ന്യൂഡൽഹി, 2026 ഒക്ടോബർ 28 –

ജീവൻരക്ഷാ മരുന്നുകൾക്ക് ആശുപത്രികൾ ഈടാക്കുന്ന അമിതവിലയെ രൂക്ഷമായി വിമർശിച്ച് സുപ്രീംകോടതി. ആശുപത്രികൾക്ക് നിലനിൽക്കാൻ രോഗികളിൽനിന്ന് കൊള്ളലാഭം ഈടാക്കാനാവില്ലെന്ന് ജസ്റ്റിസുമാരായ വിക്രം നാഥ്, സന്ദീപ് മേത്ത എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി. മരുന്നുകളുടെ വിലനിയന്ത്രണം ആവശ്യപ്പെട്ടുള്ള പൊതുതാൽപര്യ ഹർജികളിൽ 2026 ഒക്ടോബർ 27ന് വാദം കേൾക്കുന്നതിനിടെയാണ് കോടതിയുടെ പരാമർശം. അഭിഭാഷകനായ കിഷൻ ചന്ദ് ജെയിൻ സമർപ്പിച്ച ഹർജിയിൽ എത്തിക്സ് ആൻഡ് മെഡിക്കൽ രജിസ്ട്രേഷൻ ബോർഡും മറ്റ് ബന്ധപ്പെട്ട അധികൃതരുമാണ് എതിർകക്ഷികൾ. കേന്ദ്രസർക്കാരിനുവേണ്ടി അഡീഷണൽ സോളിസിറ്റർ ജനറൽ ഐശ്വര്യ ഭാട്ടിയും സ്വകാര്യ ആശുപത്രികൾക്കുവേണ്ടി മുതിർന്ന അഭിഭാഷകൻ മുകുൾ റോത്തഗിയും ഹാജരായി. വാദം പൂർത്തിയാക്കിയ കോടതി ഹർജികളിൽ വിധി പറയാൻ മാറ്റിവച്ചു. മരുന്നുകളുടെ വിലയിൽ പുതിയ നിയന്ത്രണം ഏർപ്പെടുത്തുന്ന അന്തിമ ഉത്തരവ് ഇതുവരെ പുറപ്പെടുവിച്ചിട്ടില്ല.

11,000 രൂപയുടെ കാൻസർ കുത്തിവയ്പിന് ആശുപത്രി ഈടാക്കിയത് 1.30 ലക്ഷം

കാൻസർ ചികിത്സയ്ക്കുള്ള കുത്തിവയ്പിന്റെ വിലയിൽ ഉണ്ടായ വലിയ വ്യത്യാസമാണ് കോടതി പ്രധാനമായും ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയത്. മരുന്നുകളുടെ വിതരണക്കാരനായ ഒരാളുടെ ഭാര്യ പ്രമുഖ സ്വകാര്യ ആശുപത്രിയിൽ കാൻസർ ചികിത്സയിലായിരുന്നു. ചികിത്സയ്ക്ക് ആവശ്യമായ കുത്തിവയ്പ് തനിക്ക് 11,000 രൂപയ്ക്ക് ലഭിക്കുമെന്ന് വിതരണക്കാരൻ ആശുപത്രി അധികൃതരെ അറിയിച്ചു.

എന്നാൽ പുറത്തുനിന്ന് കൊണ്ടുവരുന്ന മരുന്ന് ഉപയോഗിക്കാൻ ആശുപത്രി തയ്യാറായില്ല. പകരം അതേ കുത്തിവയ്പിന് 1.30 ലക്ഷം രൂപ ഈടാക്കിയതായി കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. 11,000 രൂപയ്ക്ക് ലഭിക്കുന്ന മരുന്നിന് ഇത്രയും വലിയ തുക ഈടാക്കുന്നതിന് എന്ത് ന്യായീകരണമാണുള്ളതെന്നും അധികമായി ഈടാക്കുന്ന പണം എവിടേക്കാണ് പോകുന്നതെന്നും ബെഞ്ച് കേന്ദ്രസർക്കാരിനോട് ചോദിച്ചു.

