വാരാണസി / 2026 / ഒക്ടോബർ 08
ഇന്ത്യയുടെ ബഹിരാകാശരംഗം സ്വകാര്യ മേഖലയ്ക്ക് തുറന്നുകൊടുത്തത് യുവ ശാസ്ത്രജ്ഞർക്കും സാങ്കേതിക വിദഗ്ധർക്കും രാജ്യത്തിനകത്ത് പുതിയ അവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചെന്ന് കേന്ദ്രമന്ത്രി ഡോ. ജിതേന്ദ്ര സിങ്. ജോലിക്കായി വിദേശത്തേക്ക് പോകേണ്ട സാഹചര്യം കുറയ്ക്കാനും ഇത് സഹായിച്ചെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ഒക്ടോബർ എട്ടിന് വാരാണസിയിലെ രുദ്രാക്ഷ് അന്താരാഷ്ട്ര സഹകരണ–കൺവെൻഷൻ കേന്ദ്രത്തിൽ നടന്ന നമോ ബുക്ക് ഫെസ്റ്റിൽ വിദ്യാർഥികളോട് സംസാരിക്കുകയായിരുന്നു അദ്ദേഹം. ശാസ്ത്ര–സാങ്കേതികവിദ്യ, ഭൗമശാസ്ത്ര വകുപ്പുകളുടെ സ്വതന്ത്ര ചുമതലയുള്ള സഹമന്ത്രിയാണ് ജിതേന്ദ്ര സിങ്. പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ ഓഫീസ്, ഉദ്യോഗസ്ഥകാര്യം, പൊതുപരാതികൾ, പെൻഷൻ, ആണവോർജം, ബഹിരാകാശം എന്നീ വകുപ്പുകളുടെ സഹമന്ത്രി ചുമതലയും അദ്ദേഹത്തിനുണ്ട്. നരേന്ദ്ര മോദി ഭരണത്തലവനായി 25 വർഷം പൂർത്തിയാക്കിയതിന്റെ ഭാഗമായി ഒക്ടോബർ ഏഴ്, എട്ട് തീയതികളിലായിരുന്നു പുസ്തകോത്സവം. മോദിയുടെ ജീവിതം, നേതൃത്വം, പൊതുസേവനം എന്നിവയുടെ വിവിധ വശങ്ങളെക്കുറിച്ച് വ്യത്യസ്ത എഴുത്തുകാർ രചിച്ച പുസ്തകങ്ങളായിരുന്നു പരിപാടിയുടെ ആധാരം. മുതിർന്ന മാധ്യമപ്രവർത്തകൻ അശോക് ശ്രീവാസ്തവയാണ് മേള ഏകോപിപ്പിച്ചത്.
വിദേശത്തേക്ക് പോകാതെ നാട്ടിൽ അവസരങ്ങൾ
വിദ്യാർഥികളുമായുള്ള ചോദ്യോത്തര വേളയിൽ, നേരത്തെ രാജ്യത്തെ ബഹിരാകാശരംഗത്ത് അവസരങ്ങൾ പരിമിതമായിരുന്നെന്ന് ജിതേന്ദ്ര സിങ് പറഞ്ഞു. അതിനാൽ നിരവധി യുവ വിദഗ്ധർ വിദേശത്ത് ജോലി തേടിയിരുന്നു. മേഖല തുറന്നതോടെ കൂടുതൽ പേർക്ക് ഇന്ത്യയിൽ തുടരാനും വളരുന്ന ബഹിരാകാശരംഗത്തിന് സംഭാവന നൽകാനും കഴിയുന്നു. സ്കൈറൂട്ട് ഉൾപ്പെടെയുള്ള സ്വകാര്യ ബഹിരാകാശ സ്റ്റാർട്ടപ്പുകൾ യുവ എൻജിനീയർമാർക്ക് നാട്ടിൽ പുതിയ അവസരങ്ങൾ ഒരുക്കുന്നുണ്ട്. മന്ത്രിയുടെ പ്രാരംഭ പ്രസംഗത്തിന് പിന്നാലെ ഒരു മണിക്കൂർ നീണ്ട സംവാദവും പാനൽ ചർച്ചയും നടന്നു. ബനാറസ് ഹിന്ദു സർവകലാശാല വൈസ് ചാൻസലർ പ്രൊഫസർ ചതുർവേദി, സമുദ്രശാസ്ത്രരംഗത്തെ ഡോ. സുനിൽ കുമാർ, ശാസ്ത്ര–സാങ്കേതികവിദ്യ വകുപ്പിലെ ഡോ. ഏകത, ജൈവസാങ്കേതികവിദ്യ വകുപ്പിലെ ഡോ. ഗീത, ബഹിരാകാശരംഗത്തെ ഡോ. ജയ് ജയ്സ്വാൾ എന്നിവർ പാനലിലുണ്ടായിരുന്നു.

