ന്യൂഡൽഹി  /  2026 /  ഒക്ടോബർ 25

ഗവേഷണ പ്രബന്ധങ്ങളും പഠനരേഖകളും വിവിധ ഇന്ത്യൻ ഭാഷകളിൽ കൂടുതൽ പേർക്ക് ലഭ്യമാക്കാനുള്ള നിർമിതബുദ്ധി സംവിധാനങ്ങൾ ഡിജിറ്റൽ ഇന്ത്യ ഭാഷിണി വിഭാഗം അവതരിപ്പിച്ചു. ഒക്ടോബർ 23 മുതൽ 25 വരെ ഡൽഹി ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്‌നോളജിയിൽ നടക്കുന്ന ഇലക്ട്രോണിക് ഗവേഷണ പ്രബന്ധങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള 29-ാമത് അന്താരാഷ്ട്ര സിമ്പോസിയത്തിലാണ് അവതരണം. കേന്ദ്ര ഇലക്ട്രോണിക്സ്, വിവരസാങ്കേതിക മന്ത്രാലയത്തിനു കീഴിലെ ഡിജിറ്റൽ ഇന്ത്യ കോർപ്പറേഷന്റെ ഭാഗമായ ഭാഷിണി വിഭാഗത്തെ പ്രതിനിധീകരിച്ച് ബൈശാലി ചക്രവർത്തി സെഷൻ നയിച്ചു. ഭാഷാതടസ്സങ്ങൾ കുറച്ച് ഗവേഷണ അറിവുകൾ കൂടുതൽ പേരിലെത്തിക്കുകയാണ് ലക്ഷ്യം. ഇതിനായി ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളുമായും ഗവേഷണ ശേഖരങ്ങളുമായും സഹകരിക്കാനുള്ള സാധ്യതകളും ചർച്ച ചെയ്തു.

സംസാരവും രേഖകളും തത്സമയം പരിഭാഷപ്പെടുത്താം

‘നിർമിതബുദ്ധി ഭാഷിണി ശിൽപ്പശാല: വിടവുകൾ നികത്തലും ഉൽപ്പാദനക്ഷമത വർധിപ്പിക്കലും’ എന്ന പേരിലായിരുന്നു സെഷൻ. ഭാഷയ്ക്ക് മുൻഗണന നൽകുന്ന ഭാഷിണിയുടെ പൊതു ഡിജിറ്റൽ അടിസ്ഥാനസൗകര്യം ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾക്കും ലൈബ്രറികൾക്കും ഗവേഷണ ശേഖരങ്ങൾക്കും എങ്ങനെ സഹായകരമാകുമെന്ന് വിശദീകരിച്ചു. ഭാഷാതടസ്സങ്ങൾ മറികടക്കാനും പഠനസാമഗ്രികൾ കൂടുതൽ പേർക്ക് ലഭ്യമാക്കാനുമുള്ള സാധ്യതകളാണ് അവതരിപ്പിച്ചത്. ശബ്ദത്തിന് മുൻഗണന നൽകുന്ന ബഹുഭാഷാ നിർമിതബുദ്ധി, സംസാരം എഴുത്താക്കൽ, പരിഭാഷ, ചിത്രങ്ങളിലെ അക്ഷരങ്ങൾ തിരിച്ചറിയുന്ന ഒപ്റ്റിക്കൽ ക്യാരക്ടർ റെക്കഗ്നിഷൻ, രേഖാപരിഭാഷ എന്നിവ ബൈശാലി ചക്രവർത്തി പ്രദർശിപ്പിച്ചു. പഠന-ഗവേഷണ മേഖലകളിൽ ഇവ എങ്ങനെ ഉപയോഗിക്കാമെന്നും വിശദീകരിച്ചു. ‘ശ്രുത്‌ലേഖ്’ സംവിധാനത്തിന്റെ തത്സമയ പ്രദർശനത്തിൽ സംസാരം ഉടൻ എഴുത്താക്കുന്നതിനൊപ്പം പരിഭാഷയും ലഭ്യമാക്കി. ക്ലാസ് മുറികൾ, ഗവേഷണ സെമിനാറുകൾ, സമ്മേളനങ്ങൾ, അക്കാദമിക ചർച്ചകൾ എന്നിവയിൽ ഇതിന്റെ ഉപയോഗസാധ്യതകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നതായിരുന്നു പ്രദർശനം.

