അഹമ്മദാബാദ്, 2026 ഒക്ടോബർ 08 –

സാരിയിൽ ഗൗതമബുദ്ധന്റെ ചിത്രം അച്ചടിച്ച് വിൽക്കുന്നത് മാത്രം മതവികാരം വ്രണപ്പെടുത്തുന്ന ക്രിമിനൽ കുറ്റമായി കണക്കാക്കാനാവില്ലെന്ന് ഗുജറാത്ത് ഹൈക്കോടതി. മതവിശ്വാസങ്ങളെ മനഃപൂർവം അപമാനിക്കാനുള്ള ദുരുദ്ദേശ്യം തെളിയിക്കണമെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി. സൂറത്തിലെ വസ്ത്രവ്യാപാരിയായ ഭരത്ഭായ് ഹിർജിഭായ് ശങ്കറിനെതിരെ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത എഫ്ഐആറും തുടർന്നുള്ള ക്രിമിനൽ നടപടികളും റദ്ദാക്കിയാണ് ഒക്ടോബർ ഏഴിന് ജസ്റ്റിസ് പി.എം. റാവൽ വിധി പുറപ്പെടുവിച്ചത്. സാരിയുടെ താഴത്തെ ഭാഗത്ത് ബുദ്ധന്റെ ചിത്രം അച്ചടിച്ചെന്ന പരാതിയിലാണ് 2017 ഡിസംബർ 21ന് കേസ് രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിരുന്നത്.

സൂറത്തിലെ വസ്ത്രവിപണിയിൽ വിൽക്കുന്ന സാരികളിലും മറ്റ് തുണിത്തരങ്ങളിലും ഗൗതമബുദ്ധന്റെ ചിത്രങ്ങൾ അച്ചടിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന പരാതിയാണ് കേസിന് കാരണമായത്. സമസ്ത യുവ അംബേദ്കർ സമാജ് പ്രസിഡന്റാണ് പരാതി നൽകിയത്. സാരിയുടെ താഴത്തെ അരികിലും കാലിനോട് ചേർന്ന ഭാഗങ്ങളിലും പല്ലുവിലുമാണ് ചിത്രങ്ങൾ നൽകിയിരുന്നതെന്ന് പരാതിയിൽ ആരോപിച്ചു. ബുദ്ധനെ അപമാനിക്കാനും സമൂഹത്തിന്റെ മതവികാരം വ്രണപ്പെടുത്താനും ഉദ്ദേശിച്ചാണ് ചിത്രങ്ങൾ ഇത്തരത്തിൽ നൽകിയതെന്നായിരുന്നു ആരോപണം.

മതവികാരം വ്രണപ്പെടുത്താനുള്ള ഉദ്ദേശ്യം തെളിയിക്കണം

ഇന്ത്യൻ ശിക്ഷാനിയമത്തിലെ 295 എ വകുപ്പ് പ്രകാരം കുറ്റം നിലനിൽക്കണമെങ്കിൽ മതവിശ്വാസങ്ങളെ മനഃപൂർവവും ദുരുദ്ദേശ്യത്തോടെയും അപമാനിച്ചതായി തെളിയിക്കണമെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ഒരു മതചിഹ്നമോ ആരാധ്യവ്യക്തിയുടെ ചിത്രമോ വസ്ത്രത്തിൽ അച്ചടിച്ചതുകൊണ്ട് മാത്രം കുറ്റം成立ിക്കില്ല.

മതവിശ്വാസങ്ങളെ അപമാനിക്കാനുള്ള വ്യക്തമായ ഉദ്ദേശ്യമോ പ്രകോപനപരമായ പ്രവർത്തനമോ ഉണ്ടായിരിക്കണം. അശ്രദ്ധമായോ ദുരുദ്ദേശ്യമില്ലാതെയോ നടക്കുന്ന പ്രവൃത്തികളെ ഈ വകുപ്പിന്റെ പരിധിയിൽ സ്വമേധയാ ഉൾപ്പെടുത്താനാവില്ലെന്നും കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു.

