ന്യൂഡൽഹി, 2026 ഒക്ടോബർ 06 –

തർക്കത്തിലുള്ള ഒപ്പോ കൈയക്ഷരമോ പരിശോധിക്കാൻ എല്ലാ കേസുകളിലും കൈയക്ഷര വിദഗ്ധന്റെ സഹായം തേടേണ്ടതില്ലെന്ന് സുപ്രീംകോടതി. 2026 സെപ്റ്റംബർ 18ന് ജസ്റ്റിസുമാരായ അഹ്‌സനുദ്ദീൻ അമാനുള്ള, മന്മോഹൻ എന്നിവരുടെ ബെഞ്ചാണ് ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചത്. ഗോപാൽ പാഠക് നൽകിയ അപ്പീലിൽ നിതിൻ എന്ന പപ്പുവും ഓംപ്രകാശുമായിരുന്നു എതിർകക്ഷികൾ. അപ്പീലിനായി നീലാക്ഷി ഭദൗരിയ, സാർഥക് കരോൾ, ആകൃതി ചൗബേ, ശശാങ്ക് ശർമ, തനിഷ്ക പവാർ, ദർശൻ സെജ്‌വാൾ എന്നിവർ ഹാജരായി. എതിർകക്ഷികൾക്കായി താന്യ റൈസാദ ഹാജരായി. വിദഗ്ധ പരിശോധന നിർബന്ധമാക്കിയ മധ്യപ്രദേശ് ഹൈക്കോടതി ഉത്തരവ് സുപ്രീംകോടതി റദ്ദാക്കി.

ഒപ്പ് ആദ്യം കോടതി തന്നെ പരിശോധിക്കണം

ഭാരതീയ സാക്ഷ്യ അധിനിയമം 2023ലെ വകുപ്പ് 72 പ്രകാരം തർക്കത്തിലുള്ള ഒപ്പോ കൈയക്ഷരമോ തെളിയിക്കപ്പെട്ട മറ്റൊരു ഒപ്പുമായോ കൈയക്ഷരവുമായോ താരതമ്യം ചെയ്യാൻ കോടതിക്ക് അധികാരമുണ്ടെന്ന് സുപ്രീംകോടതി വ്യക്തമാക്കി.

കോടതി കൈയക്ഷര വിദഗ്ധനല്ലെന്ന കാരണത്താൽ മാത്രം പരിശോധന വിദഗ്ധന് കൈമാറാനാവില്ല. ലഭ്യമായ രേഖകൾ പരിശോധിച്ച് ഒപ്പുകളും കൈയക്ഷരവും താരതമ്യം ചെയ്ത് കോടതി ആദ്യം സ്വന്തം നിഗമനത്തിലെത്തണം.

സംശയം നിലനിൽക്കുമ്പോൾ വിദഗ്ധസഹായം തേടാം

വിദഗ്ധന്റെ അഭിപ്രായം കോടതിയെ നിർബന്ധിക്കുന്ന അന്തിമ തെളിവല്ലെന്നും സുപ്രീംകോടതി വ്യക്തമാക്കി. രേഖയിലെ എഴുത്തോ ഒപ്പോ വിരലടയാളമോ വ്യക്തതയില്ലാത്തതാണെങ്കിൽ അല്ലെങ്കിൽ താരതമ്യത്തിന് ശേഷവും കോടതിക്ക് സംശയം തുടരുകയാണെങ്കിൽ വിദഗ്ധസഹായം തേടാം.

എന്നാൽ ഒപ്പ് തർക്കത്തിലാണെന്ന കാരണത്താൽ മാത്രം എല്ലാ കേസുകളിലും വിദഗ്ധനെ നിയോഗിക്കുന്നത് പതിവ് നടപടിയാക്കരുതെന്നാണ് സുപ്രീംകോടതിയുടെ നിർദേശം.

വിൽപത്രത്തിലെ ഒപ്പിനെച്ചൊല്ലിയ തർക്കം കോടതിയിലെത്തി

ഗ്വാളിയറിലെ കുടിയൊഴിപ്പിക്കൽ കേസിനിടെയാണ് വിൽപത്രത്തിലെ ഒപ്പിനെച്ചൊല്ലി തർക്കമുണ്ടായത്. വിൽപത്രം കൈയക്ഷര വിദഗ്ധന് അയയ്ക്കണമെന്ന എതിർകക്ഷികളുടെ ആവശ്യം വിചാരണക്കോടതി തള്ളിയിരുന്നു. രേഖയുടെ ആധികാരികത പരിശോധിക്കാൻ കോടതിക്ക് തന്നെ കഴിയുമെന്നായിരുന്നു നിലപാട്.