നൂറുകോടിക്കണക്കിന് നിർമിതബുദ്ധി പ്രവർത്തനങ്ങൾ

ഭാഷാ വിവരശേഖരങ്ങൾ, നിർമിതബുദ്ധി മാതൃകകൾ, വിവിധ സോഫ്റ്റ്‌വെയറുകളെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന എപിഐകൾ, ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ എന്നിവ ഒരുമിക്കുന്ന ഭാഷിണിയുടെ വിപുലമായ സംവിധാനവും സെഷനിൽ പരിചയപ്പെടുത്തി. വിവിധ ഭാഷാസാങ്കേതിക ആവശ്യങ്ങൾക്ക് ഇത് പിന്തുണ നൽകുന്നു. ഇതുവരെ ആയിരം കോടിയിലേറെ തവണ ഭാഷിണിയുടെ നിർമിതബുദ്ധി മാതൃകകൾ ഫലങ്ങൾ നൽകിയിട്ടുണ്ട്. എഴുത്തിനായി 36 ഇന്ത്യൻ ഭാഷകളും ശബ്ദത്തിനായി 23 ഇന്ത്യൻ ഭാഷകളും സംവിധാനത്തിൽ പിന്തുണയ്ക്കുന്നു. ഇതിനു പുറമേ 35 അന്താരാഷ്ട്ര ഭാഷകൾക്കും പിന്തുണയുണ്ട്. ഭാഷിണിയുടെ വെബ്സൈറ്റ് പരിഭാഷാ പ്ലഗിൻ എണ്ണൂറിലേറെ സർക്കാർ വെബ്സൈറ്റുകൾ വിവിധ ഭാഷകളിൽ ഉപയോഗിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു. ദൈർഘ്യമേറിയതും പ്രത്യേക വിഷയങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതുമായ ഇലക്ട്രോണിക് ഗവേഷണ പ്രബന്ധങ്ങളിലേക്ക് നിർമിതബുദ്ധി പരിഭാഷ വ്യാപിപ്പിക്കാനുള്ള സാധ്യതയായിരുന്നു സെഷനിലെ പ്രധാന ചർച്ചകളിലൊന്ന്. ഇന്ത്യയുടെ കംപ്ട്രോളർ ആൻഡ് ഓഡിറ്റർ ജനറലിനായി വികസിപ്പിച്ച ‘ഭാഷിണി പ്രഗതി’ രേഖാപരിഭാഷാ പ്രവർത്തനസംവിധാനം ഉദാഹരണമായി അവതരിപ്പിച്ചു. ക്രമബദ്ധമായി രേഖകൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്താനും പരിശോധിക്കാനും ഇത് സഹായിക്കുന്നു. നൂറു മുതൽ അഞ്ഞൂറു വരെ പേജുകളുള്ള വലിയ രേഖകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാനും കഴിയും. ഗുണനിലവാര പരിശോധനയ്ക്കും വിവരസുരക്ഷയ്ക്കും ഇതിൽ പരിഗണന നൽകുന്നു.