ഒറ്റയ്ക്കുള്ള പ്രവർത്തനത്തിന്റെ കാലം കഴിഞ്ഞു
ബഹിരാകാശരംഗത്തെ വിപുലീകരണം ഇന്ത്യയുടെ ശാസ്ത്രമേഖലയിൽ അടിസ്ഥാനപരമായ മാറ്റമാണ് കൊണ്ടുവന്നതെന്ന് മന്ത്രി പറഞ്ഞു. ഓരോ വിഭാഗവും ഒറ്റപ്പെട്ട് പ്രവർത്തിക്കുന്ന കാലം കഴിഞ്ഞു. ആഗോളതലത്തിൽ മത്സരിക്കാനുള്ള ശേഷി നേടാൻ സർക്കാർ സ്ഥാപനങ്ങൾ, സ്വകാര്യ വ്യവസായങ്ങൾ, സ്റ്റാർട്ടപ്പുകൾ, വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ, ഗവേഷണ സ്ഥാപനങ്ങൾ എന്നിവ ഒന്നിച്ച് പ്രവർത്തിക്കണം. പ്രധാനമായും സർക്കാർ നയിച്ചിരുന്ന ബഹിരാകാശരംഗം ഇന്ന് യുവ വിദഗ്ധർക്കും സ്വകാര്യ സംരംഭങ്ങൾക്കും പങ്കാളികളാകാവുന്ന വിശാലമായ മേഖലയായി മാറിയെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ഇന്ത്യയുടെ ബഹിരാകാശ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥ ഏകദേശം 900 കോടി ഡോളറിലെത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഇപ്പോഴത്തെ വളർച്ച തുടർന്നാൽ അടുത്ത എട്ട് മുതൽ പത്ത് വർഷത്തിനുള്ളിൽ ഇത് 4,500 മുതൽ 4,600 കോടി ഡോളറിലെത്താം. മേഖല തുറന്നുകൊടുത്തതും കൂടുതൽ പങ്കാളികളെ ഇന്ത്യയുടെ ബഹിരാകാശയാത്രയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയതുമാണ് ഈ വളർച്ചയ്ക്ക് കാരണമെന്ന് അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.
