18 സെപ്തംബർ 2026

മലഞ്ചരിവിലെ കൃഷിയിടത്തിലേക്ക് കാട്ടുപന്നിയും കുരങ്ങും ഇറങ്ങിയാൽ ഒരു രാത്രികൊണ്ട് വിളവ് ഇല്ലാതാകും. ഭൂമി ചെറിയ തുണ്ടുകളായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടതിനാൽ യന്ത്രങ്ങളിറക്കാനും കഴിയില്ല. ഉത്പന്നത്തിന് നല്ല വില കിട്ടാതാകുമ്പോൾ അടുത്ത തലമുറ കൃഷിയിൽ തുടരുകയുമില്ല. ഉത്തരാഖണ്ഡിലെ നിരവധി മലഗ്രാമങ്ങൾ ഒഴിഞ്ഞുപോകുന്നതിന്റെ പിന്നിൽ ഇത്തരം പ്രശ്നങ്ങളുണ്ട്. ഇവയ്ക്ക് രുദ്രാക്ഷമരത്തിലൂടെ ഒരു പരിഹാരം കണ്ടെത്താനാണ് സംസ്ഥാന സർക്കാരിന്റെ പുതിയ ശ്രമം.

രുദ്രാക്ഷത്തിന്റെ കൃഷിരീതി, മണ്ണിന്റെ അനുയോജ്യത, വിളപരിപാലനം, സംസ്കരണം, വിപണനം എന്നിവ ഉൾപ്പെടുത്തി ഔദ്യോഗിക പദ്ധതി തയ്യാറാക്കാൻ ഉത്തരാഖണ്ഡ് സർക്കാർ 2026 ഓഗസ്റ്റ് 31ന് ഉദ്യാന–ഭക്ഷ്യസംസ്കരണ വകുപ്പിനോട് നിർദേശിച്ചു. നേപ്പാളിലെ പ്രധാന കൃഷിമേഖലകൾ സന്ദർശിച്ച വിദഗ്ധസംഘം സമർപ്പിച്ച സാങ്കേതിക റിപ്പോർട്ടാണ് പദ്ധതിയുടെ അടിസ്ഥാനം. കാട്ടുമൃഗങ്ങൾ പൊതുവേ തിന്നാത്തതും ഒരിക്കൽ വളർന്നാൽ താരതമ്യേന കുറഞ്ഞ പരിചരണം മതിയാകുന്നതും ആഭ്യന്തര–വിദേശ വിപണി ഉള്ളതുമാണ് രുദ്രാക്ഷത്തിന്റെ ആകർഷണം.

കർഷകർ മറ്റു വിളകൾ കൈവിട്ടത് എന്തുകൊണ്ട്?

നെല്ല്, ഗോതമ്പ്, ചോളം, പയർവർഗങ്ങൾ, പച്ചക്കറികൾ എന്നിവ കൃഷിചെയ്താലും ഉത്തരാഖണ്ഡിലെ മലമ്പ്രദേശങ്ങളിൽ ഉത്പാദനച്ചെലവിനൊത്ത വരുമാനം പലപ്പോഴും ലഭിക്കുന്നില്ല. റോഡും വിപണിയും ദൂരെയാണ്. കാട്ടുപന്നി, കുരങ്ങ്, മാൻ തുടങ്ങിയവയുടെ ആക്രമണവും ശക്തമാണ്.

സ്ഥിരവരുമാനം ഇല്ലാതായതോടെ യുവാക്കൾ ഡെറാഡൂൺ, ഡൽഹി തുടങ്ങിയ നഗരങ്ങളിലേക്ക് പോയി. കൃഷിഭൂമികൾ തരിശായി; ചില ഗ്രാമങ്ങൾ സ്ഥിരതാമസക്കാരില്ലാത്ത “പ്രേതഗ്രാമങ്ങളായി”. ഈ സാഹചര്യത്തിലാണ് ഭക്ഷ്യവിളകൾ പൂർണമായി ഉപേക്ഷിക്കുന്നതിനുപകരം തരിശുനിലങ്ങളിലും കൃഷിയിടങ്ങളുടെ അതിരുകളിലും ദീർഘകാല വരുമാനവിളയായി രുദ്രാക്ഷം പരീക്ഷിക്കുന്നത്.

