3 ഒക്ടോബർ 2026
മലപ്പുറം നിലമ്പൂരിലെ കാട്ടിലൂടെ ഒരു അധ്യാപകൻ നടക്കുന്നു. സ്കൂളിലേക്കെത്താൻ 14 കിലോമീറ്റർ; തിരിച്ചും അത്രതന്നെ. ഇടയിൽ പുഴകളും കാട്ടാനകളും. കെ. നാരായണനെക്കുറിച്ച് 2022 ഓഗസ്റ്റിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച റിപ്പോർട്ടിലെ ജീവിതമാണിത്. അലക്കൽ ഊരിലെ ചോലനായ്ക്കർ കുട്ടികളെ പഠിപ്പിക്കാൻ ദിവസവും 28 കിലോമീറ്റർ നടന്നിരുന്ന അദ്ദേഹം, ആനയിൽനിന്ന് രക്ഷപ്പെടുന്നതിനിടെ കാലൊടിഞ്ഞ അനുഭവവും പങ്കുവച്ചു. കുട്ടികൾക്കുള്ള അടുത്ത സ്കൂൾ 20 കിലോമീറ്റർ അകലെയായിരിക്കുമ്പോൾ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ വരവായിരുന്നു പഠനത്തിലേക്കുള്ള അടുത്ത വഴി.
കശ്മീരിലെ ഷഹീന അഖ്തറിന്റെ വഴിയിൽ മഞ്ഞും മഴയും മലഞ്ചെരിവുകളുമാണ്. അനന്ത്നാഗിലെ നാടോടികളായ ഗുജ്ജർ–ബക്കർവാൾ കുടുംബങ്ങളിലെ കുട്ടികളെ കാണാൻ ഒന്നര മണിക്കൂറിലേറെ യാത്ര. 2023 ജനുവരിയിലെ റിപ്പോർട്ടനുസരിച്ച്, ആറുമാസത്തെ സർക്കാർ പ്രതിഫലത്തിനുശേഷവും അവർ ശൈത്യകാലത്ത് കുട്ടികളുടെ വീടുകളിലെത്തി സൗജന്യമായി പഠിപ്പിച്ചു. അതേ റിപ്പോർട്ടിലെ മുബാറക് ഹുസൈൻ ബജാർഡിന് ഏഴു കിലോമീറ്റർ പിന്നിടാൻ ചിലപ്പോൾ രണ്ടുമണിക്കൂർ വേണം. കുടുംബം പുലർത്താൻ കൂലിപ്പണിയും ചെയ്യേണ്ടിവന്നു.
ബംഗ്ലാദേശിൽ അധ്യാപിക മഫ്യ ബീഗത്തിന്റെ ക്ലാസ്‌മുറി ഒരു വള്ളമാണ്. മഴക്കാലത്ത് വഴികൾ വെള്ളത്തിനടിയിലാകുമ്പോൾ സ്കൂൾ കുട്ടികളെ തേടിയെത്തുന്നു. 2018-ലെ NPR റിപ്പോർട്ട് അവതരിപ്പിച്ച ഈ മാതൃകയിൽ, വള്ളം കുട്ടികളെ കയറ്റിയശേഷം കരയോടു ചേർത്തുനിർത്തി പഠനം തുടങ്ങും. ഇവ അതത് വർഷങ്ങളിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയ അനുഭവങ്ങളാണ്.
ഒക്ടോബർ അഞ്ചിലെ ലോക അധ്യാപകദിനത്തെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുമ്പോൾ ആദ്യം ഓർക്കേണ്ടത് ഇത്തരം മനുഷ്യരെയാണ്. ആദരവിനൊപ്പം അവർക്ക് സുരക്ഷയും സഹപ്രവർത്തകരും ഉറപ്പുള്ള പ്രതിഫലവും ലഭിക്കുന്നുണ്ടോ എന്നും ചോദിക്കണം.
ലോകത്തിന്റെ ക്ലാസ്‌മുറികളിൽ എത്രപേർ?
2026 ഒക്ടോബറിൽ ലഭ്യമായ കണക്കുകളെല്ലാം 2026-ലേതല്ല. രാജ്യങ്ങളിൽനിന്നുള്ള വിവരങ്ങൾ പരിശോധിച്ച് അന്താരാഷ്ട്ര കണക്കുകൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കാൻ സമയമെടുക്കും. താഴെയുള്ള ചിത്രം 2024-ലെ പ്രൈമറി, സെക്കൻഡറി, ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസ വിവരങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയതാണ്.