ഗവേഷണ പ്രബന്ധങ്ങൾ കൂടുതൽ വായനക്കാരിലേക്ക്

ഇൻഫ്ലിബ്‌നെറ്റ് പരിപാലിക്കുന്ന ശോധഗംഗ പോലുള്ള ഗവേഷണ ശേഖരങ്ങൾക്കും സർവകലാശാലകൾക്കും മറ്റ് ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾക്കും സമാനമായ പ്രവർത്തനരീതികൾ എങ്ങനെ ഉപയോഗിക്കാമെന്ന് ചർച്ച ചെയ്തു. രേഖയുടെ ഘടനയും വിഷയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രത്യേക പദങ്ങളും അർഥവും നിലനിർത്തിക്കൊണ്ട് ഗവേഷണ പ്രബന്ധങ്ങൾ, പഠനപ്രബന്ധങ്ങൾ, ഗവേഷണ റിപ്പോർട്ടുകൾ, മറ്റ് വൈജ്ഞാനിക രചനകൾ എന്നിവ ഇന്ത്യൻ ഭാഷകളിൽ ലഭ്യമാക്കാൻ ഇത്തരം സംവിധാനങ്ങൾ സഹായിക്കും. ഗവേഷണ അറിവുകൾ ഇന്ത്യൻ ഭാഷകളിൽ ലഭ്യമാക്കുന്നത് കൂടുതൽ പേരെ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന വിജ്ഞാന സംവിധാനത്തിലേക്കുള്ള പ്രധാന ചുവടാണെന്ന് ഡിജിറ്റൽ ഇന്ത്യ ഭാഷിണി വിഭാഗത്തിലെ ധനകാര്യ സീനിയർ മാനേജർ ഹർഷദ് ശർമ പറഞ്ഞു. രേഖാപരിഭാഷയും സംസാരവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സാങ്കേതികവിദ്യകളും ഉൾപ്പെടുന്ന ഭാഷിണിയുടെ ബഹുഭാഷാ നിർമിതബുദ്ധി ശേഷികൾ സർവകലാശാലകൾക്കും ലൈബ്രറികൾക്കും ഗവേഷണ ശേഖരങ്ങൾക്കും കൂടുതൽ പേരിലേക്ക് എത്താൻ സഹായിക്കും. സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ആവശ്യങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കാനും ഗവേഷണ പ്രബന്ധങ്ങളും മറ്റ് ഗവേഷണ ഉള്ളടക്കങ്ങളും വിവിധ ഭാഷകളിൽ വിശ്വസനീയമായി ലഭ്യമാക്കുന്ന സംവിധാനങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കാനും അക്കാദമിക സ്ഥാപനങ്ങളുമായുള്ള ഇടപെടൽ നിർണായകമാണെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.

പരിഭാഷയ്ക്ക് മനുഷ്യരുടെ പരിശോധനയും വേണം

പിഡിഎഫ് രേഖകൾ ആവശ്യപ്പെടുന്ന സമയത്തുതന്നെ പരിഭാഷപ്പെടുത്തുന്നതിനെക്കുറിച്ച് പങ്കെടുത്തവർ ചോദ്യങ്ങൾ ഉന്നയിച്ചു. പ്രത്യേക അക്കാദമിക-ശാസ്ത്ര വിഷയങ്ങളിലെ നിർമിതബുദ്ധി പരിഭാഷയുടെ വിശ്വാസ്യതയെക്കുറിച്ചും അവർ ചോദിച്ചു. അതത് വിഷയത്തിന് അനുയോജ്യമായ യന്ത്രപരിഭാഷയ്‌ക്കൊപ്പം മനുഷ്യരുടെ പരിശോധനയും ഗുണനിലവാരം ഉറപ്പാക്കലും വേണമെന്ന് ബൈശാലി ചക്രവർത്തി വിശദീകരിച്ചു. ഗവേഷണ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ആവശ്യങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കി അവയുടെ ശേഖരങ്ങൾക്കും പഠനവിഷയങ്ങൾക്കും ചേരുന്ന പ്രത്യേക സംവിധാനങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കാനുള്ള സഹകരണസാധ്യതകളും ചർച്ച ചെയ്തു. സ്കാൻ ചെയ്ത രേഖകളിൽനിന്നും ചിത്രങ്ങളിൽനിന്നും എഴുത്ത് വേർതിരിക്കുന്ന ഒസിആർ ശേഷിയും പരിചയപ്പെടുത്തി. ‘ശബ്ദ് ഉദ്യാൻ’ വഴിയുള്ള സാങ്കേതിക പദങ്ങളുടെ ക്രമീകരണവും വിവിധ ലിപികളിലേക്ക് പദങ്ങൾ മാറ്റിയെഴുതുന്ന ലിപ്യന്തരണവും വിശദീകരിച്ചു. സാങ്കേതിക പദങ്ങളും പേരുകളും പ്രയോഗങ്ങളും വ്യത്യസ്ത ലിപികളിൽ നിലനിർത്താൻ ഇവ സഹായിക്കും. അക്കാദമിക രേഖകളുടെ ഭാഷാപരവും രൂപഘടനാപരവുമായ ആവശ്യങ്ങൾ പരിഗണിച്ച് ഗവേഷണ ഉള്ളടക്കം എളുപ്പത്തിൽ ലഭ്യമാക്കാനും കണ്ടെത്താനും ഈ സംവിധാനങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാം.