രുദ്രാക്ഷം യഥാർഥത്തിൽ എന്താണ്?

വിപണിയിൽ രുദ്രാക്ഷം എന്നറിയപ്പെടുന്നത് Elaeocarpus sphaericus എന്ന നിത്യഹരിത വൃക്ഷത്തിന്റെ കട്ടിയുള്ള വിത്താണ്. Elaeocarpus ganitrus എന്ന പേരും വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. ഹിമാലയം മുതൽ വടക്കൻ മ്യാൻമർവരെയുള്ള ഈർപ്പമുള്ള ഉഷ്ണമേഖലയാണ് ഇതിന്റെ സ്വാഭാവിക ആവാസമേഖല.

മരം 18 മുതൽ 24 മീറ്റർവരെ ഉയരാം. വെളുത്ത പൂക്കൾക്കുശേഷം ആദ്യം പച്ചയും പഴുക്കുമ്പോൾ നീലകലർന്ന നിറവുമുള്ള പഴങ്ങളുണ്ടാകും. പഴത്തിന്റെ മാംസളഭാഗത്തിനുള്ളിലെ കട്ടിയുള്ള കുരുവാണ് വൃത്തിയാക്കി ഉണക്കി രുദ്രാക്ഷമണിയായി വിൽക്കുന്നത്.

ഒരുമുഖിയും അഞ്ചുമുഖിയും വേറെ മരങ്ങളാണോ?

അല്ല. കുരുവിന്റെ പുറത്ത് മുകളിൽനിന്ന് താഴേക്കുള്ള സ്വാഭാവിക വരകളുടെയോ അറകളുടെയോ എണ്ണമാണ് “മുഖം”. അഞ്ചുമുഖിയാണ് ഏറ്റവും സാധാരണമായി ലഭിക്കുന്നത്. ഒന്നുമുതൽ 21 മുഖംവരെയുള്ള മണികൾ വ്യാപാരത്തിൽ കാണാം. മുഖങ്ങളുടെ എണ്ണം കൂടുന്നതനുസരിച്ച് അപൂർവതയും വിലയും ഉയരും.

രണ്ട് മണികൾ സ്വാഭാവികമായി ചേർന്നതിനെ ഗൗരീശങ്കർ എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്. പ്രത്യേക രൂപമുള്ള ചില മണികൾ ഗണേശ രുദ്രാക്ഷം എന്ന പേരിലും വിൽക്കപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ ഇവ വ്യത്യസ്ത മരയിനങ്ങളല്ല. യഥാർഥ രുദ്രാക്ഷവുമായി സാമ്യമുള്ള ഭദ്രാക്ഷ തൈകൾ വിൽക്കപ്പെടുന്നതാണ് കർഷകർ നേരിടുന്ന പ്രധാന അപകടം. തൈയായിരിക്കുമ്പോൾ വ്യത്യാസം തിരിച്ചറിയാൻ ബുദ്ധിമുട്ടാണ്; കായ്ക്കാൻ വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞശേഷമായിരിക്കും തെറ്റായ തൈയാണെന്ന് മനസ്സിലാകുക.

എങ്ങനെ കൃഷി ആരംഭിക്കാം?

വിത്ത്, എയർ ലെയറിങ്, തണ്ടുമുറിക്കൽ, ടിഷ്യു കൾച്ചർ എന്നിവയിലൂടെ തൈകൾ ഉത്പാദിപ്പിക്കാം. കട്ടിയുള്ള കുരു സ്വാഭാവികമായി മുളയ്ക്കാൻ മാസങ്ങളെടുക്കും. അതിനാൽ അംഗീകൃത നഴ്സറിയിൽനിന്ന് മാതൃവൃക്ഷം തിരിച്ചറിഞ്ഞ തൈ വാങ്ങുന്നതാണ് സുരക്ഷിതം.

