2026 ഒക്ടോബർ 8 –

തെക്ക് തീപിടിച്ചപ്പോൾ വടക്കും പുകഞ്ഞു

2023 ഒക്ടോബർ 7ന് ഇസ്രായേലിൽ ഹമാസ് നടത്തിയ ആക്രമണത്തിന് പിന്നാലെ ഗാസയിൽ യുദ്ധം തുടങ്ങി. അടുത്ത ദിവസം തന്നെ ലെബനൻ അതിർത്തിയിൽ ഹിസ്ബുള്ള ഇസ്രായേൽ സൈനിക കേന്ദ്രങ്ങളിലേക്ക് റോക്കറ്റും പീരങ്കിയാക്രമണവും നടത്തി. പലസ്തീനികൾക്ക് ഐക്യദാർഢ്യം പ്രഖ്യാപിച്ചുള്ള നടപടിയാണിതെന്ന് ഹിസ്ബുള്ള വ്യക്തമാക്കി. ഇസ്രായേലും തിരിച്ചടിച്ചതോടെ അതിർത്തിയിൽ ദിവസേനയുള്ള ഏറ്റുമുട്ടലുകൾ തുടങ്ങി. ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ ഇരുവശത്തും വീടുവിട്ട് മാറേണ്ടിവന്നു.

പേജറുകൾ പൊട്ടിയപ്പോൾ യുദ്ധത്തിന്റെ സ്വഭാവം മാറി

2024 സെപ്റ്റംബർ 17നും 18നും ഹിസ്ബുള്ളയുടെ ആശയവിനിമയ സംവിധാനങ്ങളെ ലക്ഷ്യമിട്ട ഇലക്ട്രോണിക് ഉപകരണ സ്ഫോടനങ്ങൾ നടന്നു. ആയിരക്കണക്കിന് ഉപകരണങ്ങൾ ബാധിക്കപ്പെടുകയും മൂവായിരത്തിലേറെ പേർക്ക് പരിക്കേൽക്കുകയും ചെയ്തു. ആക്രമണത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം ഇസ്രായേൽ ഉടൻ ഏറ്റെടുത്തില്ലെങ്കിലും ഹിസ്ബുള്ള ഇസ്രായേലിനെ കുറ്റപ്പെടുത്തി. അതോടെ മാസങ്ങളായി തുടരുന്ന അതിർത്തി സംഘർഷം കൂടുതൽ ഗുരുതര ഘട്ടത്തിലേക്ക് കടന്നു.

നസ്രുള്ള വീണതോടെ

സെപ്റ്റംബർ 27ന് ബെയ്റൂട്ടിൽ ഇസ്രായേൽ നടത്തിയ വ്യോമാക്രമണത്തിൽ ഹിസ്ബുള്ളയുടെ തലവൻ ഹസൻ നസ്രുള്ള കൊല്ലപ്പെട്ടു. നാല് ദിവസത്തിന് ശേഷം, ഒക്ടോബർ ഒന്നിന്, ഇസ്രായേൽ സൈന്യം തെക്കൻ ലെബനനിലേക്ക് കരയിലൂടെ കടന്നു. 2006ലെ യുദ്ധത്തിന് ശേഷം സംഘർഷത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ഉയർച്ചയായിരുന്നു ഇത്. തെക്കൻ ലെബനനിലെ ഹിസ്ബുള്ളയുടെ സൈനിക അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങൾ തകർക്കുക എന്നതായിരുന്നു ഇസ്രായേലിന്റെ പ്രഖ്യാപിത ലക്ഷ്യം.

വെടിനിർത്തൽ വന്നു, പക്ഷേ കഥ തീർന്നില്ല

2024 നവംബർ 27ന് അറുപത് ദിവസത്തെ വെടിനിർത്തൽ നിലവിൽ വന്നു. ഹിസ്ബുള്ളയുടെ സായുധ സാന്നിധ്യം ലിതാനി നദിക്ക് വടക്കോട്ട് മാറ്റണമെന്നും ഇസ്രായേൽ തെക്കൻ ലെബനനിൽ നിന്ന് പിന്മാറണമെന്നും കരാറിൽ വ്യവസ്ഥയുണ്ടായിരുന്നു. എന്നാൽ വെടിനിർത്തൽ കാലത്തും ഇടയ്ക്കിടെ ആക്രമണങ്ങൾ തുടർന്നു.

2026ൽ വീണ്ടും തീ

2026 മാർച്ച് രണ്ടിന് ഇസ്രായേലും ഹിസ്ബുള്ളയും തമ്മിൽ വീണ്ടും വ്യോമാക്രമണങ്ങൾ തുടങ്ങി. ഇറാൻ യുദ്ധവും ഇറാൻ പരമോന്നത നേതാവ് അലി ഖാംനയിയുടെ വധവും പിന്നാലെയുണ്ടായ സാഹചര്യത്തിലാണ് സംഘർഷം വീണ്ടും ശക്തമായത്. ഇസ്രായേലിന്റെ നടപടികൾക്ക് തിരിച്ചടിയായാണ് ഹിസ്ബുള്ള ആക്രമണത്തെ അവതരിപ്പിച്ചത്. അങ്ങനെ 2023ൽ ഗാസയെ പിന്തുണയ്ക്കാനുള്ള അതിർത്തി പോരാട്ടമെന്ന നിലയിൽ തുടങ്ങിയ വടക്കൻ മുന്നണി 2026ൽ ഇറാൻ ഉൾപ്പെട്ട വലിയ പ്രാദേശിക സംഘർഷത്തിന്റെ ഭാഗമായും മാറി.

ഗാസയിൽ തുടങ്ങിയ തീ ലെബനനിലേക്ക് പടർന്നപ്പോൾ അതിന്റെ ആഘാതം ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ അതിർത്തിയിൽ ഒതുങ്ങിയില്ല. ഹിസ്ബുള്ളയുടെ സൈനിക ശേഷിക്ക് വലിയ തിരിച്ചടി ലഭിച്ചെങ്കിലും സംഘർഷം അവസാനിച്ചില്ല. വെടിനിർത്തലുകളും വീണ്ടും പൊട്ടിപ്പുറപ്പെടുന്ന ആക്രമണങ്ങളും ചേർന്നാണ് വടക്കൻ മുന്നണിയുടെ മൂന്നു വർഷത്തെ കഥ.

Sources

Hezbollah–Israel Conflict (2023–present), chronology and escalation timeline

2024 Israeli Invasion of Lebanon, chronology and ceasefire timeline

2024 Hezbollah Pager Attacks, reference chronology

User-provided source material on the Lebanon front