ന്യൂഡൽഹി, 2026 ഒക്ടോബർ 23 –

തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷനിലെ മുതിർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥനെതിരെ രണ്ട് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷണർമാർ നൽകിയ പരാതിയിൽ കാബിനറ്റ് സെക്രട്ടേറിയറ്റ് നടപടിയെടുത്തില്ല. വിവരാവകാശ നിയമപ്രകാരം പുറത്തുവന്ന രേഖകളിലാണ് ഇക്കാര്യം വ്യക്തമായത്. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷണർമാരായ സുഖ്ബീർ സിങ് സന്ധുവും വിവേക് ജോഷിയും ജൂലൈ 29നാണ് കാബിനറ്റ് സെക്രട്ടറി ടി.വി. സോമനാഥന് പ്രത്യേകം കത്തുകൾ നൽകിയത്. സീനിയർ ഡെപ്യൂട്ടി തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷണർ മനീഷ് ഗാർഗിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളെക്കുറിച്ചായിരുന്നു പരാതി. എന്നാൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷന്റെ ഔദ്യോഗിക പരാതിയില്ലാതെ നടപടിയെടുക്കുന്നത് ഉചിതമല്ലെന്ന നിലപാടാണ് കാബിനറ്റ് സെക്രട്ടേറിയറ്റ് സ്വീകരിച്ചത്.

ഉദ്യോഗസ്ഥനെതിരായ പരാതി എന്തായിരുന്നു?

തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷനിലെ മുതിർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ ജോലിവിഭജനം മുൻകൂർ അനുമതിയില്ലാതെ മനീഷ് ഗാർഗ് മാറ്റിയെന്നാണ് പരാതി. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷനുമായോ ബന്ധപ്പെട്ട കമ്മിഷണർമാരുമായോ ചർച്ച നടത്താതെയാണ് പുതിയ ഉത്തരവിറക്കിയതെന്ന് സന്ധുവും ജോഷിയും ആരോപിച്ചു. ഇത്തരം മാറ്റങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് കമ്മിഷന്റെ അനുമതി വാങ്ങണമെന്ന് വാക്കാലും രേഖാമൂലവും പലതവണ നിർദേശിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ ഈ നിർദേശങ്ങൾ പാലിച്ചില്ലെന്നാണ് പരാതി. ജോലിവിഭജനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഫയൽ ആവശ്യപ്പെട്ടിട്ടും നൽകിയില്ലെന്ന് വിവേക് ജോഷിയും വ്യക്തമാക്കി.

ഭരണഘടനാ സ്ഥാപനത്തിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി തീരുമാനം

ഓഗസ്റ്റ് മൂന്നിന് തയ്യാറാക്കിയ കാബിനറ്റ് സെക്രട്ടേറിയറ്റിന്റെ ആഭ്യന്തര കുറിപ്പിൽ പരാതിയെക്കുറിച്ച് മുഖ്യ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷണറുടെ അഭിപ്രായം തേടാൻ നിർദേശിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ ഓഗസ്റ്റ് നാലിന് തയ്യാറാക്കിയ മറ്റൊരു കുറിപ്പിൽ നിലപാട് മാറി. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷൻ സ്വതന്ത്ര ഭരണഘടനാ സ്ഥാപനമാണെന്നും അതിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ കേന്ദ്രസർക്കാർ ഇടപെടുന്നത് ഉചിതമല്ലെന്നും രേഖപ്പെടുത്തി.

രണ്ട് കമ്മിഷണർമാരും വ്യക്തിപരമായ നിലയിലാണ് പരാതി നൽകിയതെന്നും കമ്മിഷന്റെ ഔദ്യോഗിക തീരുമാനമായി ഇതിനെ കാണാനാവില്ലെന്നുമായിരുന്നു വിശദീകരണം. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷൻ ഔദ്യോഗികമായി ആവശ്യപ്പെടാതെ നടപടിയെടുത്താൽ അത് ഭരണഘടനാ സ്ഥാപനത്തിന്റെ പ്രവർത്തനത്തിലുള്ള ഇടപെടലായി വ്യാഖ്യാനിക്കപ്പെടാമെന്നും കാബിനറ്റ് സെക്രട്ടേറിയറ്റ് വിലയിരുത്തി.

തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷന്റെ നിയമങ്ങൾ ബാധകം

മനീഷ് ഗാർഗിനെ കേന്ദ്രമന്ത്രിസഭയുടെ നിയമന സമിതിയാണ് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷനിൽ നിയമിച്ചത്. 2024 സെപ്റ്റംബർ രണ്ടുമുതലാണ് അദ്ദേഹം കമ്മിഷനിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. എന്നാൽ കമ്മിഷനിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥനായതിനാൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളും പെരുമാറ്റവും നിയന്ത്രിക്കേണ്ടത് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷന്റെ നിയമങ്ങളും മാർഗനിർദേശങ്ങളും അനുസരിച്ചായിരിക്കണമെന്ന് കാബിനറ്റ് സെക്രട്ടേറിയറ്റ് വ്യക്തമാക്കി.

2023ലെ മുഖ്യ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷണറുടെയും മറ്റ് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷണർമാരുടെയും നിയമനവും സേവനവ്യവസ്ഥകളും സംബന്ധിച്ച നിയമത്തിലെ 18-ാം വകുപ്പും രേഖയിൽ പരാമർശിച്ചു. കമ്മിഷന്റെ തീരുമാനങ്ങൾ കഴിയുന്നത്ര ഏകകണ്ഠമായി എടുക്കണമെന്നും അഭിപ്രായവ്യത്യാസമുണ്ടെങ്കിൽ ഭൂരിപക്ഷ തീരുമാനമാണ് സ്വീകരിക്കേണ്ടതെന്നുമാണ് വ്യവസ്ഥ.

പരാതി രേഖപ്പെടുത്തി; തുടർനടപടിയില്ല

ഓഗസ്റ്റ് അഞ്ചിന് കാബിനറ്റ് സെക്രട്ടറി ടി.വി. സോമനാഥൻ രണ്ട് കമ്മിഷണർമാർക്കും മറുപടി നൽകി. പരാതിക്കത്തുകൾ ലഭിച്ചതായി അറിയിക്കുക മാത്രമാണ് ചെയ്തത്. കത്തുകളുടെ പകർപ്പുകൾ മുഖ്യ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷണറുടെ ഓഫീസിനും കേന്ദ്ര പേഴ്സണൽ ആൻഡ് ട്രെയിനിങ് വകുപ്പിനും എസ്റ്റാബ്ലിഷ്മെന്റ് ഓഫീസർക്കും കൈമാറി.

മനീഷ് ഗാർഗുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ ഭാവിയിലെ ഔദ്യോഗിക തീരുമാനങ്ങളിൽ പരിഗണിക്കാനായി രേഖപ്പെടുത്തണമെന്നും നിർദേശിച്ചു. എന്നാൽ പരാതിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഉദ്യോഗസ്ഥനെതിരെ നേരിട്ട് അച്ചടക്കനടപടികളൊന്നും സ്വീകരിച്ചില്ല.

വോട്ടർപട്ടികയിലെ അധികാരമാറ്റവും വിവാദത്തിൽ

തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷനിലെ ജോലിവിഭജന ഉത്തരവ് വോട്ടർപട്ടികയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അധികാരങ്ങൾ കേന്ദ്രതലത്തിൽ കേന്ദ്രീകരിക്കാൻ വഴിയൊരുക്കുമെന്ന ആശങ്ക നേരത്തെ ഉയർന്നിരുന്നു. സംസ്ഥാനതല ഉദ്യോഗസ്ഥർ കൈകാര്യം ചെയ്തിരുന്ന വോട്ടർമാരുടെ പേരുകൾ ചേർക്കൽ, നീക്കംചെയ്യൽ, വിവരങ്ങൾ പുതുക്കൽ തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടായിരുന്നു ആശങ്ക.

എന്നാൽ വിവാദമായ ജോലിവിഭജന ഉത്തരവ് നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ലെന്ന് സെപ്റ്റംബർ 26ന് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷൻ വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. രണ്ട് കമ്മിഷണർമാരുടെയും നിർദേശത്തെ തുടർന്നാണ് ഉത്തരവ് നടപ്പാക്കാതിരുന്നതെന്നും കമ്മിഷൻ അറിയിച്ചു. പരാതി തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നയങ്ങളെയോ ഐടി വിഭാഗത്തെയോ കുറിച്ചല്ലെന്നും ഡെപ്യൂട്ടേഷനിലുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളെക്കുറിച്ചാണെന്നുമായിരുന്നു വിശദീകരണം.