2026 ഒൿടോബർ 11
കാരൂരിന്റെ കഥ കഴിഞ്ഞു, പക്ഷേ കുട്ടിയുടെ പൊതിച്ചോറിനായുള്ള പോരാട്ടം അവസാനിച്ചിട്ടില്ല
ബിഹാറിലെ സർക്കാർ സ്കൂളിൽ കുട്ടികൾക്ക് ഉച്ചഭക്ഷണം തയ്യാറാക്കാൻ നൽകിയ അരി മറിച്ചുവിറ്റെന്ന ആരോപണത്തെത്തുടർന്ന് ഒരു പ്രധാനാധ്യാപകനെ സസ്പെൻഡ് ചെയ്ത വാർത്ത വീണ്ടും ഒരു അസ്വസ്ഥമായ ചോദ്യം ഉയർത്തുന്നു: കുട്ടികളുടെ വിശപ്പകറ്റാൻ മാറ്റിവെച്ച ഭക്ഷണം പോലും സുരക്ഷിതമല്ലെങ്കിൽ, വിദ്യാഭ്യാസത്തിനൊപ്പം പോഷകാഹാരവും ഉറപ്പാക്കേണ്ട സംവിധാനം എത്രത്തോളം ഫലപ്രദമാണ്? സ്കൂളിലെ ഭക്ഷണം ഒരു സർക്കാർ ആനുകൂല്യം മാത്രമല്ല. വീട്ടിൽ ആവശ്യത്തിന് ഭക്ഷണം ലഭിക്കാത്ത കുട്ടിക്ക് അതൊരു നേരത്തെ ആശ്വാസവും പഠനം തുടരാനുള്ള പിന്തുണയുമാണ്. ബീഹാറിൽ ഇത് ഒറ്റപ്പെട്ടതല്ല, ദർഭംഗയിൽ നാല് ഹെഡ്മാസ്റ്റർമാരെ ഇതേ കുറ്റത്തിന് മുൻപ് സസ്പെൻഡ് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്, 1434 ഹെഡ്മാസ്റ്റർമാർക്ക് ഷോകോസ് നോട്ടീസ് നൽകി, ശമ്പളം തടഞ്ഞു.
കാരൂർ നീലകണ്ഠപ്പിള്ളയുടെ കഥകളിൽ പട്ടിണി മനുഷ്യനെ എങ്ങനെ നിസ്സഹായനാക്കുന്നു എന്നതിന്റെ ചിത്രം കാണാം. വിദ്യാർഥിയുടെ പൊതിച്ചോറ് എടുത്തുകഴിക്കുന്ന അധ്യാപകന്റെ ദയനീയതയിലൂടെ ഒരുകാലത്തെ ദാരിദ്ര്യം സാഹിത്യത്തിൽ പ്രതിഫലിച്ചു. ദാരിദ്ര്യം രണ്ടു പേരെയും വേട്ടയാടിയ കാലം. ആ കാലം കഴിഞ്ഞു. ഇന്ന് അധ്യാപകർക്ക് ശമ്പളത്തിലൂടെ സമ്പന്നത കൈവന്നിട്ടുണ്ട്. പിന്നെ എന്തുകൊണ്ട് കുട്ടിയുടെ ചോറ് മോഷ്ടിക്കുന്നു? ദാരിദ്ര്യം കൊണ്ടല്ല, ആർത്തി കൊണ്ട്. ആർത്തിയും അഴിമതിയും അടുത്തടുത്ത മുറികളാണ്. കുട്ടികൾക്കായി മാറ്റിവെച്ച ഭക്ഷണം ദുരുപയോഗം ചെയ്യപ്പെടുമ്പോൾ അതിനെ ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെ പേരിൽ മാത്രം വിശദീകരിക്കാനാവില്ല. അത് ഉത്തരവാദിത്തത്തിന്റെയും പൊതുപണം കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന സംവിധാനത്തിന്റെയും പ്രശ്നമാണ്.
