ന്യൂഡൽഹി, 2026 ഒക്ടോബർ 8 –

ജിഎസ്ടി നിയമലംഘന കേസുകളിൽ നികുതി ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കുള്ള അറസ്റ്റ് അധികാരം ഒഴിവാക്കാനുള്ള കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റെ നിർദേശത്തിനെതിരെ അഞ്ച് പ്രമുഖ സംസ്ഥാനങ്ങൾ രംഗത്ത്. മഹാരാഷ്ട്ര, ഗുജറാത്ത്, ഉത്തർപ്രദേശ്, കർണാടക, ആന്ധ്രപ്രദേശ് എന്നീ സംസ്ഥാനങ്ങളാണ് എതിർപ്പ് അറിയിച്ചത്. വ്യാഴാഴ്ച ന്യൂഡൽഹിയിൽ ചേരുന്ന 57-ാമത് ജിഎസ്ടി കൗൺസിൽ യോഗത്തിൽ ഈ നിർദേശം ചർച്ച ചെയ്യും. നികുതി നിയമലംഘനങ്ങളെ ക്രിമിനൽ കുറ്റങ്ങളുടെ പരിധിയിൽനിന്ന് ഒഴിവാക്കാനുള്ള പരിഷ്കാരങ്ങളുടെ ഭാഗമായാണ് അറസ്റ്റ് അധികാരം നീക്കാൻ കേന്ദ്രം ആലോചിക്കുന്നത്. എന്നാൽ ഇത് നികുതി വെട്ടിപ്പുകാർക്കെതിരായ നടപടികളെ ദുർബലപ്പെടുത്തുമെന്നാണ് സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ ആശങ്ക.

കേന്ദ്ര-സംസ്ഥാന സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥർ തമ്മിൽ നേരത്തെ നടന്ന ചർച്ചകളിലാണ് അഞ്ച് സംസ്ഥാനങ്ങളും എതിർപ്പ് അറിയിച്ചത്. സാധാരണ ജിഎസ്ടി നിയമലംഘനങ്ങളിൽ അറസ്റ്റ് ഒഴിവാക്കാമെങ്കിലും ഗുരുതരമായ കേസുകളിൽ സിവിൽ അറസ്റ്റ് അനുവദിക്കണമെന്നാണ് സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ ആവശ്യം. കുറ്റം ചുമത്തി വിചാരണ നടപടികൾ ആരംഭിക്കുന്നതിന് മുമ്പുള്ള ഘട്ടത്തിലും ഗുരുതരമായ നിയമലംഘനങ്ങളിൽ അറസ്റ്റ് ചെയ്യാൻ അധികാരം വേണമെന്നാണ് ഇവരുടെ നിലപാട്. എല്ലാ കേസുകളിലും അറസ്റ്റ് അധികാരം എടുത്തുകളഞ്ഞാൽ നികുതി വെട്ടിപ്പ് നടത്തുന്നവരെ കണ്ടെത്താനും നടപടിയെടുക്കാനും ബുദ്ധിമുട്ടാകുമെന്ന് സംസ്ഥാനങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.

അറസ്റ്റ് ഒഴിവാക്കാനുള്ള കേന്ദ്രത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം

നിക്ഷേപകരുടെ ആത്മവിശ്വാസം വർധിപ്പിക്കാനും നികുതി ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ അധികാരദുർവിനിയോഗത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആശങ്കകൾ കുറയ്ക്കാനുമാണ് കേന്ദ്രസർക്കാർ പരിഷ്കാരം മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നത്. നികുതി തർക്കങ്ങളിൽ അറസ്റ്റ് ചെയ്യുന്നതിന് പകരം കുടിശ്ശിക നികുതി ഈടാക്കുക, വൈകിയതിന് പലിശയും പിഴയും ചുമത്തുക തുടങ്ങിയ നടപടികൾക്ക് മുൻഗണന നൽകാനാണ് നിർദേശം.