ആഗോള അധ്യാപകസംഖ്യ — ലക്ഷം പേരിൽ, ഏകദേശം
പ്രൈമറി–സെക്കൻഡറി എണ്ണവും സ്ത്രീവിഹിതവും UNESCO UIS വിവരങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്ന World Bank-ൽനിന്നാണ്. ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസത്തിലെ മൊത്തം UNESCO–Teacher Task Force നൽകിയ 1.45 കോടി എന്ന വട്ടമിട്ട കണക്കാണ്. സ്ത്രീ–പുരുഷ എണ്ണം ബന്ധപ്പെട്ട സ്ത്രീവിഹിതം ഉപയോഗിച്ച് കണക്കാക്കിയ ഏകദേശമാണ്.
ഈ പട്ടികയിൽ പ്രീപ്രൈമറി ഉൾപ്പെട്ടിട്ടില്ല. അതിനാൽ 9.05 കോടിയെ ലോകത്തിലെ എല്ലാ അധ്യാപകരുടെയും മൊത്തമായി കാണരുത്. പ്രീപ്രൈമറി ഉൾപ്പെടെയുള്ള എല്ലാ തലങ്ങൾക്കും Teacher Task Force പ്രസിദ്ധീകരിച്ച 2019-ലെ മൊത്തം 9.37 കോടിയാണ്. പുതിയ വർഷത്തിലെ സമ്പൂർണ സ്ത്രീ–പുരുഷ വിഭജനം ഈ പരിശോധനയിൽ ഉറപ്പാക്കാനായിട്ടില്ല.
2024-ലെ ഏകദേശം 816.2 കോടി ലോകജനസംഖ്യയുമായി താരതമ്യം ചെയ്താൽ, പട്ടികയിലെ മൂന്ന് വിദ്യാഭ്യാസമേഖലകളുടെ അധ്യാപകസംഖ്യ 1.11 ശതമാനം വരും. ഇത് പ്രീപ്രൈമറി ഉൾപ്പെടെ എല്ലാ മേഖലകളും ചേർന്ന ഇന്നത്തെ ശതമാനമല്ല.
ഇന്ത്യയും കേരളവും: അധ്യാപികമാരുടെ വലിയ സാന്നിധ്യം
ഇന്ത്യയിലെ സ്കൂൾ കണക്കുകൾ UDISE+ 2025–26-ലേതും ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസ കണക്കുകൾ AISHE 2023–24-ലേതുമാണ്. സർക്കാർ, എയ്ഡഡ്, അംഗീകൃത സ്വകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്ന സർവേ കണക്കുകളാണിവ.
ഇന്ത്യയിലെ സ്കൂൾ അധ്യാപകരിൽ 54.9 ശതമാനം സ്ത്രീകളാണ്. കേരളത്തിൽ അത് 81.8 ശതമാനത്തോളം ഉയരുന്നു. ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസത്തിൽ ഇന്ത്യയിലെ സ്ത്രീവിഹിതം 44.9 ശതമാനം; കേരളത്തിൽ 64.5 ശതമാനം. സ്കൂളിൽനിന്ന് കോളേജിലേക്കെത്തുമ്പോൾ ദേശീയതലത്തിൽ സ്ത്രീകളുടെ ഭൂരിപക്ഷം മാറുന്നു. കേരളത്തിൽ രണ്ടു മേഖലകളിലും സ്ത്രീകൾ മുന്നിലാണ്.
ജനസംഖ്യയിൽ അധ്യാപകർ എത്ര ശതമാനം?
കേരള സംസ്ഥാന ആസൂത്രണ ബോർഡിന്റെ Economic Review 2024 നൽകുന്ന 2026 ജനസംഖ്യാ പ്രവചനം ഇന്ത്യയ്ക്ക് 142.34 കോടിയും കേരളത്തിന് 3.62 കോടിയുമാണ്. ഇതിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയ താരതമ്യം:
കണക്കിന്റെ രീതി: അധ്യാപകസംഖ്യ ÷ ജനസംഖ്യ × 100.
വ്യത്യസ്ത വർഷങ്ങളിലെ സർവേകൾ ചേർത്തതിനാൽ ഇത് കൃത്യമായ 2026 തൊഴിൽജനസംഖ്യാ കണക്കല്ല. കുട്ടികളും വയോധികരും ഉൾപ്പെട്ട മൊത്തം ജനസംഖ്യയുമായുള്ള താരതമ്യമാണ്; തൊഴിലാളികളിൽ അധ്യാപകരുടെ ശതമാനമല്ല. ട്യൂഷൻ, കോച്ചിങ്, അനൗപചാരിക പരിശീലനം തുടങ്ങിയ മേഖലകൾ മുഴുവൻ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നുമില്ല. ലോകം–ഇന്ത്യ–കേരളം കണക്കുകളുടെ പരിധിയും ഒരുപോലെയല്ല.
