ന്യൂഡൽഹി, 2026 ഒക്ടോബർ 16 –

രാജ്യത്തെ പ്രമുഖ ബാങ്കുകളിലൊന്നായ ഐഡിബിഐ ബാങ്കിന്റെ ഭൂരിഭാഗം ഓഹരികളും കനേഡിയൻ കമ്പനിക്ക് വിൽക്കാൻ കേന്ദ്രസർക്കാർ അനുമതി നൽകി. ബാങ്കിന്റെ 60.72 ശതമാനം ഓഹരികളാണ് 52,878 കോടി രൂപയ്ക്ക് ഫെയർഫാക്സ് ഫിനാൻഷ്യൽ ഹോൾഡിങ്സിന് കൈമാറുന്നത്. ഒക്ടോബർ 14ന് പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ അധ്യക്ഷതയിൽ ചേർന്ന സാമ്പത്തികകാര്യ മന്ത്രിസഭാ സമിതിയാണ് തീരുമാനമെടുത്തത്. ഇന്ത്യയുടെ ധനകാര്യ മേഖലയിലെ ഏറ്റവും വലിയ വിദേശനിക്ഷേപ ഇടപാടായിരിക്കും ഇത്. 2027 മാർച്ചോടെ വിൽപ്പന പൂർത്തിയാക്കാനാണ് ലക്ഷ്യമിടുന്നത്.

കേന്ദ്രസർക്കാരും ലൈഫ് ഇൻഷുറൻസ് കോർപ്പറേഷൻ ഓഫ് ഇന്ത്യയും (എൽഐസി) ചേർന്നാണ് ഓഹരികൾ വിൽക്കുന്നത്. കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റെ 30.48 ശതമാനവും എൽഐസിയുടെ 30.24 ശതമാനവും ഓഹരികളാണ് കൈമാറുന്നത്. ഇന്ത്യൻ വംശജനായ വ്യവസായി പ്രേം വത്സയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള കനേഡിയൻ കമ്പനിയാണ് ഫെയർഫാക്സ്. ഓഹരിവിൽപ്പന പൂർത്തിയാകുന്നതോടെ ബാങ്കിന്റെ നിയന്ത്രണം കമ്പനിക്ക് ലഭിക്കും. എന്നാൽ കേന്ദ്രസർക്കാരും എൽഐസിയും ബാങ്കിൽനിന്ന് പൂർണമായി പിന്മാറില്ല.

വർഷങ്ങളായി സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി നേരിട്ടിരുന്ന ഐഡിബിഐ ബാങ്കിനെ രക്ഷിക്കാൻ കേന്ദ്രസർക്കാരും എൽഐസിയും വലിയ തുക നിക്ഷേപിച്ചിരുന്നു. കിട്ടാക്കടം വർധിച്ചതിനെത്തുടർന്ന് 2017ൽ റിസർവ് ബാങ്ക് ബാങ്കിന് കടുത്ത നിയന്ത്രണങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തി. പിന്നീട് സാമ്പത്തികനില മെച്ചപ്പെട്ടതോടെ 2021ൽ നിയന്ത്രണങ്ങൾ നീക്കി. ബാങ്കിന്റെ സാമ്പത്തികസ്ഥിതി മെച്ചപ്പെടുത്താനും സ്വകാര്യ നിക്ഷേപം ആകർഷിക്കാനുമുള്ള നടപടികളുടെ തുടർച്ചയായാണ് ഇപ്പോഴത്തെ ഓഹരിവിൽപ്പന.

കേന്ദ്രസർക്കാരിനും എൽഐസിക്കും എത്ര ഓഹരികൾ ബാക്കിയാകും?