മഴക്കാലത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ നടാം. വെള്ളം കെട്ടാത്ത, ആഴമുള്ള, ജൈവാംശമുള്ള മണ്ണാണ് അനുയോജ്യം. വലിയ മരമായതിനാൽ ഏകദേശം എട്ടുമുതൽ പത്തുമീറ്റർവരെ അകലം നൽകാം. കുഴിയിൽ മേൽമണ്ണിനൊപ്പം നന്നായി പഴുത്ത ചാണകപ്പൊടിയോ കമ്പോസ്റ്റോ ചേർക്കാം. ആദ്യ വർഷങ്ങളിൽ കളനിയന്ത്രണം, പുതയിടൽ, വേനൽക്കാല ജലസേചനം, നല്ല നീർവാർച്ച എന്നിവ ആവശ്യമാണ്.

രുദ്രാക്ഷത്തിനായി എല്ലാ പ്രദേശങ്ങൾക്കും ബാധകമായ ഔദ്യോഗിക വളപ്രയോഗപ്പട്ടിക നിലവിലില്ല. അതിനാൽ അനുമാനിച്ച് രാസവളം നൽകാതെ മണ്ണുപരിശോധനയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ കൃഷിവകുപ്പിന്റെ നിർദേശം തേടണം.

എപ്പോൾ കായ്ക്കും, എത്ര വിളവ് ലഭിക്കും?

ചില കൃഷിവിവരണങ്ങൾ അഞ്ചാം വർഷം ചെറിയ വിളവ് ലഭിക്കാമെന്ന് പറയുന്നുണ്ടെങ്കിലും ഉത്തരാഖണ്ഡ് റിപ്പോർട്ട് ആറുമുതൽ എട്ടുവർഷംവരെയാണ് സുരക്ഷിതമായ കാത്തിരിപ്പുകാലമായി കണക്കാക്കുന്നത്. പത്താം വർഷത്തോടെയാണ് മരം മികച്ച ഉത്പാദനത്തിലെത്തുന്നത്. സാധാരണയായി വർഷത്തിൽ ഒരു പ്രധാന വിളവെടുപ്പാണ്.

പഴുത്തുവീഴുന്ന പഴങ്ങൾ ശേഖരിച്ച് വെള്ളത്തിൽ കുതിർത്ത് പുറത്തെ മാംസളഭാഗം നീക്കുന്നു. കുരു കഴുകി നിഴലിൽ ഉണക്കി മുഖങ്ങളുടെ എണ്ണം, വലിപ്പം, ആകൃതി, പൊട്ടലുകൾ എന്നിവ നോക്കി ഗ്രേഡ് ചെയ്യും.

വളർച്ചയെത്തിയ ഒരു മരം വർഷം 1,000 മുതൽ 2,000 വരെ മണികൾ നൽകാമെന്നാണ് ഉത്തരാഖണ്ഡ് പദ്ധതിയുടെ കണക്ക്. സ്ഥലം, മരത്തിന്റെ പ്രായം, പരാഗണം, കാലാവസ്ഥ എന്നിവയനുസരിച്ച് വിളവിൽ വലിയ വ്യത്യാസമുണ്ടാകും.

കീടബാധയില്ലേ?

കാട്ടുമൃഗങ്ങൾ തിന്നാറില്ലെന്നത് കീടങ്ങളും രോഗങ്ങളും ഉണ്ടാകില്ലെന്നർഥമല്ല. ഉയർന്ന ഈർപ്പമുള്ള സ്ഥലങ്ങളിൽ തൈകളിലെ വേരഴുകൽ, കോളർ റോട്ട്, ഇലപ്പുള്ളി തുടങ്ങിയ ഫംഗസ് പ്രശ്നങ്ങൾക്കും ഇലതിന്നുന്ന അല്ലെങ്കിൽ നീരൂറ്റിക്കുടിക്കുന്ന കീടങ്ങൾക്കും സാധ്യതയുണ്ട്.