രോഗിയുടെ ജീവൻ അപകടത്തിലായിരിക്കുമ്പോൾ മരുന്നുകളുടെ വില സംബന്ധിച്ച് വിലപേശാൻ കുടുംബങ്ങൾക്ക് കഴിയില്ലെന്നും കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു.

15 രൂപയുടെ ചികിത്സാ ഉപകരണത്തിന് 250 രൂപ ഈടാക്കുന്നതെന്തിന്?

മരുന്നുകൾക്കു പുറമേ ചികിത്സയ്ക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്ന ഉപകരണങ്ങളുടെ വിലയിലും വലിയ വ്യത്യാസമുണ്ടെന്ന് കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ചില്ലറ വ്യാപാരികൾക്ക് 15 രൂപയ്ക്ക് ലഭിക്കുന്ന ഡ്രിപ്പ് ലൈൻ രോഗികളിൽനിന്ന് 250 രൂപ ഈടാക്കി വിൽക്കുന്ന സാഹചര്യം ബെഞ്ച് പരാമർശിച്ചു.

മരുന്നുകളുടെ പരമാവധി ചില്ലറവിലയും വ്യാപാരികൾ വാങ്ങുന്ന വിലയും തമ്മിലുള്ള വലിയ വ്യത്യാസമാണ് കോടതി ചോദ്യം ചെയ്തത്. ചില മരുന്നുകൾ വ്യാപാരികൾക്ക് 10 മുതൽ 20 രൂപ വരെ വിലയ്ക്ക് ലഭിക്കുമ്പോൾ പരമാവധി ചില്ലറവില 100 രൂപയായി നിശ്ചയിക്കുന്നതിന്റെ അടിസ്ഥാനമെന്താണെന്നും കോടതി ആരാഞ്ഞു.

ഇത്തരം വിലവ്യത്യാസങ്ങൾ തുടരുമ്പോൾ 2013ലെ മരുന്നുവില നിയന്ത്രണ ഉത്തരവിന്റെ ഫലപ്രാപ്തി എന്താണെന്നും ബെഞ്ച് ചോദിച്ചു.

മരുന്നുകളുടെ വിലനിയന്ത്രണ സംവിധാനം ഫലപ്രദമല്ലെന്ന് വിമർശനം

ദേശീയ ഔഷധ വിലനിർണയ അതോറിറ്റിയുടെ പ്രവർത്തനത്തെയും സുപ്രീംകോടതി വിമർശിച്ചു. മരുന്നുകളുടെ വില നിയന്ത്രിക്കേണ്ട സംവിധാനം ഫലപ്രദമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നില്ലെന്നാണ് ബെഞ്ചിന്റെ നിരീക്ഷണം.

വിലനിയന്ത്രണ പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടാത്ത മരുന്നുകളുടെ പ്രാരംഭ വില നിർണയിക്കുന്നതിൽ നിർമ്മാതാക്കൾക്ക് വലിയ സ്വാതന്ത്ര്യമുണ്ടെന്ന് ഹർജിക്കാരൻ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ഏകദേശം 82 ശതമാനം മരുന്നുകളും ഈ വിഭാഗത്തിൽപ്പെടുന്നുവെന്നാണ് ഹർജിയിൽ ഉന്നയിച്ച വാദം.

വിലനിയന്ത്രണ പട്ടികയ്ക്ക് പുറത്തുള്ള മരുന്നുകളുടെ പ്രാരംഭ വില നിയന്ത്രിക്കുക, ചികിത്സയ്ക്കുള്ള കുറിപ്പടികളിൽ ജനറിക് മരുന്നുകൾ നിർബന്ധമാക്കുക, മെഡിക്കൽ ഉപകരണങ്ങളുടെ വ്യാപാരലാഭത്തിന് പരിധി നിശ്ചയിക്കുക തുടങ്ങിയ ആവശ്യങ്ങളാണ് ഹർജിയിൽ ഉന്നയിച്ചിരിക്കുന്നത്.