വിൽപ്പന പൂർത്തിയാകുമ്പോൾ കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റെ ഓഹരിവിഹിതം 45.48 ശതമാനത്തിൽനിന്ന് 15 ശതമാനമായി കുറയും. എൽഐസിയുടെ ഓഹരി 49.24 ശതമാനത്തിൽനിന്ന് 19 ശതമാനമായും കുറയും. ഇതോടെ ഇരുവർക്കുമായി ബാങ്കിൽ 34 ശതമാനം ഓഹരികൾ ബാക്കിയുണ്ടാകും. ഫെയർഫാക്സിന് 60.72 ശതമാനം ഓഹരികളും ബാങ്കിന്റെ നിയന്ത്രണവും ലഭിക്കും.

ഇതുവരെ കേന്ദ്രസർക്കാരിനും എൽഐസിക്കും ചേർന്ന് ബാങ്കിൽ വലിയ ഭൂരിപക്ഷം ഓഹരികളുണ്ടായിരുന്നു. പുതിയ ഇടപാടോടെ ഉടമസ്ഥാവകാശത്തിൽ വലിയ മാറ്റമാണ് സംഭവിക്കുന്നത്. എന്നാൽ സർക്കാർ ഓഹരി പൂർണമായും ഒഴിവാക്കാത്തതിനാൽ ബാങ്കിൽ സർക്കാരിനും എൽഐസിക്കും നിക്ഷേപകരെന്ന നിലയിൽ പങ്കാളിത്തം തുടരും.

എന്തുകൊണ്ടാണ് ബാങ്ക് വിൽക്കുന്നത്?

ഐഡിബിഐ ബാങ്കിന്റെ സാമ്പത്തികപ്രശ്നങ്ങളാണ് ഓഹരിവിൽപ്പനയിലേക്ക് നയിച്ച പ്രധാന കാരണം. കിട്ടാക്കടവും നഷ്ടവും വർധിച്ചതോടെ ബാങ്കിന്റെ പ്രവർത്തനം പ്രതിസന്ധിയിലായി. 2017 മെയ് അഞ്ചിന് റിസർവ് ബാങ്ക് ബാങ്കിനെ പ്രോംപ്റ്റ് കറക്ടീവ് ആക്ഷൻ സംവിധാനത്തിന് കീഴിലാക്കി. വായ്പ നൽകുന്നതുൾപ്പെടെയുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ നിയന്ത്രണങ്ങളും ഏർപ്പെടുത്തി.

ബാങ്കിനെ സാമ്പത്തികമായി ശക്തിപ്പെടുത്താൻ കേന്ദ്രസർക്കാരും പിന്നീട് എൽഐസിയും മൂലധനം നൽകി. ഈ നടപടികളിലൂടെ ബാങ്കിന്റെ സാമ്പത്തികനില മെച്ചപ്പെട്ടു. 2021 മാർച്ച് പത്തിന് റിസർവ് ബാങ്ക് നിയന്ത്രണങ്ങൾ നീക്കി. സാമ്പത്തികസ്ഥിതി മെച്ചപ്പെട്ട സാഹചര്യത്തിൽ പുതിയ നിക്ഷേപകനെ കണ്ടെത്തി ബാങ്കിന്റെ പ്രവർത്തനം വിപുലീകരിക്കാനാണ് തീരുമാനം.

ഓഹരിവിൽപ്പന എങ്ങനെയാണ് നടന്നത്?

2022 ഒക്ടോബറിലാണ് ഐഡിബിഐ ബാങ്കിന്റെ ഓഹരികൾ വാങ്ങാൻ താൽപര്യമുള്ളവരിൽനിന്ന് കേന്ദ്രസർക്കാർ അപേക്ഷ ക്ഷണിച്ചത്. അഞ്ചു കമ്പനികൾ താൽപര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചു. ഇതിൽ നാലു കമ്പനികൾ യോഗ്യത നേടി. റിസർവ് ബാങ്കിന്റെ പരിശോധനയും കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയത്തിന്റെ സുരക്ഷാ അനുമതിയും ലഭിച്ച കമ്പനികൾക്കാണ് ലേലത്തിൽ പങ്കെടുക്കാൻ അവസരം നൽകിയത്.