വെള്ളക്കെട്ട് ഒഴിവാക്കുക, രോഗമില്ലാത്ത തൈ ഉപയോഗിക്കുക, വായുസഞ്ചാരം ഉറപ്പാക്കുക, വീണുപഴുകുന്ന പഴങ്ങളും രോഗബാധിത ഭാഗങ്ങളും നീക്കുക എന്നിവയാണ് പ്രധാന പ്രതിരോധം. രോഗം കണ്ടാൽ സ്വന്തം നിലയിൽ കീടനാശിനി പ്രയോഗിക്കാതെ വിദഗ്ധ രോഗനിർണയം തേടണം.

ആരാണ് വാങ്ങുന്നത്, എവിടെയാണ് വിപണി?

പഴം പറിച്ചുവിൽക്കുന്നതിലല്ല രുദ്രാക്ഷത്തിന്റെ യഥാർഥ മൂല്യം. കുരു വൃത്തിയാക്കൽ, തുളയിടൽ, ഗ്രേഡിങ്, എണ്ണയിടൽ, മാലയാക്കൽ, വെള്ളിയോ സ്വർണമോ ഘടിപ്പിക്കൽ, സർട്ടിഫിക്കേഷൻ, പാക്കിങ് എന്നിവയിലൂടെയാണ് വില ഉയരുന്നത്.

ക്ഷേത്രങ്ങൾ, ആശ്രമങ്ങൾ, തീർഥാടകർ, യോഗ–ധ്യാനകേന്ദ്രങ്ങൾ, ജപമാല നിർമാതാക്കൾ, ആഭരണവ്യാപാരികൾ, ഓൺലൈൻ കടകൾ, അപൂർവ മണികളുടെ ശേഖരക്കാർ എന്നിവരാണ് ഉപഭോക്താക്കൾ. ഹരിദ്വാർ, ഋഷികേശ്, വാരാണസി, ഉജ്ജയിൻ, നാസിക് തുടങ്ങിയ തീർഥാടനകേന്ദ്രങ്ങൾ പ്രധാന ആഭ്യന്തര വിപണികളാണ്.

വാണിജ്യ ഉത്പാദനത്തിൽ നേപ്പാളും ഇന്തോനേഷ്യയുമാണ് മുന്നിൽ. ഉത്തരാഖണ്ഡ് വിദഗ്ധസംഘത്തിന്റെ റിപ്പോർട്ടനുസരിച്ച് രേഖപ്പെടുത്തിയ കയറ്റുമതിയിൽ ചൈനയ്ക്ക് 63.7 ശതമാനവും അമേരിക്കയ്ക്ക് 19.3 ശതമാനവും പങ്കുണ്ട്. ജപ്പാൻ, സിംഗപ്പൂർ എന്നിവിടങ്ങളിലും ആവശ്യക്കാരുണ്ട്. എന്നാൽ ആഗോള ഉത്പാദനവും വ്യാപാരവും കൃത്യമായി രേഖപ്പെടുത്തുന്ന ഏകീകൃത ഔദ്യോഗിക ഡാറ്റാബേസ് നിലവിലില്ല.

മണിക്ക് വിലയും ഒരേക്കറിലെ വരുമാനവും

സാധാരണ അഞ്ചുമുഖി മണിക്ക് മൊത്തവിലയായി 10 മുതൽ 20 രൂപവരെയാണ് ഉത്തരാഖണ്ഡ് റിപ്പോർട്ട് കണക്കാക്കുന്നത്. ഗ്രേഡിങ്, മാലനിർമാണം, സർട്ടിഫിക്കേഷൻ, ബ്രാൻഡിങ് എന്നിവയ്ക്കുശേഷം ചില്ലറവില ഉയരും. അപൂർവമുഖമുള്ള മണികൾക്ക് ലക്ഷങ്ങളോ കോടികളോ വിലയെന്ന വാർത്തകളുണ്ടെങ്കിലും അതിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കി കൃഷിവരുമാനം കണക്കാക്കുന്നത് അപകടകരമാണ്.

