ഭോപ്പാൽ, 2026 ഒക്ടോബർ 26 –

മധ്യപ്രദേശിലെ നഗരസഭകളിൽ സാധനങ്ങളും ഉപകരണങ്ങളും വാങ്ങിയതിലെ ക്രമക്കേടുകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് 392 ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കെതിരെ നടപടി. ഇവരിൽ 135 ചീഫ് മുനിസിപ്പൽ ഓഫീസർമാരും ഉൾപ്പെടുന്നു. ഏഴ് ഉദ്യോഗസ്ഥരെ സർവീസിൽനിന്ന് പിരിച്ചുവിട്ടു. 80ലധികം കരാറുകാർക്കും വിതരണക്കാർക്കുമെതിരെയും നടപടിയെടുത്തിട്ടുണ്ട്. ക്രമരഹിതമായ പണമിടപാടുകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഉദ്യോഗസ്ഥരിൽനിന്നും ജീവനക്കാരിൽനിന്നുമായി മൂന്ന് മുതൽ നാല് കോടി രൂപ വരെ തിരിച്ചുപിടിച്ചു. സംസ്ഥാന നഗരവികസന, ഭവന വകുപ്പ് അഡീഷണൽ ചീഫ് സെക്രട്ടറി സഞ്ജയ് ദുബെയാണ് നടപടികളുടെ വിശദാംശങ്ങൾ പുറത്തുവിട്ടത്. നഗരസഭകളുടെ വാങ്ങലുകളിൽ ഏകദേശം 250 കോടി രൂപ ലാഭിക്കാമായിരുന്നുവെന്ന കണ്ടെത്തലിന് പിന്നാലെയാണ് നടപടി ശക്തമാക്കിയത്.

135 മുനിസിപ്പൽ ഓഫീസർമാർക്കെതിരെ നടപടി

നഗരസഭകളിലെ വാങ്ങലുകളിൽ ക്രമക്കേടുകൾ അനുവദിക്കില്ലെന്ന് ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്ന സഞ്ജയ് ദുബെയുടെ വീഡിയോ അടുത്തിടെ പുറത്തുവന്നിരുന്നു. ഇതിന് പിന്നാലെയാണ് ഇതുവരെ സ്വീകരിച്ച നടപടികളുടെ കണക്കുകൾ അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കിയത്. ക്രമക്കേടുകളുടെ ഗൗരവവും ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ ഭാഗത്തുനിന്നുണ്ടായ വീഴ്ചയും പരിഗണിച്ചാണ് നടപടി സ്വീകരിച്ചതെന്ന് ദുബെ പറഞ്ഞു. ഗുരുതരമായ വീഴ്ചകൾ കണ്ടെത്തിയവർക്കെതിരെ കൂടുതൽ കർശനമായ നടപടികളാണ് സ്വീകരിക്കുന്നത്. കരാറുകാരും വിതരണക്കാരും ഉൾപ്പെടെ 80ലധികം പേർക്കെതിരെ നടപടിയെടുത്തിട്ടുണ്ടെന്നും പരിശോധനയും തുടർനടപടികളും ഇപ്പോഴും തുടരുകയാണെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.

1,134 കോടിയുടെ വാങ്ങലിൽ 250 കോടി ലാഭിക്കാമായിരുന്നു

മധ്യപ്രദേശിലെ 374 നഗരസഭകളും മറ്റ് തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങളും കഴിഞ്ഞ മൂന്ന് വർഷത്തിനിടെ സർക്കാർ ഇ-മാർക്കറ്റ്പ്ലേസ് സംവിധാനത്തിലൂടെ ഏകദേശം 1,134 കോടി രൂപയുടെ സാധനങ്ങളും സേവനങ്ങളുമാണ് വാങ്ങിയത്. ഈ ഇടപാടുകളെക്കുറിച്ച് സംസ്ഥാന ഇലക്ട്രോണിക്സ് വികസന കോർപ്പറേഷൻ നടത്തിയ പരിശോധനയിലാണ് വലിയ വിലവ്യത്യാസങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയത്. ഒരേ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ ശരാശരി വിപണിവിലയ്ക്ക് വാങ്ങിയിരുന്നെങ്കിൽ ഏകദേശം 250 കോടി രൂപ ലാഭിക്കാമായിരുന്നുവെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ. കോർപ്പറേഷൻ അഡീഷണൽ മാനേജിങ് ഡയറക്ടർ അൻഷുമാൻ രാജാണ് ഈ കണക്കുകൾ അവതരിപ്പിച്ചത്. എന്നാൽ 250 കോടി രൂപ നേരിട്ട് നഷ്ടപ്പെട്ടതായി സ്ഥിരീകരിച്ചിട്ടില്ല. വാങ്ങലുകൾ ശരാശരി വിലയ്ക്ക് നടത്തിയിരുന്നെങ്കിൽ ലാഭിക്കാമായിരുന്ന തുകയാണ് ഇത്.