ഒടുവിൽ രണ്ടു കമ്പനികളാണ് സാമ്പത്തിക ഓഫറുകൾ സമർപ്പിച്ചത്. ആദ്യഘട്ടത്തിൽ ലഭിച്ച ഓഫറുകൾ സർക്കാർ നിശ്ചയിച്ച വിലയേക്കാൾ കുറവായതിനാൽ അംഗീകരിച്ചില്ല. തുടർന്ന് പുതിയ ഓഫറുകൾ ക്ഷണിച്ചു. വിവിധ സർക്കാർ സമിതികളുടെ പരിശോധനയ്ക്കുശേഷമാണ് ഫെയർഫാക്സിനെ തിരഞ്ഞെടുത്തത്.

ഓഹരിക്ക് 81 രൂപ; വില കുറച്ചാണോ വിൽക്കുന്നത്?

ഐഡിബിഐ ബാങ്കിന്റെ ഓരോ ഓഹരിക്കും 81 രൂപ നൽകാനാണ് ഫെയർഫാക്സ് സമ്മതിച്ചത്. എന്നാൽ ആദ്യഘട്ടത്തിൽ സർക്കാർ നിശ്ചയിച്ച കുറഞ്ഞ വില 94.42 രൂപയായിരുന്നു. ഇതിലും താഴെയുള്ള തുകയ്ക്ക് ഓഹരികൾ വിൽക്കാൻ തീരുമാനിച്ചതാണ് വിലനിർണയത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചോദ്യങ്ങൾക്ക് കാരണമായത്.

ഓഹരിവിലയിൽ വലിയ ഏറ്റക്കുറച്ചിലുകളുണ്ടായിരുന്നതിനാൽ വിപണിവില മാത്രം അടിസ്ഥാനമാക്കാൻ കഴിയില്ലെന്നാണ് സർക്കാരിന്റെ വിശദീകരണം. സ്വതന്ത്ര ഏജൻസികൾ നടത്തിയ രണ്ടു വിലയിരുത്തലുകളുടെ ശരാശരി പ്രകാരം ഓഹരിയുടെ ന്യായവില 75.99 രൂപയായിരുന്നു. ഫെയർഫാക്സ് വാഗ്ദാനം ചെയ്ത 81 രൂപ ഇതിലും കൂടുതലായതിനാലാണ് ഇടപാട് അംഗീകരിച്ചതെന്ന് സർക്കാർ വ്യക്തമാക്കി.

ബാങ്കിലെ നിക്ഷേപകർക്ക് എന്ത് സംഭവിക്കും?

ഓഹരിവിൽപ്പന നടന്നാലും ഐഡിബിഐ ബാങ്കിന്റെ സാധാരണ ബാങ്കിങ് സേവനങ്ങളിൽ മാറ്റമുണ്ടാകില്ലെന്നാണ് കേന്ദ്ര ധനമന്ത്രാലയത്തിന്റെ വിശദീകരണം. റിസർവ് ബാങ്കിന്റെ നിയന്ത്രണവും മേൽനോട്ടവും തുടരും. നിക്ഷേപകർക്ക് നിലവിലുള്ള ബാങ്കിങ് സേവനങ്ങളും ലഭിക്കും.

ഡെപ്പോസിറ്റ് ഇൻഷുറൻസ് ആൻഡ് ക്രെഡിറ്റ് ഗ്യാരണ്ടി കോർപ്പറേഷന്റെ നിയമപ്രകാരം ഓരോ നിക്ഷേപകനും ഒരു ബാങ്കിൽ പരമാവധി അഞ്ചുലക്ഷം രൂപവരെയുള്ള നിക്ഷേപ ഇൻഷുറൻസ് പരിരക്ഷ തുടരും. ബാങ്കിന്റെ വായ്പകളിൽ കുറഞ്ഞത് 40 ശതമാനം മുൻഗണനാ മേഖലകൾക്ക് നൽകണമെന്ന വ്യവസ്ഥയും ബാധകമായിരിക്കും.