ഭാഷാസമ്പത്ത് വളർത്താൻ ജനപങ്കാളിത്തവും സഹകരണവും

പരിഭാഷയ്ക്കു പുറമേ, ജനങ്ങളുടെ സംഭാവനയിലൂടെ ഭാഷാവിഭവങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കുന്ന ഭാഷിണിയുടെ ‘ഭാഷാദാൻ’ പദ്ധതിയും അവതരിപ്പിച്ചു. സംസാരവും എഴുത്തും സംഭാവന ചെയ്യുക, ശബ്ദരേഖകൾ എഴുത്താക്കുക, ചിത്രങ്ങളിൽനിന്നും രേഖകളിൽനിന്നും എഴുത്ത് വേർതിരിക്കുക തുടങ്ങിയവയിലൂടെ ഭാഷാവിഭവങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാനും സമ്പുഷ്ടമാക്കാനും പദ്ധതി സഹായിക്കുന്നു. പുസ്തകങ്ങൾ, കൈയെഴുത്തുപ്രതികൾ, സാഹിത്യകൃതികൾ, നാടോടിക്കഥകൾ, വാമൊഴി ചരിത്രങ്ങൾ എന്നിവ ഡിജിറ്റലാക്കി സംരക്ഷിക്കാനുള്ള ‘ഗ്രന്ഥിക’ ഉപകരണവും പരിചയപ്പെടുത്തി. ഇന്ത്യയുടെ ബഹുഭാഷാ വിജ്ഞാന സംവിധാനത്തിനാവശ്യമായ ഡിജിറ്റൽ വിഭവങ്ങൾ വളർത്താൻ ഇത് സഹായിക്കുന്നു. മുൻഗണന നൽകേണ്ട ഉപയോഗങ്ങൾ കണ്ടെത്താനും വിഷയാധിഷ്ഠിത ഭാഷാവിഭവങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കാനും ആവശ്യങ്ങൾക്ക് അനുസരിച്ച് പരിഭാഷാരീതികൾ ക്രമീകരിക്കാനും സഹകരിക്കണമെന്ന് ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ, ഗവേഷണ ശേഖരങ്ങൾ, ലൈബ്രറികൾ, അക്കാദമിക സംഘടനകൾ എന്നിവയോട് ഭാഷിണി അഭ്യർഥിച്ചു. ഓരോ ശേഖരത്തിന്റെയും പ്രത്യേക ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റാനും മനുഷ്യരുടെ പരിശോധനയിലൂടെ പരിഭാഷയുടെ നിലവാരം മെച്ചപ്പെടുത്താനും ഇന്ത്യയിലെ ഗവേഷണ ഫലങ്ങൾ കൂടുതൽ ഭാഷകളിൽ ലഭ്യമാക്കാനും ഈ സഹകരണം സഹായിക്കും. ഭാഷാസാങ്കേതികവിദ്യയെ പൊതുഡിജിറ്റൽ വിഭവമായി വളർത്തുകയെന്ന ഭാഷിണിയുടെ വിശാലമായ ലക്ഷ്യത്തിന്റെ ഭാഗമാണ് സിമ്പോസിയത്തിലെ പങ്കാളിത്തം. അക്കാദമിക സ്ഥാപനങ്ങളുമായും ഗവേഷണ ശേഖരങ്ങളുമായുമുള്ള ഇടപെടൽ ബഹുഭാഷാ നിർമിതബുദ്ധി