ടെഹ്റാൻ, 2026 ഒക്ടോബർ 12 –

ലോകത്തെ പ്രധാന എണ്ണക്കപ്പൽ പാതയായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് വീണ്ടും തുറക്കുന്നതിനായി മുന്നോട്ടുവച്ച ഏഴ് നിബന്ധനകളോട് അമേരിക്ക നൽകിയ മറുപടി ഇറാൻ തള്ളി. ചില നിബന്ധനകൾ അമേരിക്ക അംഗീകരിച്ചെങ്കിലും മറ്റുള്ളവയിൽ വ്യക്തതയില്ലെന്ന് ഇറാന്റെ പരമോന്നത ദേശീയ സുരക്ഷാ കൗൺസിൽ സെക്രട്ടറി മൊഹ്സെൻ റെസായി വ്യക്തമാക്കി. 2026 ഒക്ടോബർ 11നാണ് ഇറാൻ നിലപാട് അറിയിച്ചത്. എല്ലാ നിബന്ധനകളും അംഗീകരിക്കുന്നതുവരെ അമേരിക്കയ്ക്ക് ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് തുറന്നുകൊടുക്കില്ലെന്നും ചർച്ചകൾ പുനരാരംഭിക്കില്ലെന്നും ഇറാൻ അറിയിച്ചു.

ഏഴ് നിബന്ധനകളും അംഗീകരിക്കാതെ ഹോർമുസ് തുറക്കില്ലെന്ന് ഇറാൻ

അമേരിക്കയ്ക്ക് മുന്നിൽ ഏഴ് നിബന്ധനകൾ വ്യക്തമായി അവതരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന് മൊഹ്സെൻ റെസായി പറഞ്ഞു. ചില ആവശ്യങ്ങൾ അംഗീകരിച്ചതായി അമേരിക്ക അറിയിച്ചെങ്കിലും മറ്റുള്ളവ സംബന്ധിച്ച നിലപാട് വ്യക്തമാക്കിയിട്ടില്ല. അവ്യക്തത നിലനിൽക്കുന്ന വിഷയങ്ങളിൽ അമേരിക്ക വിശദീകരണം നൽകണം. നിബന്ധനകൾ പൂർണമായി അംഗീകരിക്കാതെ ചർച്ചകൾ മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകാനാവില്ലെന്നും അമേരിക്കയ്ക്ക് കൂടുതൽ മറുപടികൾ നൽകുന്ന നടപടികളിൽനിന്ന് ഇറാൻ പിന്മാറിയെന്നും റെസായി വ്യക്തമാക്കി. എന്നാൽ അമേരിക്ക അംഗീകരിച്ച നിബന്ധനകൾ ഏതൊക്കെയാണെന്ന് അദ്ദേഹം വെളിപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല.

ഖത്തർ വഴി അമേരിക്കയുടെ മറുപടി; ധാരണയിലെത്താതെ ചർച്ചകൾ

ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ പൊതുസഭാ സമ്മേളനത്തിനിടെയാണ് ഇറാൻ ഏഴ് നിബന്ധനകൾ ഉൾപ്പെടുത്തിയ നിർദേശം മുന്നോട്ടുവച്ചത്. ഇതിന് അമേരിക്ക ഖത്തർ മുഖേന മറുപടി നൽകി. ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷം അവസാനിപ്പിക്കുകയും ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലൂടെയുള്ള കപ്പൽഗതാഗതം പുനഃസ്ഥാപിക്കുകയുമാണ് മധ്യസ്ഥശ്രമങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യം. എന്നാൽ ധാരണയിലെ വ്യവസ്ഥകളേക്കാൾ അവ നടപ്പാക്കേണ്ട ക്രമത്തെച്ചൊല്ലിയാണ് പ്രധാന തർക്കമെന്നാണ് ചർച്ചകളെക്കുറിച്ച് അറിവുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ വിലയിരുത്തൽ. നിബന്ധനകൾ പാലിക്കപ്പെട്ടാൽ ഏഴ് ദിവസത്തിനുള്ളിൽ സാധാരണ കപ്പൽഗതാഗതം പുനഃസ്ഥാപിക്കാമെന്ന നിർദേശമാണ് ഇറാൻ മുന്നോട്ടുവച്ചിരിക്കുന്നത്.

ജൂണിലെ വെടിനിർത്തൽ ധാരണ പുതുക്കാൻ ശ്രമം

2026 ജൂണിൽ അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിൽ ഇടക്കാല ധാരണാപത്രം രൂപീകരിച്ചിരുന്നു. ഹ്രസ്വകാല വെടിനിർത്തലിന് വഴിയൊരുക്കിയ ധാരണയിൽ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കും ഇറാന്റെ ആണവപദ്ധതിയും സംബന്ധിച്ച വ്യവസ്ഥകൾ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു. ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള വിശ്വാസം പുനഃസ്ഥാപിച്ച് ഈ ധാരണ കൂടുതൽ ശക്തമായ രൂപത്തിൽ നടപ്പാക്കാനാണ് ഇറാന്റെ പുതിയ നിർദേശം. എന്നാൽ വ്യവസ്ഥകൾ നടപ്പാക്കുന്നതിൽ അഭിപ്രായവ്യത്യാസം തുടരുന്നതിനാൽ ചർച്ചകളിൽ പുരോഗതിയുണ്ടായിട്ടില്ല.

