ന്യൂഡൽഹി, 2026 ഒക്ടോബർ 12 –

കേന്ദ്ര തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷനിൽ പുതിയ ഡെപ്യൂട്ടി തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷണറെ നിയമിച്ചു. 2010 ബാച്ചിലെ ഐഎഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥനായ പ്രകാശ് രാജ്പുരോഹിതിനെയാണ് നിയമിച്ചത്. രാജസ്ഥാൻ കേഡറിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥനാണ് അദ്ദേഹം. ഒക്ടോബർ പത്തിന് ശനിയാഴ്ച രാത്രിയാണ് കേന്ദ്ര മന്ത്രിസഭയുടെ നിയമന സമിതി നിയമനത്തിന് അംഗീകാരം നൽകിയത്. 2030 ഏപ്രിൽ എട്ടുവരെയാണ് കാലാവധി. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷനിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ അധികാരക്രമത്തെയും ഫയലുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന രീതിയെയുംച്ചൊല്ലി ആശങ്ക ഉയർന്നിരിക്കുന്നതിനിടെയാണ് പുതിയ നിയമനം.

തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷനിലെ വോട്ടർപട്ടിക, ഐടി വിഭാഗങ്ങളുടെ ചുമതല വഹിച്ചിരുന്ന ഡെപ്യൂട്ടി തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷണർ സഞ്ജയ് കുമാറിനെ കാലാവധി പൂർത്തിയാകുന്നതിന് മുമ്പ് മാതൃകേഡറിലേക്ക് തിരിച്ചയച്ചിരുന്നു. ഇതോടെ ഒഴിവുവന്ന സ്ഥാനത്തേക്കാണ് പ്രകാശ് രാജ്പുരോഹിതിനെ നിയമിച്ചത്. കേന്ദ്ര പേഴ്സണൽ ആൻഡ് ട്രെയിനിങ് വകുപ്പാണ് നിയമന ഉത്തരവ് പുറത്തിറക്കിയത്. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷണർമാരായ എസ്.എസ്. സന്ധുവും വിവേക് ജോഷിയും കമ്മീഷനിലെ ഫയൽ കൈമാറ്റ രീതിയെക്കുറിച്ച് നേരത്തേ കേന്ദ്ര കാബിനറ്റ് സെക്രട്ടറിക്ക് പരാതി നൽകിയിരുന്നു. ഐടി വിഭാഗം മേധാവിയുടെ ഫയലുകൾ സഞ്ജയ് കുമാർ വഴി കൈമാറാത്തത് ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ അധികാരക്രമത്തിന്റെ ലംഘനമാണെന്നായിരുന്നു പരാതി.

തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷനിലെ തർക്കം എന്തുകൊണ്ട്?

തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന്റെ ഐടി വിഭാഗം മേധാവിയായ ഡോ. സീമ ഖന്നയുടെ ഫയലുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന രീതിയാണ് തർക്കത്തിന് കാരണം. 2025ൽ നാഷണൽ ഇൻഫർമാറ്റിക്സ് സെന്ററിൽനിന്ന് ഡെപ്യൂട്ടേഷനിലാണ് സീമ ഖന്ന തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷനിലെത്തിയത്. വോട്ടർപട്ടിക കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന ഡിജിറ്റൽ സംവിധാനങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഐടി അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളുടെ ചുമതല അവർക്കാണ്.

സഞ്ജയ് കുമാർ ഡെപ്യൂട്ടി തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷണറായിരുന്നപ്പോൾ സീമ ഖന്നയുടെ ഫയലുകൾ അദ്ദേഹത്തിലൂടെയാണ് കൈമാറിയിരുന്നത്. എന്നാൽ സീമ ഖന്നയ്ക്ക് അഡീഷണൽ സെക്രട്ടറി പദവിക്ക് തുല്യമായ ലെവൽ 15ലേക്ക് സ്ഥാനക്കയറ്റം ലഭിച്ചു. സഞ്ജയ് കുമാർ ജോയിന്റ് സെക്രട്ടറി പദവിക്ക് തുല്യമായ ലെവൽ 14 ഉദ്യോഗസ്ഥനായിരുന്നു.

ഇതോടെ സീമ ഖന്നയുടെ ഫയലുകൾ നേരിട്ട് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷണർമാർക്ക് കൈമാറണമെന്ന് സീനിയർ ഡെപ്യൂട്ടി തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷണർ മനീഷ് ഗാർഗ് ആഭ്യന്തര ഉത്തരവിറക്കി. എന്നാൽ ഈ ഉത്തരവ് നടപ്പായില്ലെന്നാണ് റിപ്പോർട്ട്.

ഫയലുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിൽ മാറ്റം

സഞ്ജയ് കുമാറിനെ മാതൃകേഡറിലേക്ക് തിരിച്ചയച്ചതിന് പിന്നാലെ സീമ ഖന്നയുടെ ഫയലുകൾ മനീഷ് ഗാർഗ് വഴിയാണ് കൈമാറാൻ തുടങ്ങിയത്. സഞ്ജയ് കുമാറിന്റെ അഭാവത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വകുപ്പുകളുടെ ചുമതല വഹിച്ചിരുന്നത് മനീഷ് ഗാർഗായിരുന്നു.

എന്നാൽ ഫയൽ കൈമാറ്റത്തിലെ അധികാരക്രമത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആശങ്കകൾ ഇതോടെ അവസാനിച്ചില്ല. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷണർമാരായ എസ്.എസ്. സന്ധുവും വിവേക് ജോഷിയും ഉന്നയിച്ച പരാതികളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ പുതിയ ഡെപ്യൂട്ടി കമ്മീഷണർക്ക് നൽകുന്ന ചുമതലകൾ പ്രധാനമാണ്.

വോട്ടർപട്ടിക പരിഷ്കരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചുമതലകൾ

2024 ഓഗസ്റ്റ് മുതൽ 2026 ഓഗസ്റ്റ് വരെയാണ് സഞ്ജയ് കുമാർ ഡെപ്യൂട്ടി തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷണറായി പ്രവർത്തിച്ചത്. വോട്ടർപട്ടികയുടെയും ഐടി വിഭാഗത്തിന്റെയും ചുമതല അദ്ദേഹത്തിനായിരുന്നു.

2025 ജൂൺ 24ന് രാജ്യത്ത് വോട്ടർപട്ടികയുടെ പ്രത്യേക തീവ്ര പരിഷ്കരണമായ എസ്‌ഐആർ ആരംഭിക്കുന്നതിനുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന്റെ ഉത്തരവിൽ ഒപ്പുവച്ചതും സഞ്ജയ് കുമാറായിരുന്നു.

അടുത്ത വർഷം ആദ്യം പ്രധാനപ്പെട്ട നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ നടക്കാനിരിക്കെയാണ് പുതിയ നിയമനം. പ്രകാശ് രാജ്പുരോഹിതിന് ഏതൊക്കെ വകുപ്പുകളുടെ ചുമതല നൽകുമെന്നത് ഇനിയും വ്യക്തമാകേണ്ടതുണ്ട്. പുതിയ നിയമനത്തിലൂടെ കമ്മീഷനിലെ അധികാരക്രമത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആശങ്കകൾ പരിഹരിക്കപ്പെടുമോയെന്നതും ശ്രദ്ധേയമാണ്.