എട്ടുമുതൽ പത്തുമീറ്റർവരെ അകലം നൽകിയാൽ ഒരേക്കറിൽ ഏകദേശം 40 മുതൽ 60 വരെ മരങ്ങൾ നടാം. 40 വളർച്ചയെത്തിയ മരങ്ങൾ, ഒരു മരത്തിന് 1,000–2,000 മണികൾ, മണിക്ക് 10–20 രൂപ എന്ന കണക്കുപയോഗിച്ചാൽ വർഷം നാലുലക്ഷം മുതൽ 16 ലക്ഷം രൂപവരെ സിദ്ധാന്തപരമായ മൊത്തവരുമാനം ലഭിക്കാം.

ഇത് ഉറപ്പുള്ള ലാഭമല്ല. ആറുമുതൽ എട്ടുവർഷത്തെ കാത്തിരിപ്പ്, തൈകളുടെ ഗുണമേന്മ, മരങ്ങളുടെ മരണനിരക്ക്, തൊഴിൽ, ജലസേചനം, സംസ്കരണം, വിപണനച്ചെലവ് എന്നിവ ഇതിൽ കുറച്ചിട്ടില്ല. അതിനാൽ വാങ്ങൽകരാറും പ്രാദേശിക പരീക്ഷണഫലവും ലഭിക്കാതെ വലിയ നിക്ഷേപം നടത്തരുത്. മരങ്ങൾ വളരുന്ന കാലത്ത് അനുയോജ്യമായ ഇടവിളകൾ കൃഷിചെയ്താൽ വരുമാനശൂന്യകാലം കുറയ്ക്കാം.

ശിവന്റെ കണ്ണുനീർ എന്ന ഐതിഹ്യം

“രുദ്ര” ശിവനെയും “അക്ഷ” കണ്ണിനെയോ കണ്ണുനീരിനെയോ സൂചിപ്പിക്കുന്നു എന്നാണ് പരമ്പരാഗത വ്യാഖ്യാനം. ദീർഘധ്യാനത്തിനുശേഷം ശിവന്റെ കണ്ണിൽനിന്ന് വീണ കണ്ണുനീർത്തുള്ളികൾ ഭൂമിയിൽ രുദ്രാക്ഷവൃക്ഷങ്ങളായി വളർന്നു എന്നാണ് പ്രസിദ്ധമായ ഐതിഹ്യം.

ശിവപുരാണം ഉൾപ്പെടെയുള്ള ശൈവപാരമ്പര്യങ്ങളിൽ രുദ്രാക്ഷം ധരിക്കുന്നതിനും ജപമാലയായി ഉപയോഗിക്കുന്നതിനും ആത്മീയ പ്രാധാന്യം നൽകുന്നു. ബുദ്ധമതത്തിന്റെ ചില പാരമ്പര്യങ്ങളിലും ജപമാലയായി ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ രുദ്രാക്ഷം ധരിക്കുന്നത് രോഗങ്ങൾ ചികിത്സിക്കുമെന്നതിന് ശക്തമായ ക്ലിനിക്കൽ തെളിവുകളില്ല. വിശ്വാസത്തെയും ചികിത്സയെയും വേർതിരിച്ചുതന്നെ കാണണം.

ഇപ്പോഴത്തെ കൃഷിയും ഭാവിലക്ഷ്യവും

ഇന്ത്യയിൽ എത്ര കർഷകർ എത്ര ഹെക്ടറിൽ രുദ്രാക്ഷം കൃഷിചെയ്യുന്നു എന്നതിന് സമഗ്രമായ ഔദ്യോഗിക കണക്ക് ലഭ്യമല്ല. ഉത്തരാഖണ്ഡിലും ഇത് ഇപ്പോൾ നയം രൂപപ്പെടുത്തുന്ന ഘട്ടത്തിലാണ്.