ആശുപത്രികളുടെ പ്രവർത്തനച്ചെലവ് അമിതവിലയ്ക്ക് ന്യായീകരണമല്ലെന്ന് ബെഞ്ച്

സ്വകാര്യ ആശുപത്രികൾക്ക് മുഴുവൻ സമയവും ചികിത്സാസൗകര്യങ്ങൾ നിലനിർത്തേണ്ടതുണ്ടെന്ന് മുതിർന്ന അഭിഭാഷകൻ മുകുൾ റോത്തഗി വാദിച്ചു. ആശുപത്രികളുടെ അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങൾ, ഉപകരണങ്ങൾ, ജീവനക്കാർ എന്നിവയ്ക്കുള്ള ചെലവ് കണ്ടെത്തേണ്ടതുണ്ടെന്നും അദ്ദേഹം അറിയിച്ചു.

പുറത്തുനിന്ന് രോഗികൾ വാങ്ങിക്കൊണ്ടുവരുന്ന മരുന്നുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതിൽ വ്യാജമരുന്നുകളുടെ സാധ്യത ഉൾപ്പെടെയുള്ള ആശങ്കകളുണ്ടെന്നും ആശുപത്രികളുടെ ഭാഗത്തുനിന്ന് വാദമുയർന്നു.

എന്നാൽ ഈ വാദങ്ങൾ മരുന്നുകളുടെ അമിതവിലയെ ന്യായീകരിക്കുന്നില്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ആശുപത്രികൾ ചികിത്സയ്ക്കും സേവനങ്ങൾക്കും പ്രത്യേകം നിരക്ക് ഈടാക്കുന്നുണ്ടെന്നും മരുന്നുകൾക്ക് യഥാർഥ വിലയുടെ നൂറോ ഇരുനൂറോ ഇരട്ടി ഈടാക്കുന്നത് എങ്ങനെ അംഗീകരിക്കാനാകുമെന്നും ബെഞ്ച് ചോദിച്ചു.

ആശുപത്രികളുടെ പ്രവർത്തനച്ചെലവ് കണ്ടെത്താൻ മറ്റ് മാർഗങ്ങൾ സ്വീകരിക്കണമെന്നും രോഗികളെ അമിതമായി ചൂഷണം ചെയ്തുകൊണ്ടാകരുത് സ്ഥാപനങ്ങൾ നിലനിൽക്കേണ്ടതെന്നും കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു.

കാൻസർ മരുന്നുകളുടെ ലാഭപരിധി നിശ്ചയിക്കുന്നതിലെ കാലതാമസവും ചോദ്യം ചെയ്തു

ഇന്ത്യയിൽ മരുന്നുകളുടെ വില ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ നിരക്കുകളിലൊന്നാണെന്ന് കേന്ദ്രസർക്കാരിനുവേണ്ടി ഹാജരായ ഐശ്വര്യ ഭാട്ടി കോടതിയെ അറിയിച്ചു. മരുന്നുകളുടെ ലഭ്യത, വിലക്കുറവ്, പുതിയ മരുന്നുകളുടെ വികസനം, ഔഷധ വ്യവസായത്തിന്റെ വളർച്ച തുടങ്ങിയ ഘടകങ്ങൾ പരിഗണിച്ചാണ് സർക്കാർ നയം രൂപീകരിക്കുന്നതെന്നും അവർ വിശദീകരിച്ചു.

എന്നാൽ രാജ്യത്തെ ആളോഹരി വരുമാനം പരിഗണിക്കാതെ മരുന്നുകളുടെ വില കുറവാണെന്ന് പറയാനാവില്ലെന്ന് കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. രോഗികളുടെ ജീവനും വ്യാപാരതാൽപര്യങ്ങളും ഒരേ തട്ടിൽ കാണരുതെന്നും ജസ്റ്റിസ് സന്ദീപ് മേത്ത വ്യക്തമാക്കി.

കാൻസർ മരുന്നുകളുടെ വ്യാപാരലാഭത്തിന് 30 ശതമാനം പരിധി നിശ്ചയിക്കുന്നതിൽ ഉണ്ടായ കാലതാമസവും കോടതി ചോദ്യം ചെയ്തു. സർക്കാർ സ്വീകരിച്ച നടപടികൾ മരുന്നുകളുടെ വിലയിലെ വലിയ വ്യത്യാസങ്ങൾക്ക് മതിയായ വിശദീകരണമാകുന്നില്ലെന്നാണ് ബെഞ്ചിന്റെ നിരീക്ഷണം.

