ഉലാൻബാതർ, 2026 ജൂൺ 11

ഭഗവാൻ ബുദ്ധന്റെ പ്രധാന ശിഷ്യരായ അർഹന്ത് സാരിപുത്തന്റെയും അർഹന്ത് മൗദ്ഗല്യായനന്റെയും വിശുദ്ധ അവശിഷ്ടങ്ങൾ പത്ത് ദിവസത്തെ പ്രദർശനത്തിന് ശേഷം ഇന്ത്യയിലേക്ക് മടങ്ങി. മംഗോളിയയിലെ ഉലാൻബാതറിലുള്ള ഗാന്ദൻ ടെഗ്ചെൻലിങ് ആശ്രമത്തിൽ മേയ് 31 മുതൽ ജൂൺ 9 വരെയായിരുന്നു പ്രദർശനം. മംഗോളിയൻ ബുദ്ധപൗർണിമ ദിനത്തിൽ പൊതുജനങ്ങൾക്കായി തുറന്ന പ്രദർശനം കാണാൻ രാജ്യത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നായി ഏകദേശം ഒരു ലക്ഷം ഭക്തർ എത്തി.

മംഗോളിയയിലെ ഗാന്ദൻ ടെഗ്ചെൻലിങ് ആശ്രമത്തിന്റെ അഭ്യർഥന പ്രകാരമാണ് പ്രദർശനം സംഘടിപ്പിച്ചത്. ഇന്ത്യയുടെ ദേശീയ മ്യൂസിയം, മധ്യപ്രദേശ് സർക്കാർ, ശ്രീലങ്കയിലെ മഹാബോധി സൊസൈറ്റി, അന്താരാഷ്ട്ര ബുദ്ധ കോൺഫെഡറേഷൻ എന്നിവ ചേർന്നാണ് പരിപാടി ഒരുക്കിയത്. 2025 ഒക്ടോബറിൽ മംഗോളിയൻ പ്രസിഡന്റിന്റെ ഇന്ത്യാ സന്ദർശനത്തിനിടെ പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയാണ് പ്രദർശന പ്രഖ്യാപനം നടത്തിയത്. വിശുദ്ധ അവശിഷ്ടങ്ങൾ ഇന്ത്യൻ വ്യോമസേനയുടെ പ്രത്യേക വിമാനത്തിൽ മംഗോളിയയിലെത്തിക്കുകയും പിന്നീട് പ്രത്യേക വിമാനത്തിൽ തിരിച്ചുകൊണ്ടുപോകുകയും ചെയ്തു.

ബുദ്ധമതത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള ആത്മീയവും സാംസ്കാരികവുമായ ബന്ധമാണ് ഇന്ത്യയെയും മംഗോളിയയെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്നത്. ഇതുവരെ ഈ വിശുദ്ധ അവശിഷ്ടങ്ങൾ തായ്‌ലൻഡിലേക്കും മംഗോളിയയിലേക്കും മാത്രമാണ് കൊണ്ടുപോയിട്ടുള്ളത്. 2022 ജൂണിൽ മംഗോളിയയിൽ നടന്ന സമാന പ്രദർശനവും വലിയ വിജയമായിരുന്നു. ഇത്തവണയും ബുദ്ധമതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രത്യേക പ്രദർശനങ്ങൾ സംഘടിപ്പിച്ചു. ഈ പരിപാടി ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള നൂറ്റാണ്ടുകൾ പഴക്കമുള്ള ആത്മീയ-സാംസ്കാരിക ബന്ധം കൂടുതൽ ശക്തമാക്കിയതായാണ് വിലയിരുത്തൽ.