റോക്കറ്റുകൾക്കപ്പുറം നിത്യജീവിതത്തിലും ബഹിരാകാശം
ഇന്ത്യയുടെ ബഹിരാകാശ മുന്നേറ്റം റോക്കറ്റുകളിലും വിക്ഷേപണ ദൗത്യങ്ങളിലും മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ലെന്ന് ജിതേന്ദ്ര സിങ് പറഞ്ഞു. അടിസ്ഥാനസൗകര്യ ആസൂത്രണം, പദ്ധതികളുടെ പുരോഗതി നിരീക്ഷിക്കൽ, ദുരന്തനിവാരണം തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങളിൽ ബഹിരാകാശ സാങ്കേതികവിദ്യ കൂടുതലായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഇത് നിത്യജീവിതം എളുപ്പമാക്കുന്നുണ്ട്. നേപ്പാൾ, ബംഗ്ലാദേശ്, മ്യാൻമർ, ശ്രീലങ്ക തുടങ്ങിയ അയൽരാജ്യങ്ങൾക്ക് വെള്ളപ്പൊക്കവും മറ്റു ദുരന്തങ്ങളും നേരിടാൻ മുന്നൊരുക്കം നടത്തുന്നതിനുള്ള വിവരങ്ങളും ഇന്ത്യൻ ഉപഗ്രഹങ്ങൾ നൽകുന്നുണ്ട്. കഴിഞ്ഞ പന്ത്രണ്ട് മുതൽ പതിമൂന്ന് വർഷം വരെയുള്ള കാലം ഇന്ത്യയുടെ ശാസ്ത്രയുഗമായിരുന്നെന്നും മന്ത്രി പറഞ്ഞു. നയതലത്തിൽ സാങ്കേതികവിദ്യയ്ക്ക് ഉയർന്ന മുൻഗണന ലഭിച്ചു. ജനങ്ങളുടെ ജീവിതം മെച്ചപ്പെടുത്താൻ അതിന്റെ ഉപയോഗവും വർധിച്ചു. പതിറ്റാണ്ടുകളായി ഇന്ത്യയ്ക്ക് ശാസ്ത്രപ്രതിഭകളും മനുഷ്യവിഭവശേഷിയുമുണ്ടായിരുന്നു. ആ സാധ്യതകളെ രാജ്യത്തിന്റെ ശേഷിയാക്കി മാറ്റാൻ സഹായിക്കുന്ന നയാന്തരീക്ഷം സമീപവർഷങ്ങളിൽ ഏറെ ശക്തിപ്പെട്ടെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.

ആഴക്കടലിൽനിന്ന് കൃത്യതയുള്ള ചികിത്സയിലേക്ക്
പുതിയ ശാസ്ത്രമേഖലകളിൽ ശേഷി വളർത്തുന്ന സംരംഭങ്ങളായി ആഴക്കടൽ ദൗത്യം, ക്വാണ്ടം ദൗത്യം, നിർമിതബുദ്ധി, സൈബർ സുരക്ഷ, അനുസന്ധാൻ ദേശീയ ഗവേഷണ ഫൗണ്ടേഷൻ എന്നിവയെ മന്ത്രി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ഇതുവരെ കാര്യമായി പര്യവേക്ഷണം ചെയ്യാത്ത വിഭവങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ സമുദ്രങ്ങളുടെ വലിയ ശാസ്ത്രീയ–സാമ്പത്തിക സാധ്യതകൾ ഇന്ത്യ അന്വേഷിച്ചുതുടങ്ങുകയാണെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. സമ്പദ്വ്യവസ്ഥ, പരിസ്ഥിതി, തൊഴിൽ എന്നിവയ്ക്കായി ജൈവസാങ്കേതികവിദ്യ ഉപയോഗിക്കുന്നതിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്ന പ്രത്യേക നയചട്ടക്കൂടും അദ്ദേഹം പരാമർശിച്ചു. കോവിഡിനെതിരായ ലോകത്തിലെ ആദ്യ ഡി.എൻ.എ. വാക്സിൻ വികസിപ്പിച്ചതും ജീനോം ഇന്ത്യ സംരംഭവും രാജ്യത്തിന്റെ തദ്ദേശീയ ശേഷി വളരുന്നതിന്റെ ഉദാഹരണങ്ങളാണ്. വ്യക്തികളുടെ ജനിതക സവിശേഷതകൾക്ക് അനുയോജ്യമായ കൃത്യതയുള്ള ചികിത്സയുടെ കാലത്തിനായി ഇന്ത്യ തയ്യാറെടുക്കുകയാണെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ചന്ദ്രയാൻ മൂന്ന് ദൗത്യം ഉയർന്ന സാങ്കേതിക മികവുള്ള ബഹിരാകാശ ദൗത്യങ്ങൾ ശ്രദ്ധേയമായ ചെലവുകുറവോടെ നടത്താനുള്ള ഇന്ത്യയുടെ കഴിവ് തെളിയിച്ചു. മറ്റു രാജ്യങ്ങളിലെ മുന്നേറ്റങ്ങളെ പിന്തുടർന്നിരുന്ന ഘട്ടം കടന്ന് ഇന്ത്യ ലോകത്തിനൊപ്പം മുന്നേറുകയാണ്. പല മേഖലകളിലും രാജ്യം ഇതിനകം മുന്നിലെത്തിയെന്നും മന്ത്രി പറഞ്ഞു.
