പട്ന, 2026 നവംബർ 12 –

സൂര്യദേവനെയും ഛഠി മയ്യയെയും ആരാധിക്കുന്ന ഛഠ് പൂജ നവംബർ 13 മുതൽ 16 വരെ നടക്കും. ബിഹാർ, ജാർഖണ്ഡ്, ഉത്തർപ്രദേശ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഉത്തരേന്ത്യൻ സംസ്ഥാനങ്ങളിലാണ് ആഘോഷങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം. നാല് ദിവസം നീളുന്ന ആഘോഷത്തിലെ പ്രധാന ആചാരം 36 മണിക്കൂർ ഭക്ഷണവും വെള്ളവും ഒഴിവാക്കിയുള്ള നിർജല വ്രതമാണ്. കുടുംബത്തിന്റെ ക്ഷേമത്തിനും സന്തോഷത്തിനും ഐശ്വര്യത്തിനും മക്കളുടെ ദീർഘായുസ്സിനും വേണ്ടിയാണ് വിശ്വാസികൾ ഈ കഠിനവ്രതം അനുഷ്ഠിക്കുന്നത്. ഭക്തിയുടെയും ആത്മനിയന്ത്രണത്തിന്റെയും പ്രതീകമായാണ് ഈ വ്രതത്തെ കണക്കാക്കുന്നത്.

36 മണിക്കൂർ ഭക്ഷണവും വെള്ളവുമില്ലാതെ വ്രതം

ഛഠ് പൂജയിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ആചാരമാണ് നിർജല വ്രതം. മറ്റ് പല വ്രതങ്ങളിലും പഴങ്ങളും പാലും വെള്ളവും കഴിക്കാൻ അനുവാദമുണ്ടെങ്കിലും നിർജല വ്രതത്തിൽ ഇവയൊന്നും ഉപയോഗിക്കാറില്ല. ഏകദേശം 36 മണിക്കൂർ ഭക്ഷണമോ വെള്ളമോ കഴിക്കാതെയാണ് വിശ്വാസികൾ വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കുന്നത്.

സൂര്യദേവനോടും ഛഠി മയ്യയോടുമുള്ള ഭക്തിയും സമർപ്പണവും പ്രകടിപ്പിക്കാനാണ് ഈ ആചാരം പിന്തുടരുന്നത്. കുടുംബാംഗങ്ങളുടെ ആരോഗ്യവും സമൃദ്ധിയും ഉറപ്പാക്കാൻ ദൈവാനുഗ്രഹം തേടുന്നതാണ് വ്രതത്തിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം. പ്രത്യേകിച്ച് മക്കളുടെ ദീർഘായുസ്സിനും സന്തോഷത്തിനും വേണ്ടി നിരവധി അമ്മമാർ വ്രതമെടുക്കുന്നു. പുരുഷന്മാരും ഈ വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കാറുണ്ട്.

നാല് ദിവസങ്ങളിലായി പ്രത്യേക ആചാരങ്ങൾ

നവംബർ 13ന് നഹായ് ഖായ് ചടങ്ങോടെയാണ് ഛഠ് പൂജ ആരംഭിക്കുന്നത്. വിശ്വാസികൾ ശുദ്ധിസ്നാനം നടത്തി ലളിതമായ സാത്വിക ഭക്ഷണം കഴിക്കും. വീടും പരിസരവും വൃത്തിയാക്കുന്നതിനും ഭക്ഷണം ശുദ്ധിയോടെ തയ്യാറാക്കുന്നതിനും പ്രത്യേക പ്രാധാന്യമുണ്ട്.

നവംബർ 14നാണ് ഖർണ ആചാരം. പകൽ മുഴുവൻ വ്രതമനുഷ്ഠിക്കുന്നവർ വൈകുന്നേരം പ്രത്യേക പൂജകൾക്ക് ശേഷം പ്രസാദം കഴിക്കും. ശർക്കര ഉപയോഗിച്ച് തയ്യാറാക്കുന്ന പായസവും റൊട്ടിയുമാണ് പ്രധാന വിഭവങ്ങൾ. ഈ ഭക്ഷണത്തിനുശേഷമാണ് 36 മണിക്കൂർ നീളുന്ന നിർജല വ്രതം ആരംഭിക്കുന്നത്.