സർക്കാർ പദ്ധതികൾ തുടരുമോ?

ഐഡിബിഐ ബാങ്ക് വഴി നടപ്പാക്കുന്ന കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റെ ധനകാര്യ, സാമൂഹിക സുരക്ഷാ പദ്ധതികൾ തുടരുമെന്ന് ധനമന്ത്രാലയം വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. പ്രധാനമന്ത്രി ജൻധൻ യോജന, പ്രധാനമന്ത്രി ജീവൻ ജ്യോതി ബീമാ യോജന, പ്രധാനമന്ത്രി സുരക്ഷാ ബീമാ യോജന, അടൽ പെൻഷൻ യോജന തുടങ്ങിയ പദ്ധതികൾ ബാങ്ക് തുടർന്നും നൽകും.

ഉടമസ്ഥാവകാശം മാറുന്നതുകൊണ്ട് മാത്രം ഈ സേവനങ്ങൾ നിർത്തലാക്കില്ല. നിലവിലുള്ള നിയന്ത്രണ വ്യവസ്ഥകൾ പാലിച്ചായിരിക്കും പുതിയ ഉടമയുടെ കീഴിലും ബാങ്ക് പ്രവർത്തിക്കുക.

സർക്കാരിന്റെ ബാക്കി ഓഹരികൾക്കും വിൽപ്പനാനുമതി

ഇടപാട് പൂർത്തിയായശേഷം കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റെ കൈവശം ശേഷിക്കുന്ന 15 ശതമാനം ഓഹരികളും വിപണിയിലൂടെ വിൽക്കാൻ സാമ്പത്തികകാര്യ മന്ത്രിസഭാ സമിതി അനുമതി നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ഇതിനുള്ള നടപടികൾ സ്വീകരിക്കാൻ ബന്ധപ്പെട്ട മന്ത്രിതല സംവിധാനത്തിന് അധികാരം കൈമാറി.

എൽഐസിയുടെ കൈവശം ശേഷിക്കുന്ന 19 ശതമാനം ഓഹരികൾ സംബന്ധിച്ച തീരുമാനം എൽഐസിക്ക് സ്വന്തം നടപടിക്രമങ്ങൾക്കും നിയന്ത്രണങ്ങൾക്കും അനുസരിച്ച് സ്വീകരിക്കാം. അതേസമയം, ഓഹരികൾ വാങ്ങുന്ന ഫെയർഫാക്സ് റിസർവ് ബാങ്കിന്റെ തുടർനിയന്ത്രണ വ്യവസ്ഥകൾ പാലിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

വിൽപ്പനയിലൂടെ ലഭിക്കുന്ന പണം എവിടേക്ക്?

കേന്ദ്രസർക്കാരിന് ഓഹരിവിൽപ്പനയിലൂടെ ലഭിക്കുന്ന തുക ഇന്ത്യയുടെ സഞ്ചിതനിധിയിലേക്കാണ് പോകുന്നത്. കടമെടുക്കാതെ സർക്കാരിന് ലഭിക്കുന്ന മൂലധനവരവായിട്ടായിരിക്കും ഈ തുക കണക്കാക്കുക.

അടിസ്ഥാന സൗകര്യവികസനം, പലിശ തിരിച്ചടവ്, സബ്സിഡികൾ തുടങ്ങിയ സർക്കാർ ചെലവുകൾക്കായി ഈ പണം വിനിയോഗിക്കാം. അതേസമയം, എൽഐസിക്ക് ലഭിക്കുന്ന വിൽപ്പനത്തുക എങ്ങനെ ഉപയോഗിക്കണമെന്ന് തീരുമാനിക്കാനുള്ള അധികാരം എൽഐസിക്കായിരിക്കും.