നിർമിതബുദ്ധി ഉപയോഗിക്കുമ്പോഴും സ്വന്തം ചിന്ത വേണം
ആണവമേഖല സ്വകാര്യ പങ്കാളിത്തത്തിനായി തുറന്നതും 2047ഓടെ 100 ഗിഗാവാട്ട് ആണവോർജ ശേഷി കൈവരിക്കാനുള്ള ഇന്ത്യയുടെ ലക്ഷ്യവും ജിതേന്ദ്ര സിങ് പരാമർശിച്ചു. നിർമിതബുദ്ധി സംവിധാനങ്ങളും ഡാറ്റാ സെന്ററുകളും ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഭാവി ആവശ്യങ്ങൾക്ക് ആണവോർജം പ്രധാന ശുദ്ധ ഊർജസ്രോതസ്സായി മാറുകയാണ്. ഗവേഷണത്തിനും വികസനത്തിനുമുള്ള മൊത്തം ചെലവ് 2013–14ലെ ഏകദേശം 46,000–47,000 കോടി രൂപയിൽനിന്ന് രണ്ട് മുതൽ രണ്ടര ലക്ഷം കോടി രൂപയായി ഉയർന്നത് ഗവേഷണത്തിന് ലഭിക്കുന്ന മുൻഗണനയുടെ തെളിവാണെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. നിർമിതബുദ്ധിയെക്കുറിച്ചുള്ള വിദ്യാർഥികളുടെ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് മറുപടി നൽകിയ മന്ത്രി, സ്വന്തം ചിന്തയും ജിജ്ഞാസയും നിലനിർത്തിക്കൊണ്ട് സാങ്കേതികവിദ്യ സ്വീകരിക്കാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു. നിർമിതബുദ്ധി ഉപയോഗിക്കാൻ നമുക്കും ബുദ്ധിയുണ്ടാകണമെന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാക്കുകൾ. ശാസ്ത്രീയ കണ്ടെത്തലുകൾക്ക് വഴിയൊരുക്കുന്ന ജിജ്ഞാസയ്ക്ക് പകരമാകാതെ മനുഷ്യരുടെ കഴിവ് ശക്തിപ്പെടുത്താനാണ് സാങ്കേതികവിദ്യ ഉപയോഗിക്കേണ്ടത്. ഇന്ത്യയുടെ ശാസ്ത്രപുരോഗതി പുതിയ ആത്മവിശ്വാസം സൃഷ്ടിച്ചിട്ടുണ്ട്. രാജ്യത്തിന്റെ ഉയരുന്ന ആഗോള സ്ഥാനത്തും യുവാക്കൾക്ക് ലഭിക്കുന്ന അവസരങ്ങളിലും അത് കാണാം. പ്രധാനമന്ത്രി മോദിയുടെ ‘നമുക്ക് കഴിയും’ എന്ന സന്ദേശവും അദ്ദേഹം ഓർമിപ്പിച്ചു. ലോകം പരീക്ഷിക്കുകയും ഇന്ത്യ പിന്തുടരുകയും ചെയ്തിരുന്ന കാലത്തുനിന്ന്, ലോകത്തിനൊപ്പം ഇന്ത്യയിലും ശാസ്ത്രീയ മുന്നേറ്റങ്ങൾ നടക്കുന്ന ഘട്ടത്തിലെത്തി. വികസിത ഭാരതത്തിലേക്കുള്ള അടുത്ത ഘട്ടത്തിന് തുടർച്ചയായ സഹകരണം, യുവപ്രതിഭകൾക്ക് കൂടുതൽ അവസരങ്ങൾ, ശാസ്ത്രീയ ശേഷിയെ നവീകരണവും സാമ്പത്തിക അവസരങ്ങളും നിത്യജീവിതത്തിലെ പ്രശ്നങ്ങൾക്കുള്ള പരിഹാരങ്ങളുമായി മാറ്റൽ എന്നിവ നിർണായകമാണെന്നും മന്ത്രി പറഞ്ഞു.