നവംബർ 15ന് സന്ധ്യാ അർഘ്യ ചടങ്ങ് നടക്കും. നദികളിലും കുളങ്ങളിലും ഇറങ്ങിനിന്ന് അസ്തമയ സൂര്യന് വിശ്വാസികൾ അർഘ്യം അർപ്പിക്കും. നവംബർ 16ന് പുലർച്ചെ ഉദയസൂര്യന് അർഘ്യം അർപ്പിക്കുന്ന ഉഷാ അർഘ്യ ചടങ്ങോടെ വ്രതം അവസാനിക്കും. തുടർന്ന് പ്രസാദം കഴിച്ചാണ് വിശ്വാസികൾ വ്രതം മുറിക്കുന്നത്.

സൂര്യാരാധനയ്ക്ക് പ്രത്യേക പ്രാധാന്യം

ജീവന്റെയും ഊർജത്തിന്റെയും ആരോഗ്യത്തിന്റെയും ഉറവിടമായാണ് ഹിന്ദുമത വിശ്വാസത്തിൽ സൂര്യനെ കണക്കാക്കുന്നത്. സൂര്യദേവനെ ആരാധിക്കുന്നതിലൂടെ കുടുംബത്തിന് ആരോഗ്യവും ഐശ്വര്യവും ലഭിക്കുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. കുടുംബത്തെ സംരക്ഷിക്കുന്ന ദേവതയായാണ് ഛഠി മയ്യയെ ആരാധിക്കുന്നത്.

അസ്തമയ സൂര്യനെയും ഉദയസൂര്യനെയും ഒരുപോലെ ആരാധിക്കുന്നതാണ് ഛഠ് പൂജയുടെ പ്രത്യേകത. പ്രകൃതിയോടുള്ള നന്ദിയും ജീവിതത്തിലെ പ്രതീക്ഷയും ഈ ആചാരത്തിലൂടെ പ്രകടിപ്പിക്കുന്നുവെന്നാണ് വിശ്വാസം.

പ്രസാദം തയ്യാറാക്കുന്നതിലും കർശന നിബന്ധനകൾ

ഛഠ് പൂജയിൽ പ്രസാദം തയ്യാറാക്കുന്നതിനും പ്രത്യേക നിയമങ്ങളുണ്ട്. ഭക്ഷണം തയ്യാറാക്കുന്ന സ്ഥലവും പാത്രങ്ങളും വൃത്തിയായി സൂക്ഷിക്കണം. ഗോതമ്പുപൊടിയും ശർക്കരയും ഉപയോഗിച്ച് തയ്യാറാക്കുന്ന തെകുവയാണ് പ്രധാന പ്രസാദം. പഴങ്ങൾ, കരിമ്പ് തുടങ്ങിയവയും പൂജയ്ക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്നു.

മുളകൊണ്ടുള്ള കൊട്ടകളിൽ പ്രസാദവും പഴങ്ങളും നിറച്ചാണ് വിശ്വാസികൾ നദീതീരങ്ങളിലെത്തുന്നത്. അസ്തമയസമയത്തും സൂര്യോദയസമയത്തും വെള്ളത്തിൽ ഇറങ്ങിനിന്ന് പ്രാർഥന നടത്തുന്നു. വ്രതം പൂർത്തിയാക്കിയശേഷം പ്രസാദം കുടുംബാംഗങ്ങൾക്കും ബന്ധുക്കൾക്കും വിതരണം ചെയ്യും.

കഠിനവ്രതത്തിൽ ആരോഗ്യകാര്യങ്ങളിലും ശ്രദ്ധ വേണം

36 മണിക്കൂർ വെള്ളം കുടിക്കാതെയുള്ള വ്രതം ശരീരത്തിന് വലിയ വെല്ലുവിളിയാണ്. നിർജലീകരണം, തലകറക്കം, ക്ഷീണം, രക്തസമ്മർദം കുറയൽ തുടങ്ങിയ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടാകാം.

പ്രമേഹം, വൃക്കരോഗം, ഹൃദ്രോഗം തുടങ്ങിയ അസുഖങ്ങളുള്ളവർ ഡോക്ടറുടെ നിർദേശം തേടണം. ഗർഭിണികളും മുലയൂട്ടുന്ന അമ്മമാരും പ്രായമായവരും പ്രത്യേക ശ്രദ്ധ പുലർത്തേണ്ടതുണ്ട്. ഗുരുതരമായ അസ്വസ്ഥതകൾ അനുഭവപ്പെട്ടാൽ വ്രതം തുടരാതെ ചികിത്സ തേടണം.