ഒരധ്യാപകൻ മാത്രം; പല ക്ലാസുകളുടെ ചുമതല
UDISE+ 2025–26 പ്രകാരം ഇന്ത്യയിൽ 1,00,843 ഏകാധ്യാപക സ്കൂളുകളുണ്ട്. അവയിൽ 29,12,147 കുട്ടികൾ പഠിക്കുന്നു. കേരളത്തിൽ ഇത്തരം 67 സ്കൂളുകളും 926 വിദ്യാർഥികളും രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഓരോ സ്കൂളിലും ഒരധ്യാപകൻ എന്നതിനാൽ ഈ വിഭാഗത്തിലെ അധ്യാപകസംഖ്യയും യഥാക്രമം 1,00,843, 67 ആണ്.
ഇന്ത്യയിലെ സ്കൂളുകളുടെ എണ്ണം മുൻവർഷത്തെ 1,04,125-ൽനിന്ന് കുറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ എല്ലാ ഏകാധ്യാപക സ്കൂളുകളും കാട്ടിലോ ആദിവാസി പ്രദേശങ്ങളിലോ ആണെന്ന് ഈ കണക്ക് പറയുന്നില്ല. ലോകത്തിലെ മുഴുവൻ ഏകാധ്യാപക വിദ്യാലയങ്ങളുടെയും അധ്യാപകരുടെയും സമാന നിർവചനത്തിലുള്ള ആഗോള മൊത്തം കണ്ടെത്താനായിട്ടില്ല. പല ക്ലാസുകൾ ഒരുമിച്ചു പഠിപ്പിക്കുന്ന സ്കൂളും ഒരധ്യാപകൻ മാത്രമുള്ള സ്കൂളും ഒരേ വിഭാഗമാകണമെന്നില്ല.
ഇതിനിടയിലാണ് UNESCOയുടെ മുന്നറിയിപ്പ്: എല്ലാവർക്കും പ്രൈമറി–സെക്കൻഡറി വിദ്യാഭ്യാസം ഉറപ്പാക്കാൻ 2030-ഓടെ 4.4 കോടി അധ്യാപകരെ കൂടി നിയമിക്കേണ്ടതുണ്ട്. വിദ്യാഭ്യാസം വ്യാപിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള പുതിയ നിയമനങ്ങളും ജോലിവിടുന്നവരുടെ പകരക്കാരും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
നാരായണന്റെ കാട്ടുവഴിയും ഷഹീനയുടെ മഞ്ഞുവഴിയും ഒരു കാര്യം ഓർമിപ്പിക്കുന്നു: കുട്ടിയുടെ പഠനം പലപ്പോഴും ഒരധ്യാപകന്റെ എത്തിച്ചേരലിനെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. ആ യാത്രയ്ക്ക് സുരക്ഷിതമായ വഴി ഒരുക്കുകയും ഒറ്റയ്ക്ക് ജോലി ചെയ്യുന്നവർക്കൊപ്പം മറ്റധ്യാപകരെ നിയോഗിക്കുകയും സമയത്ത് വേതനം നൽകുകയും ചെയ്യുമ്പോഴാണ് അധ്യാപകദിനത്തിലെ ആദരം അവരുടെ ജീവിതത്തിൽ പ്രയോജനപ്പെടുന്നത്.
Sources
- World Bank / UNESCO UIS — Primary education, teachers
- World Bank / UNESCO UIS — Secondary education, teachers
- Female share: Primary, Secondary, Tertiary
- UNESCO–Teacher Task Force — World Teachers’ Day 2025 Fact Sheet
- Teacher Task Force — Data on Teachers: 2019 totals
- UDISE+ 2025–26 — Full Report, Tables 2.2 and 4.13
- AISHE 2023–24 — Full Report, Table 21(a)
- Kerala State Planning Board — Economic Review 2024, Table 1.2.2
- UN DESA — World Population Prospects 2024
- K. Narayanan: Man on a Mission — Times of India, 2022
- Seasonal Teachers of Kashmir — Gaon Connection, 2023
- Floating Schools in Bangladesh — NPR/KPBS, 2018
- Mini Korman’s Journey to Ambumala — The News Minute, 2020