ആണവപദ്ധതിയെക്കുറിച്ച് ഇപ്പോൾ ചർച്ചയ്ക്കില്ലെന്ന് ഇറാൻ

ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് തുറക്കുന്നതിനുള്ള ചർച്ചകളുമായി ആണവപദ്ധതിയെ ബന്ധിപ്പിക്കാനുള്ള അമേരിക്കയുടെ നീക്കം ഇറാൻ നിരസിച്ചു. അമേരിക്കയുടെ നിർദേശങ്ങൾ ആണവവിഷയത്തിൽ നേരത്തേ സ്വീകരിച്ച നിലപാടുകളുടെ ആവർത്തനമാണെന്ന് ഇറാൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയ വക്താവ് ഇസ്മായിൽ ബഖായി പറഞ്ഞു. കടലിടുക്കിലെ സുരക്ഷ പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നതിനാണ് ഇപ്പോൾ മുൻഗണന നൽകുന്നതെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി. ഉപരോധങ്ങളിൽ ഇളവ് ലഭിക്കുന്നതിന് പകരമായി ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ ആണവ നിരീക്ഷണ ഏജൻസിക്ക് പരിശോധന അനുവദിക്കാമെന്ന് ഇറാൻ വാഗ്ദാനം ചെയ്തെന്ന റിപ്പോർട്ടുകളും ബഖായി നിഷേധിച്ചു. ആണവവിഷയത്തിൽ അമേരിക്കയുമായി നിലവിൽ ചർച്ചകൾ നടക്കുന്നില്ലെന്നാണ് ഇറാന്റെ നിലപാട്.

ഇസ്ലാമാബാദ് ധാരണ നടപ്പാക്കണമെന്ന് ഇറാൻ പാർലമെന്റ് സ്പീക്കർ

ഇറാന്റെ ഏഴ് നിബന്ധനകളും ഇസ്ലാമാബാദ് ധാരണാപത്രത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണെന്ന് പാർലമെന്റ് സ്പീക്കർ മുഹമ്മദ് ബാഖർ ഖാലിബാഫ് ഒക്ടോബർ നാലിന് വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. നിബന്ധനകൾ പാലിക്കുന്നതുവരെ അമേരിക്കയ്ക്ക് ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് തുറന്നുകൊടുക്കില്ലെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ഏകപക്ഷീയമായ ആവശ്യങ്ങൾ മുന്നോട്ടുവച്ചുകൊണ്ട് നയതന്ത്ര ചർച്ചകൾ നീട്ടിക്കൊണ്ടുപോകാൻ അമേരിക്കയ്ക്ക് കഴിയില്ലെന്നും ഖാലിബാഫ് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി.

നവംബർ മൂന്നിന് മുമ്പ് ഇറാനെ ആക്രമിക്കില്ലെന്ന് ട്രംപ്

അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷം വളരെ വേഗത്തിൽ അവസാനിപ്പിക്കാനാകുമെന്ന് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. ഒക്ടോബർ പത്തിന് ടെന്നസിയിലെ ക്ലാർക്സ്വില്ലിൽ നടന്ന തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണ പരിപാടിയിലാണ് ട്രംപ് ഇക്കാര്യം പറഞ്ഞത്. ഇറാൻ നിലപാട് മയപ്പെടുത്തുന്നതായി തോന്നുന്നുണ്ടെങ്കിലും നവംബർ മൂന്നിലെ അമേരിക്കൻ ഇടക്കാല തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുമ്പ് കൂടുതൽ നടപടികൾ സ്വീകരിച്ചേക്കാമെന്നും അദ്ദേഹം ആരോപിച്ചു. തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുമ്പ് ഇറാനെ ആക്രമിക്കില്ലെന്ന് ട്രംപ് നേരത്തേ വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. അതേസമയം, നയതന്ത്ര ചർച്ചകൾ തുടരുന്നുണ്ടെങ്കിലും അമേരിക്ക ഏർപ്പെടുത്തിയ നാവിക ഉപരോധം പിൻവലിക്കില്ലെന്നും അദ്ദേഹം അറിയിച്ചു. ഇറാന് ആണവായുധം അനുവദിക്കില്ലെന്ന നിലപാടും ട്രംപ് ആവർത്തിച്ചു.