ശേഷികൾ ഗവേഷണ ആശയവിനിമയത്തിലേക്ക് വ്യാപിപ്പിക്കാൻ അവസരമൊരുക്കുന്നു. ഭാഷകളുടെ അതിരുകൾ കടന്ന് ഗവേഷണവും അറിവും ജനങ്ങളിലെത്തിക്കാനാണ് ശ്രമം. കേന്ദ്ര ഇലക്ട്രോണിക്സ്, വിവരസാങ്കേതിക മന്ത്രാലയത്തിനു കീഴിലെ ഡിജിറ്റൽ ഇന്ത്യ കോർപ്പറേഷന്റെ ഭാഗമായ ഡിജിറ്റൽ ഇന്ത്യ ഭാഷിണി വിഭാഗം, ഡിജിറ്റൽ സേവനങ്ങൾ വിവിധ ഭാഷകളിൽ ലഭ്യമാക്കാനുള്ള ഭാഷാകേന്ദ്രിത പൊതു ഡിജിറ്റൽ അടിസ്ഥാനസൗകര്യമാണ് വികസിപ്പിക്കുന്നത്. സർക്കാർ വകുപ്പുകൾക്കും സോഫ്റ്റ്‌വെയർ വികസിപ്പിക്കുന്നവർക്കും ഗവേഷകർക്കും മറ്റ് ബന്ധപ്പെട്ടവർക്കും ബഹുഭാഷാ നിർമിതബുദ്ധി സംവിധാനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാൻ ഭാഷാ വിവരശേഖരങ്ങളും നിർമിതബുദ്ധി മാതൃകകളും എപിഐകളും ആപ്ലിക്കേഷനുകളും ഒരുമിപ്പിക്കുന്നു. എണ്ണൂറിലേറെ സർക്കാർ വെബ്സൈറ്റുകൾക്ക് കരുത്തേകുന്ന ഈ സംവിധാനം ആയിരം കോടിയിലേറെ നിർമിതബുദ്ധി ഫലങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. എഴുത്തിൽ 36 ഇന്ത്യൻ ഭാഷകളും ശബ്ദത്തിൽ 23 ഇന്ത്യൻ ഭാഷകളും 35 അന്താരാഷ്ട്ര ഭാഷകളും പിന്തുണച്ച് രാജ്യത്തെ ഡിജിറ്റൽ രംഗത്ത് ഭാഷാസാങ്കേതികവിദ്യ മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകുന്നു. ഡൽഹി പ്രസ് ഇൻഫർമേഷൻ ബ്യൂറോ ഒക്ടോബർ 24-ന് രാത്രി 8.45-നാണ് വാർത്താക്കുറിപ്പ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത്. വിനോദ് കുമാർ, കനിഷ്ക് ശർമ എന്നിവരുടെ പേരുകളാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. വാർത്താക്കുറിപ്പിന്റെ തിരിച്ചറിയൽ നമ്പർ 2328087. നൽകിയ പകർപ്പിൽ സന്ദർശകസംഖ്യ 221 എന്നും വാക്കുകളുടെ എണ്ണം 829 എന്നും വായനാസമയം മൂന്നു മിനിറ്റ് എന്നും രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.