എന്നാൽ 2025 ഒക്ടോബർ 27ന് മധ്യപ്രദേശ് ഹൈക്കോടതിയുടെ ഗ്വാളിയർ ബെഞ്ച് വിചാരണക്കോടതിയുടെ തീരുമാനം മാറ്റി. വിൽപത്രത്തിന്റെ ആധികാരികത പരിശോധിക്കാൻ വിദഗ്ധാഭിപ്രായം ആവശ്യമാണെന്ന് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ഇതിനെതിരെയാണ് ഗോപാൽ പാഠക് സുപ്രീംകോടതിയെ സമീപിച്ചത്.

വൈകിയുള്ള വിദഗ്ധ പരിശോധന വിചാരണ നീട്ടുമെന്ന് വാദം

2020ൽ ആരംഭിച്ച കേസിൽ ഇരുവിഭാഗത്തിന്റെയും തെളിവെടുപ്പ് പൂർത്തിയായ ശേഷമാണ് വിദഗ്ധ പരിശോധന ആവശ്യപ്പെട്ടതെന്ന് അപ്പീൽ ഭാഗം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. 1981 ഒക്ടോബർ 20ലെ വിൽപനരേഖയും കേസിൽ ചർച്ചയായി.

ഈ ഘട്ടത്തിൽ വിദഗ്ധ പരിശോധന അനുവദിച്ചാൽ തെളിവെടുപ്പ് വീണ്ടും തുറക്കേണ്ടിവരുകയും വിചാരണ കൂടുതൽ വൈകുകയും ചെയ്യുമെന്നായിരുന്നു അപ്പീൽ ഭാഗത്തിന്റെ വാദം.

എല്ലാ തർക്കങ്ങളിലും വിദഗ്ധനെ വിളിക്കണമെന്ന് പഴയ വിധിയില്ല

2008ലെ തിരുവെങ്കട പിള്ളൈ–നവനീതമ്മാൾ കേസിലെ സുപ്രീംകോടതി വിധിയാണ് എതിർകക്ഷികൾ പ്രധാനമായും ആശ്രയിച്ചത്. എന്നാൽ ആ കേസിലെ തർക്കം വിരലടയാളവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതായിരുന്നുവെന്ന് ഇപ്പോഴത്തെ ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി.

ആ വിധിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഒപ്പോ കൈയക്ഷരമോ വിരലടയാളമോ തർക്കത്തിലാകുന്ന എല്ലാ കേസുകളിലും വിദഗ്ധ പരിശോധന നിർബന്ധമാണെന്ന് പറയാനാവില്ലെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

ഹൈക്കോടതി ഉത്തരവ് റദ്ദാക്കി; വിചാരണ വേഗത്തിലാക്കണം

ഗോപാൽ പാഠകിന്റെ അപ്പീൽ അനുവദിച്ച സുപ്രീംകോടതി വിദഗ്ധ പരിശോധന നിർബന്ധമാക്കിയ മധ്യപ്രദേശ് ഹൈക്കോടതി ഉത്തരവ് റദ്ദാക്കി. വിദഗ്ധ പരിശോധന വേണ്ടെന്ന 2025 ഒക്ടോബർ 6ലെ ഗ്വാളിയറിലെ പന്ത്രണ്ടാം സിവിൽ ജഡ്ജി ജൂനിയർ ഡിവിഷന്റെ തീരുമാനം പുനഃസ്ഥാപിച്ചു.

കുടിയൊഴിപ്പിക്കൽ കേസായതിനാൽ വിചാരണ അനാവശ്യമായി നീട്ടാതെ വേഗത്തിൽ പൂർത്തിയാക്കി നിയമപ്രകാരം അന്തിമതീർപ്പിലെത്തിക്കണമെന്നും സുപ്രീംകോടതി നിർദേശിച്ചു.

ഒപ്പ് തർക്കങ്ങളിൽ കീഴ്ക്കോടതികൾക്ക് വ്യക്തമായ മാനദണ്ഡം

സുപ്രീംകോടതിയുടെ വിധിയോടെ ഒപ്പും കൈയക്ഷരവും സംബന്ധിച്ച തർക്കങ്ങളിൽ വിദഗ്ധ പരിശോധന എപ്പോൾ ആവശ്യപ്പെടണമെന്ന കാര്യത്തിൽ വ്യക്തമായ മാനദണ്ഡമായി. ഭാരതീയ സാക്ഷ്യ അധിനിയമത്തിലെ വകുപ്പ് 72 പ്രകാരമുള്ള അധികാരം ഉപയോഗിച്ച് കോടതി ആദ്യം രേഖകൾ സ്വയം താരതമ്യം ചെയ്യണം.

അതേസമയം താരതമ്യത്തിന് ശേഷവും സംശയം നിലനിൽക്കുകയോ രേഖകൾ വ്യക്തതയില്ലാത്തതാകുകയോ ചെയ്താൽ വിദഗ്ധസഹായം തേടാം. സുപ്രീംകോടതിയുടെ ഈ വ്യാഖ്യാനം രാജ്യത്തെ സമാന തെളിവുതർക്കങ്ങളിൽ കീഴ്ക്കോടതികളുടെ പരിശോധനാരീതിയെ സ്വാധീനിക്കും.