കുട്ടികൾക്ക് നൽകേണ്ട ഭക്ഷ്യധാന്യം ദുരുപയോഗം ചെയ്യപ്പെട്ടുവെന്ന ആരോപണം ഉയരുമ്പോൾത്തന്നെ അത് ഗൗരവമുള്ള പൊതുപ്രശ്നമാണ്. കുറ്റം തെളിയിക്കപ്പെടുന്നുണ്ടോ എന്നത് അന്വേഷണത്തിന്റെ കാര്യമാണ്. എന്നാൽ കുട്ടികൾക്കായി മാറ്റിവെച്ച ഭക്ഷണം അവരിലേക്ക് എത്താതെ പോകുന്ന ഓരോ സാഹചര്യവും അവരുടെ വിശപ്പിനെയും പോഷകാഹാരത്തെയും പഠനത്തെയും ബാധിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ, ഇത്തരം സംഭവങ്ങളിൽ ഉത്തരവാദിത്തം ഉറപ്പാക്കുന്നതിനൊപ്പം കുട്ടികൾക്ക് അർഹമായ ഭക്ഷണം കൃത്യമായി ലഭിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പാക്കുന്നതും ഒരുപോലെ പ്രധാനമാണ്.
ബിഹാറിലെ ദാരിദ്ര്യം: വരുമാനം ഉയരുമ്പോഴും പ്രതിസന്ധി ബാക്കി
ബിഹാർ സർക്കാരിന്റെ സാമ്പത്തിക കണക്കുകൾ പ്രകാരം 2024–25ൽ സംസ്ഥാനത്തെ ഒരാളുടെ ശരാശരി വരുമാനം ഏകദേശം 69,321 രൂപയാണ്. എന്നാൽ ശരാശരി വരുമാനം മാത്രം നോക്കി ജനങ്ങളുടെ ജീവിതനില വിലയിരുത്താനാവില്ല. ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ മാനദണ്ഡങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ബഹുമുഖ ദാരിദ്ര്യ കണക്കുകൾ പ്രകാരം 2019–21 കാലയളവിൽ ബിഹാറിലെ ജനങ്ങളിൽ ഏകദേശം 33.76 ശതമാനം പേർ ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെ വിവിധ രൂപങ്ങൾ അനുഭവിച്ചിരുന്നു. വരുമാനക്കുറവിനൊപ്പം പോഷകാഹാരം, ആരോഗ്യം, വിദ്യാഭ്യാസം, അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങൾ എന്നിവയിലെ കുറവുകളും ഈ ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്.
സ്കൂൾ പ്രവേശനം മാത്രം പോരാ, പഠനം പൂർത്തിയാക്കണം
വിദ്യാഭ്യാസരംഗത്തും വെല്ലുവിളികൾ തുടരുന്നു. 2024–25ലെ കണക്കുകൾ പ്രകാരം ബിഹാറിൽ എട്ടാം ക്ലാസ് പൂർത്തിയാക്കിയ കുട്ടികളിൽ ഒമ്പതാം ക്ലാസിലേക്ക് കടക്കുന്നവരുടെ നിരക്ക് 66.7 ശതമാനമാണ്. അതായത്, നൂറ് കുട്ടികളിൽ ഏകദേശം 33 പേർ അടുത്ത വിദ്യാഭ്യാസഘട്ടത്തിലേക്ക് അതേ വർഷം മുന്നേറുന്നില്ല. അതിന് ഒരേയൊരു കാരണം ദാരിദ്ര്യമാണെന്ന് പറയാനാവില്ലെങ്കിലും കുടുംബത്തിന്റെ സാമ്പത്തികാവസ്ഥയും പോഷകാഹാരക്കുറവും കുട്ടികളുടെ പഠനത്തെയും തുടർവിദ്യാഭ്യാസത്തെയും ബാധിക്കാവുന്ന ഘടകങ്ങളാണ്.
ഉച്ചഭക്ഷണത്തിനൊപ്പം പ്രഭാതഭക്ഷണവും വേണമോ?