വ്യാപാരിയുടെ വാദം അംഗീകരിച്ച് കോടതി

സാരികളും മറ്റ് വസ്ത്രങ്ങളും വിൽക്കുന്ന സാധാരണ വ്യാപാരിയാണ് താനെന്ന് ഭരത്ഭായ് ഹിർജിഭായ് ശങ്കർ കോടതിയെ അറിയിച്ചു. വിപണിയിലെ ആവശ്യത്തിനും നിലവിലുള്ള ഡിസൈനുകൾക്കും അനുസരിച്ച് നിർമാതാക്കളിൽനിന്ന് വസ്ത്രങ്ങൾ വാങ്ങി വിൽക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. ഏതെങ്കിലും മതത്തെയോ സമുദായത്തെയോ അപമാനിക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ചിട്ടില്ലെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.

വ്യാപാരമത്സരവും വ്യക്തിവൈരാഗ്യവുമാണ് പരാതിക്ക് പിന്നിലെന്നും ഹർജിക്കാരൻ ആരോപിച്ചു. 2017 ഡിസംബർ 19ന് നടന്നതായി പറയുന്ന സംഭവത്തിൽ ഡിസംബർ 21നാണ് എഫ്ഐആർ രജിസ്റ്റർ ചെയ്തതെന്നും അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

അതേസമയം, പരാതിക്കാരനും സംസ്ഥാന സർക്കാരും കേസ് റദ്ദാക്കുന്നതിനെ എതിർത്തു. കോടതിയിൽ സമർപ്പിച്ച ചിത്രങ്ങൾ ആരോപണങ്ങളെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നതാണെന്നും വിചാരണയിലൂടെ കാര്യങ്ങൾ പരിശോധിക്കണമെന്നും അവർ വാദിച്ചു.

പോലീസ് റിപ്പോർട്ടും ചിത്രങ്ങളും പരിശോധിച്ചു

2024 ഓഗസ്റ്റിൽ സലാബത്പുര പോലീസ് സമർപ്പിച്ച റിപ്പോർട്ടും കേസിലെ ചിത്രങ്ങളും കോടതി പരിശോധിച്ചു. ബുദ്ധന്റെയും മറ്റ് ആരാധ്യരൂപങ്ങളുടെയും ചിത്രങ്ങളുള്ള വസ്ത്രങ്ങൾ വ്യാപാരി വിറ്റിരുന്നതായി റിപ്പോർട്ടിൽ വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. സൂറത്തിലെ മറ്റ് വ്യാപാരികളും സമാനമായ വസ്ത്രങ്ങൾ വിൽക്കുന്നുണ്ടെന്നും കണ്ടെത്തിയിരുന്നു.

എന്നാൽ ചിത്രങ്ങളിലോ മറ്റ് തെളിവുകളിലോ മതവിശ്വാസങ്ങളെ മനഃപൂർവം അപമാനിക്കാൻ ശ്രമിച്ചതായി കണ്ടെത്താനായില്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. വ്യാപാരി സാധാരണ വാണിജ്യപ്രവർത്തനത്തിന്റെ ഭാഗമായാണ് വസ്ത്രങ്ങൾ വിറ്റിരുന്നതെന്നും കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു.

ക്രിമിനൽ നിയമത്തിന്റെ പരിധി അനാവശ്യമായി വികസിപ്പിക്കരുത്

മതവികാരം വ്രണപ്പെടുത്തിയെന്ന ആരോപണം മാത്രം അടിസ്ഥാനമാക്കി ക്രിമിനൽ നടപടികൾ തുടരുന്നത് ശരിയല്ലെന്ന് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി. മനഃപൂർവമായ അപമാനവും ദുരുദ്ദേശ്യവും തെളിയിക്കാതെ ഇത്തരം കേസുകൾ അനുവദിക്കുന്നത് ക്രിമിനൽ നിയമത്തിന്റെ ഭരണഘടനാപരമായ പരിധി അനാവശ്യമായി വികസിപ്പിക്കുന്നതിന് തുല്യമാണ്.

പരാതിയിലെ ആരോപണങ്ങൾ ശരിയാണെന്ന് കരുതിയാൽപ്പോലും ഹർജിക്കാരനെതിരെ പ്രഥമദൃഷ്ട്യാ കുറ്റം നിലനിൽക്കുന്നില്ലെന്ന് കോടതി കണ്ടെത്തി. അതിനാൽ ക്രിമിനൽ നടപടികൾ തുടരുന്നത് നിയമനടപടികളുടെ ദുരുപയോഗമാകുമെന്ന് വ്യക്തമാക്കി എഫ്ഐആറും അനുബന്ധ നടപടികളും റദ്ദാക്കുകയായിരുന്നു.