2047ഓടെ 10,000 ഹെക്ടറിൽ ഒരു കോടി മരങ്ങൾ നട്ട് 50,000 മുതൽ 70,000 വരെ കർഷകരെ ഉൾപ്പെടുത്തുകയും ഒന്നരലക്ഷം ഗ്രാമീണ തൊഴിലവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നതാണ് സാങ്കേതിക റിപ്പോർട്ടിലെ ലക്ഷ്യം. ഇത് നിലവിലെ ഉത്പാദനക്കണക്കല്ല; ഭാവിപദ്ധതിയാണ്.

കേരളത്തിൽ സാധ്യതയുണ്ടോ?

കേരളത്തിന്റെ മഴയും ഈർപ്പവും ചില മലയോരമേഖലകളും രുദ്രാക്ഷത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന ആവശ്യങ്ങളോട് യോജിക്കുന്നു. വയനാട്, ഇടുക്കി, നെല്ലിയാമ്പതി, പത്തനംതിട്ടയുടെ മലയോരങ്ങൾ, കോഴിക്കോട്–മലപ്പുറം ജില്ലകളിലെ തണുപ്പും നീർവാർച്ചയുമുള്ള കിഴക്കൻ പ്രദേശങ്ങൾ എന്നിവ പരീക്ഷണത്തിന് പരിഗണിക്കാം.

എന്നാൽ കാലാവസ്ഥ യോജിക്കുന്നതുകൊണ്ട് മാത്രം വാണിജ്യവിജയം ഉറപ്പാകില്ല. കേരളത്തിലെ കനത്ത മഴ വേരഴുകലിനും ഫംഗസ് രോഗങ്ങൾക്കും കാരണമാകാം. താഴ്ന്ന ചൂടേറിയ പ്രദേശങ്ങളിൽ പൂക്കലും കായ്പ്പും എങ്ങനെയായിരിക്കുമെന്ന് പ്രത്യേകം പഠിക്കണം.

ആദ്യഘട്ടത്തിൽ ഒരേക്കർ മുഴുവൻ നടുന്നതിനുപകരം 10–20 തൈകളുള്ള പരീക്ഷണപ്ലോട്ട് സ്ഥാപിച്ച് നിരീക്ഷിക്കുന്നതാണ് സുരക്ഷിതം. കേരള കാർഷിക സർവകലാശാല, കേരള വനഗവേഷണ സ്ഥാപനം, കൃഷിവകുപ്പ് എന്നിവയുടെ സഹായത്തോടെ തൈയും സ്ഥലവും വിപണിയും ഉറപ്പാക്കിയശേഷമേ വലിയ നിക്ഷേപത്തിലേക്ക് കടക്കാവൂ.

രുദ്രാക്ഷം ഒരു അത്ഭുതവിളയല്ല; വർഷങ്ങളോളം കാത്തിരിക്കേണ്ട വൃക്ഷവിളയാണ്. എന്നാൽ യഥാർഥ തൈ, ശാസ്ത്രീയമായ സ്ഥലതിരഞ്ഞെടുപ്പ്, ഇടവിള, കർഷകസംഘം, സംസ്കരണകേന്ദ്രം, സുതാര്യമായ ഗ്രേഡിങ്, ഉറപ്പുള്ള വിപണി എന്നിവ ഒത്തുചേർന്നാൽ മലയോര കർഷകർക്ക് ദീർഘകാല വരുമാനമാർഗമാകാം. ഉത്തരാഖണ്ഡ് പരീക്ഷിക്കുന്നതും അതാണ്—ശിവന്റെ കണ്ണുനീരെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്ന ഒരു മണിയെ, ഒഴിഞ്ഞുപോകുന്ന ഗ്രാമങ്ങളുടെ പ്രതീക്ഷയായി മാറ്റുക.

Sources

1. Royal Botanic Gardens, Kew – Elaeocarpus sphaericus
2. Vikaspedia – Elaeocarpus sphaericus
3. PubMed Central – In-vitro propagation of Rudraksha
4. The Indian Forester – Propagation by air layering
5. ICFRE – Modern Nursery Techniques
6. ForestAction Nepal – Forest-product value-chain studies
7. The Indian Express – Uttarakhand’s spiritual solution to stem migration