സർക്കാർ സ്കൂളുകളിൽ ഉച്ചഭക്ഷണം നൽകുന്നതിന്റെ ലക്ഷ്യം വിശപ്പകറ്റൽ മാത്രമല്ല. കുട്ടികളുടെ പോഷകാവസ്ഥ മെച്ചപ്പെടുത്തുക, സ്കൂളിലെ ഹാജരും പഠനം തുടരുന്ന നിരക്കും ഉയർത്തുക എന്നിവയും അതിന്റെ ലക്ഷ്യങ്ങളാണ്. കേന്ദ്രത്തിന്റെ പ്രധാനമന്ത്രി പോഷൺ പദ്ധതിയിൽ പ്രാഥമികതലത്തിൽ ഒരു കുട്ടിക്ക് പ്രതിദിനം കുറഞ്ഞത് 450 കലോറിയും 12 ഗ്രാം പ്രോട്ടീനും, ഉയർന്ന പ്രാഥമികതലത്തിൽ 700 കലോറിയും 20 ഗ്രാം പ്രോട്ടീനും ലഭിക്കുന്ന ഭക്ഷണമാണ് ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. എന്നാൽ ഉച്ചവരെ വിശന്നിരിക്കുന്ന കുട്ടിക്ക് ഉച്ചഭക്ഷണം മാത്രം മതിയാകണമെന്നില്ല. പ്രഭാതഭക്ഷണം കൂടി നൽകുന്നത് കുട്ടികളുടെ പോഷകാഹാരക്കുറവ് പരിഹരിക്കാനുള്ള അധിക പിന്തുണയാകാം. അതിന്റെ ആവശ്യകതയും ചെലവും സംസ്ഥാനത്തെ പോഷകാഹാര കണക്കുകളും കുട്ടികളുടെ കുടുംബസാഹചര്യങ്ങളും വിലയിരുത്തി തീരുമാനിക്കണം. ഭക്ഷണത്തിന്റെ അളവ് കൂട്ടുന്നതോടൊപ്പം ഗുണനിലവാരവും സുരക്ഷയും ഉറപ്പാക്കുകയും വേണം.
വിശപ്പിനായി മാറ്റിവെച്ച അരി ആരുടെയും സ്വകാര്യ സ്വത്തല്ല
ഉച്ചഭക്ഷണത്തിനുള്ള അരി ദുരുപയോഗം ചെയ്യപ്പെടുന്നുവെന്ന ആരോപണം ഒരു വ്യക്തിയുടെ വീഴ്ചയെക്കാൾ വലിയ ചോദ്യമാണ് ഉയർത്തുന്നത്. കുട്ടികൾക്കുള്ള ഭക്ഷ്യധാന്യത്തിന്റെ സംഭരണം, വിതരണം, പാചകം, ഗുണനിലവാര പരിശോധന എന്നിവ സുതാര്യമായിരിക്കണം. സ്കൂൾതല പരിശോധനയും സാമൂഹിക ഓഡിറ്റും പരാതികളിൽ വേഗത്തിലുള്ള നടപടിയും ഉറപ്പാക്കിയാൽ മാത്രമേ കുട്ടികൾക്കുള്ള ഭക്ഷണം അവരിലേക്ക് കൃത്യമായി എത്തുന്നുവെന്ന് ഉറപ്പാക്കാനാകൂ.
അധ്യാപകന്റെ ശമ്പളം എത്രയാണെന്നതല്ല ഇവിടെ നിർണായകം. കുട്ടികൾക്കായി ഏൽപ്പിച്ച ഉത്തരവാദിത്തം അദ്ദേഹം എങ്ങനെ നിർവഹിക്കുന്നു എന്നതാണ്. വിശപ്പിന്റെ പേരിൽ ഒരു കുട്ടിക്കും പഠനം ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടിവരാത്ത സാഹചര്യം സൃഷ്ടിക്കുകയാണ് സ്കൂൾ ഭക്ഷണപദ്ധതിയുടെ യഥാർഥ ലക്ഷ്യം.
Sources
Government of Bihar, Directorate of Economics and Statistics, State Data Portal
NITI Aayog, National Multidimensional Poverty Index: A Progress Review 2023
Ministry of Education, Government of India, UDISE+ 2024–25
Ministry of Education, Government of India, PM POSHAN Scheme Guidelines
UNICEF India, Children in Bihar