നികുതി വെട്ടിപ്പ് കണ്ടെത്തുന്നതിനാണ് കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം നൽകേണ്ടതെന്നും അറസ്റ്റ് ഭീഷണിയിലൂടെ നിയമം നടപ്പാക്കുന്നത് കുറയ്ക്കണമെന്നുമാണ് കേന്ദ്രത്തിന്റെ നിലപാട്. അതേസമയം, ഗുരുതരമായ കേസുകളിൽ നിയമനടപടി സ്വീകരിക്കാനുള്ള സാധ്യത പൂർണമായി ഇല്ലാതാക്കുന്നില്ല.

ക്രിമിനൽ നടപടികൾക്കുള്ള പരിധി ഉയർത്താനും നിർദേശം

ജിഎസ്ടി കേസുകളിൽ ക്രിമിനൽ പ്രോസിക്യൂഷൻ നടപടികൾ സ്വീകരിക്കുന്നതിനുള്ള സാമ്പത്തിക പരിധി നിലവിലെ ഒരു കോടി രൂപയിൽനിന്ന് അഞ്ച് കോടി രൂപയായി ഉയർത്താനും നിർദേശമുണ്ട്. ഇതോടെ ചെറിയ തുകകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നികുതി തർക്കങ്ങൾ ക്രിമിനൽ നടപടികളിലേക്ക് പോകാതെ സാമ്പത്തിക ബാധ്യതകൾ ചുമത്തി പരിഹരിക്കാനാണ് ലക്ഷ്യമിടുന്നത്.

എന്നാൽ ഗുരുതരമായ നികുതി വെട്ടിപ്പ് കേസുകളിൽ അറസ്റ്റ് അധികാരം നിലനിർത്തണമെന്നാണ് സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ ആവശ്യം. സാധാരണ കേസുകൾക്കും ഗുരുതരമായ നിയമലംഘനങ്ങൾക്കും വ്യത്യസ്ത നടപടിക്രമങ്ങൾ വേണമെന്നാണ് ഇവർ നിർദേശിക്കുന്നത്.

എട്ട് മാസത്തിലേറെയായി ചർച്ചകൾ

കഴിഞ്ഞ എട്ട് മുതൽ ഒമ്പത് മാസം വരെ കേന്ദ്രവും സംസ്ഥാനങ്ങളും ഈ വിഷയത്തിൽ നിരവധി ചർച്ചകൾ നടത്തിയിട്ടുണ്ട്. മൂന്ന് ദേശീയ ഏകോപന യോഗങ്ങളും നടന്നു. ജിഎസ്ടി കൗൺസിൽ യോഗം ഒരു ദിവസം മാറ്റിവച്ചിരുന്നു. അധികമായി ലഭിച്ച സമയം ഉപയോഗിച്ച് കേന്ദ്രസർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥർ വിവിധ മേഖലകളിലെ ജിഎസ്ടി ചീഫ് കമ്മീഷണർമാരുമായി ആശയവിനിമയം നടത്തി. അറസ്റ്റ് ഒഴിവാക്കാനുള്ള നിർദേശവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആശങ്കകൾ പരിഹരിക്കാനായിരുന്നു ശ്രമം.

നികുതി നിയമലംഘനങ്ങൾക്കെതിരായ നടപടികൾ ശക്തമായി തുടരുന്നതിനൊപ്പം അനാവശ്യ അറസ്റ്റുകൾ ഒഴിവാക്കുക എന്നതാണ് പരിഷ്കാരത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം. എന്നാൽ ഗുരുതരമായ കേസുകളിൽ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് എത്രത്തോളം അറസ്റ്റ് അധികാരം നൽകണമെന്ന കാര്യത്തിൽ അഭിപ്രായവ്യത്യാസം തുടരുകയാണ്.

ഈ സാഹചര്യത്തിൽ ജിഎസ്ടി കൗൺസിൽ യോഗത്തിലെ തീരുമാനം നിർണായകമാകും. അറസ്റ്റ് അധികാരം പൂർണമായി ഒഴിവാക്കണോ, ഗുരുതരമായ കേസുകളിൽ പ്രത്യേക അധികാരം നിലനിർത്തണോ എന്ന കാര്യത്തിൽ കൗൺസിലാണ് അന്തിമ തീരുമാനമെടുക്കുക. നിർദേശത്തിൽ ഇതുവരെ അന്തിമ തീരുമാനമായിട്ടില്ല.