വാദം പൂർത്തിയായി; മരുന്നുവില നിയന്ത്രണത്തിൽ അന്തിമവിധി പിന്നീട്

മരുന്നുകളുടെ വിലനിയന്ത്രണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഹർജികളിലെ വാദം 2026 ഒക്ടോബർ 27ന് സുപ്രീംകോടതി പൂർത്തിയാക്കി. ജസ്റ്റിസുമാരായ വിക്രം നാഥ്, സന്ദീപ് മേത്ത എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ച് വിധി പറയാൻ മാറ്റിവച്ചു. കക്ഷികൾക്ക് രണ്ടാഴ്ചയ്ക്കുള്ളിൽ രേഖാമൂലമുള്ള വാദങ്ങൾ സമർപ്പിക്കാനും അവസരം നൽകിയിട്ടുണ്ട്.

വിലനിയന്ത്രണ പട്ടികയ്ക്ക് പുറത്തുള്ള മരുന്നുകളുടെ വില, മെഡിക്കൽ ഉപകരണങ്ങളുടെ വ്യാപാരലാഭം, ജനറിക് മരുന്നുകളുടെ കുറിപ്പടി എന്നിവ സംബന്ധിച്ച ആവശ്യങ്ങളിലാണ് കോടതി അന്തിമ തീരുമാനമെടുക്കേണ്ടത്. നിലവിലെ നടപടിയിൽ ആശുപത്രികൾക്ക് പുതിയ വിലപരിധി നിശ്ചയിക്കുകയോ മരുന്നുകളുടെ വില കുറയ്ക്കാൻ ഉത്തരവിടുകയോ ചെയ്തിട്ടില്ല.

രാജ്യവ്യാപക മരുന്നുവില നിയന്ത്രണത്തിൽ സുപ്രീംകോടതിയുടെ അന്തിമ തീരുമാനം നിർണായകം

മരുന്നുകളുടെ വില നിർണയിക്കുന്നതിൽ നിർമ്മാതാക്കളുടെയും ആശുപത്രികളുടെയും വ്യാപാരതാൽപര്യങ്ങൾക്കൊപ്പം രോഗികളുടെ സാമ്പത്തിക സാഹചര്യം കൂടി പരിഗണിക്കണമെന്ന വിഷയമാണ് സുപ്രീംകോടതിയുടെ ചോദ്യങ്ങൾ ഉയർത്തുന്നത്. രോഗികൾക്ക് മരുന്നുകളുടെ യഥാർഥ വാങ്ങൽവില അറിയാൻ സാധിക്കാത്തതും ചികിത്സ അടിയന്തരമായതിനാൽ വിലപേശാൻ കഴിയാത്തതും സാമൂഹിക തലത്തിൽ പ്രാധാന്യമുള്ള പ്രശ്നങ്ങളാണ്.

നിയമപരമായി, 2013ലെ മരുന്നുവില നിയന്ത്രണ ഉത്തരവിന്റെ പരിധിയും നിലവിലെ നിയന്ത്രണ സംവിധാനങ്ങളുടെ ഫലപ്രാപ്തിയുമാണ് കോടതിയുടെ പരിഗണനയിലുള്ളത്. രാജ്യവ്യാപകമായി മരുന്നുവില നിയന്ത്രിക്കുന്നതിൽ പുതിയ നിയമവ്യാഖ്യാനത്തിന് അന്തിമവിധി വഴിയൊരുക്കുമോ എന്നത് വിധിയുടെ ഉള്ളടക്കത്തെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കും. ജുഡീഷ്യറിയുടെ തലത്തിൽ ഇപ്പോഴത്തെ വിമർശനങ്ങൾ വാദം കേൾക്കുന്നതിനിടെയുള്ള നിരീക്ഷണങ്ങൾ മാത്രമാണ്. അവ പുതിയ നിയമനിയന്ത്രണങ്ങളോ അന്തിമ വിധിന്യായമോ ആയി കണക്കാക്കാനാവില്ല.