ഒരേ മാലിന്യവാഹനത്തിന് മൂന്നിരട്ടി വില

നഗരസഭകളുടെ വാങ്ങലുകളിൽ വലിയ വിലവ്യത്യാസങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയതാണ് ക്രമക്കേടുകളെക്കുറിച്ചുള്ള പരിശോധനയ്ക്ക് പ്രധാന കാരണം. ഒരു നഗരസഭ രണ്ട് ലക്ഷം രൂപയ്ക്ക് വാങ്ങിയ മാലിന്യശേഖരണ വാഹനം മറ്റൊരു നഗരസഭ നാല് മാലിന്യപ്പെട്ടികൾ കൂടി ഉൾപ്പെടുത്തി ആറ് ലക്ഷം രൂപയ്ക്ക് വാങ്ങിയതായി സഞ്ജയ് ദുബെ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ചില നഗരസഭകൾ ഒന്നര കോടി രൂപ വരെ ചെലവഴിച്ച് മാലിന്യശേഖരണ വാഹനങ്ങൾ വാങ്ങിയതായും കണ്ടെത്തി. എന്നാൽ ഇത്രയും വാഹനങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാൻ ആവശ്യമായ വാർഡുകൾ അവിടെയുണ്ടോയെന്ന കാര്യത്തിലും സംശയമുയർന്നു. വാങ്ങിയ വാഹനങ്ങൾ എവിടെയാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നതെന്നും അവ ശരിയായി ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ടോയെന്നും പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ടെന്ന് ദുബെ വ്യക്തമാക്കി.

എൽഇഡി ലൈറ്റുകളുടെയും ശുചീകരണ ഉൽപ്പന്നങ്ങളുടെയും വിലയിൽ വ്യത്യാസം

നഗരസഭകൾ വാങ്ങിയ മറ്റ് ഉൽപ്പന്നങ്ങളുടെ വിലയിലും വലിയ വ്യത്യാസങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയിരുന്നു. ഒരേ തരത്തിലുള്ള 60 വാട്ട് എൽഇഡി ലൈറ്റുകൾ ചില സ്ഥാപനങ്ങൾ 306 രൂപയ്ക്ക് വാങ്ങിയപ്പോൾ മറ്റൊരിടത്ത് 11,800 രൂപയാണ് രേഖപ്പെടുത്തിയത്. ശുചീകരണത്തിനുള്ള അണുനാശിനികളുടെ വാങ്ങലിലും അസാധാരണമായ വിലവ്യത്യാസങ്ങൾ കണ്ടെത്തി. ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ വ്യത്യസ്ത പേരുകളിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയാലും അവ തിരിച്ചറിയാൻ നിർമിതബുദ്ധിയുടെ സഹായം ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ഉദ്യോഗസ്ഥർ വിശദീകരിച്ചു. ഒരേ ഉൽപ്പന്നത്തിന് വിവിധ നഗരസഭകൾ നൽകിയ വില താരതമ്യം ചെയ്താണ് ക്രമക്കേടുകൾ കണ്ടെത്തുന്നത്.

സർക്കാർ വാങ്ങലുകളിൽ പരിശോധന തുടരും

നഗരസഭകളുടെ വാങ്ങലുകൾ കൂടുതൽ സുതാര്യമാക്കുന്നതിനാണ് സർക്കാർ പരിശോധന ശക്തമാക്കിയത്. സാധനങ്ങൾ എവിടെനിന്നാണ് വാങ്ങിയത്, എത്ര എണ്ണം വാങ്ങി, എന്ത് വില നൽകി തുടങ്ങിയ വിവരങ്ങൾ വകുപ്പ് നിരീക്ഷിക്കുന്നുണ്ട്. ക്രമക്കേടുകൾ കണ്ടെത്തിയാൽ ബന്ധപ്പെട്ട ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കെതിരെയും കരാറുകാർക്കെതിരെയും നടപടിയുണ്ടാകുമെന്ന് സഞ്ജയ് ദുബെ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി. ഇതിനകം ഏഴ് ഉദ്യോഗസ്ഥരെ പിരിച്ചുവിട്ടതും കോടിക്കണക്കിന് രൂപ തിരിച്ചുപിടിച്ചതും നടപടികളുടെ ഭാഗമാണ്. കൂടുതൽ ഇടപാടുകൾ പരിശോധിച്ചുവരുന്നതിനാൽ തുടർന്നും നടപടികളുണ്ടാകാമെന്നാണ് അധികൃതർ വ്യക്തമാക്കുന്നത്.