അമേരിക്ക വീണ്ടും ആക്രമിച്ചാൽ തിരിച്ചടിക്കുമെന്ന് ഇറാൻ

നയതന്ത്ര ചർച്ചകൾ പരാജയപ്പെട്ട് അമേരിക്ക വീണ്ടും സൈനിക നടപടി സ്വീകരിച്ചാൽ ശക്തമായി തിരിച്ചടിക്കുമെന്ന് ഇറാൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി അബ്ബാസ് അരാഗ്ചി മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി. ഒക്ടോബർ 11ന് ടെഹ്റാനിൽ വിദേശരാജ്യങ്ങളുടെ അംബാസഡർമാരെയും നയതന്ത്ര പ്രതിനിധികളെയും അഭിസംബോധന ചെയ്യുകയായിരുന്നു അദ്ദേഹം. അമേരിക്ക ചർച്ചകളുടെ വഴി തിരഞ്ഞെടുക്കുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നതെന്നും എന്നാൽ വീണ്ടും സൈനിക നടപടിയിലേക്ക് നീങ്ങിയാൽ രാജ്യത്തെ സംരക്ഷിക്കാൻ ആവശ്യമായ എല്ലാ നടപടികളും സ്വീകരിക്കുമെന്നും അരാഗ്ചി വ്യക്തമാക്കി. മുൻകാലത്തേക്കാൾ കൂടുതൽ സജ്ജമായാണ് ഇറാൻ ഇപ്പോഴുള്ളതെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. മിസൈലുകളുടെ പ്രഹരപരിധി വർധിപ്പിക്കുമെന്ന് ഇറാൻ സൈനിക വക്താവ് മുഹമ്മദ് അക്രമിനിയയും അറിയിച്ചു.

സൗദിക്കെതിരായ ഹൂതി ആക്രമണം; യെമനിൽ ഇടപെടാൻ അമേരിക്ക ആലോചിക്കുന്നു

ഇറാൻ പിന്തുണയുള്ള യെമനിലെ ഹൂതി വിമതർ സൗദി അറേബ്യയ്ക്കെതിരെ ആക്രമണം ശക്തമാക്കിയതോടെ പശ്ചിമേഷ്യയിലെ സംഘർഷം കൂടുതൽ വ്യാപിക്കുകയാണ്. റിയാദിലെ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിന് നേരെയുണ്ടായ ആക്രമണത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്വം ഹൂതികൾ ഏറ്റെടുത്തിരുന്നു. ഒക്ടോബർ പത്തിലെ ആക്രമണത്തിൽ 13 പേർ കൊല്ലപ്പെടുകയും മുന്നൂറിലധികം പേർക്ക് പരിക്കേൽക്കുകയും ചെയ്തതായാണ് റിപ്പോർട്ട്. ഒക്ടോബർ 11നും വിമാനത്താവളത്തിന് നേരെയുണ്ടായ മറ്റൊരു ആക്രമണത്തിൽ ആളുകൾക്ക് പരിക്കേറ്റതായി സൗദി അധികൃതർ അറിയിച്ചു. യെമനിലെ ഹൂതികൾക്കെതിരെ സൗദി നടത്തുന്ന സൈനിക നടപടികളിൽ അമേരിക്ക പങ്കുചേരുന്ന കാര്യം പരിഗണിക്കുമെന്ന് ട്രംപ് ഒക്ടോബർ പത്തിന് വ്യക്തമാക്കി.

ലോകത്തെ എണ്ണവിതരണത്തിന്റെ അഞ്ചിലൊന്ന് കടന്നുപോകുന്ന പാതയിൽ അനിശ്ചിതത്വം

പശ്ചിമേഷ്യയിലെ യുദ്ധം ആരംഭിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് ലോകത്തെ എണ്ണയുടെയും ദ്രവീകൃത പ്രകൃതിവാതകത്തിന്റെയും ഏകദേശം അഞ്ചിലൊന്ന് ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലൂടെയാണ് കടന്നുപോയിരുന്നത്. 2026 ഫെബ്രുവരി അവസാനത്തോടെ അമേരിക്കയും ഇസ്രയേലും ഇറാനെതിരെ ആക്രമണം ആരംഭിച്ചതോടെയാണ് മേഖലയിലെ സംഘർഷം രൂക്ഷമായത്. കടലിടുക്കിലെ നിയന്ത്രണങ്ങൾ തുടരുന്നത് ആഗോള ഊർജവിതരണത്തെയും കപ്പൽഗതാഗതത്തെയും ബാധിക്കുന്ന പ്രധാന പ്രശ്നമായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്. അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള അഭിപ്രായവ്യത്യാസം പരിഹരിക്കപ്പെടാത്തതിനാൽ കടലിടുക്ക് പൂർണമായി തുറക്കുന്ന തീയതിയിൽ അനിശ്ചിതത്വം തുടരുന്നു.