ഇന്ത്യ–മൊറോക്കോ പ്രതിരോധ സഹകരണത്തിന് പുതിയ മുന്നേറ്റം; ആദ്യ സംയുക്ത പ്രതിരോധ സമിതി യോഗം ഡൽഹിയിൽ

ന്യൂഡൽഹി  / 2026  / സെപ്റ്റംബർ 09 

ഇന്ത്യയും മൊറോക്കോയും തമ്മിലുള്ള ആദ്യ സംയുക്ത പ്രതിരോധ സമിതി യോഗം സെപ്റ്റംബർ എട്ടിന് ന്യൂഡൽഹിയിൽ നടന്നു. പരിശീലനം, വിദ്യാഭ്യാസം, സമാധാനപാലന പ്രവർത്തനങ്ങൾ, സൈനിക അഭ്യാസങ്ങൾ, വൈദ്യസഹകരണം, സൈബർ പ്രതിരോധം, പ്രതിരോധ വ്യവസായം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലെ സഹകരണമാണ് പ്രധാനമായും ചർച്ച ചെയ്തത്. 2027ൽ ഉഭയകക്ഷി സഹകരണം 70 വർഷം പൂർത്തിയാക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ പ്രതിരോധ ബന്ധം കൂടുതൽ വിപുലമാക്കാനും ഇരുരാജ്യങ്ങളും ധാരണയായി.

പ്രതിരോധ സഹകരണത്തിന് കൂടുതൽ മേഖലകൾ

പ്രതിരോധ മന്ത്രാലയത്തിലെ ജോയിന്റ് സെക്രട്ടറി (അന്താരാഷ്ട്ര സഹകരണം) അമിതാഭ് പ്രസാദും മൊറോക്കൻ റോയൽ ആംഡ് ഫോഴ്സസിന്റെ രണ്ടാം ബ്യൂറോ മേധാവി ബ്രിഗേഡിയർ ജനറൽ അബ്ദെല്ല അഥ്മാനിയും യോഗത്തിൽ സംയുക്തമായി അധ്യക്ഷത വഹിച്ചു. പ്രതിരോധ വകുപ്പ്, കര-നാവിക-വ്യോമ സേനകൾ, ഇന്റഗ്രേറ്റഡ് ഡിഫൻസ് സ്റ്റാഫ് ആസ്ഥാനം, പ്രതിരോധ ഉൽപ്പാദന വകുപ്പ്, സായുധസേനാ മെഡിക്കൽ സർവീസസ് ഡയറക്ടറേറ്റ് ജനറൽ, പ്രതിരോധ ഗവേഷണ വികസന സംഘടന, വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം എന്നിവിടങ്ങളിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥർ ഇന്ത്യൻ സംഘത്തിലുണ്ടായിരുന്നു.

ഇന്ത്യയുടെ പ്രതിരോധ ഉൽപ്പാദന ശേഷി നേരിട്ടറിഞ്ഞു

മൊറോക്കൻ പ്രതിനിധി സംഘം സെപ്റ്റംബർ ഏഴ് മുതൽ പത്ത് വരെയാണ് ഇന്ത്യ സന്ദർശിക്കുന്നത്. ന്യൂഡൽഹിയിലെ ദേശീയ യുദ്ധസ്മാരകത്തിൽ വീരസൈനികർക്ക് ആദരാഞ്ജലി അർപ്പിച്ചാണ് ബ്രിഗേഡിയർ ജനറൽ അബ്ദെല്ല അഥ്മാനി സന്ദർശനത്തിന് തുടക്കമിട്ടത്. ഇന്ത്യയുടെ വളർന്നുവരുന്ന പ്രതിരോധ ഉൽപ്പാദന ശേഷി നേരിട്ടറിയാൻ ന്യൂഡൽഹിയിലെ ഡിപിഎസ്‌യു ഭവനിൽ പ്രതിരോധ വ്യവസായ മേഖലയിലുള്ളവരുമായും മൊറോക്കൻ സംഘം ആശയവിനിമയം നടത്തി.

സംയുക്ത ഉൽപ്പാദനവും സാങ്കേതിക സഹകരണവും പരിഗണനയിൽ

പ്രതിരോധ മേഖലയിൽ സംയുക്ത ഉൽപ്പാദനം, സംയുക്ത സംരംഭങ്ങൾ, സാങ്കേതികവിദ്യാ സഹകരണം, അറ്റകുറ്റപ്പണി, തുടർപരിപാലനം എന്നിവയിൽ സഹകരണത്തിനുള്ള സാധ്യതകൾ പരിശോധിക്കാൻ ഇരുപക്ഷവും തീരുമാനിച്ചു. ഇന്ത്യയുടെ സൈനിക വൈദ്യശേഷിയെക്കുറിച്ച് മനസ്സിലാക്കുന്നതിനായി പ്രതിനിധി സംഘം ആർമി ഹോസ്പിറ്റൽ (റിസർച്ച് ആൻഡ് റഫറൽ) സന്ദർശിക്കും.

2025ലെ ധാരണാപത്രത്തിന്റെ തുടർച്ച

പ്രതിരോധ മന്ത്രി രാജ്നാഥ് സിംഗ് 2025 സെപ്റ്റംബറിൽ മൊറോക്കോ സന്ദർശിച്ചപ്പോൾ ഇരുരാജ്യങ്ങളും പ്രതിരോധ മേഖലയിലെ സഹകരണത്തിനുള്ള ധാരണാപത്രത്തിൽ ഒപ്പുവച്ചിരുന്നു. ആ സന്ദർശനം ഉഭയകക്ഷി പ്രതിരോധ ബന്ധത്തിന് പുതിയ വേഗം നൽകി. ഈ ധാരണാപത്രത്തിലൂടെ രൂപീകരിച്ച സ്ഥാപനതല സംവിധാനത്തിന്റെ ഭാഗമായാണ് ഇപ്പോഴത്തെ സംയുക്ത പ്രതിരോധ സമിതി യോഗം നടന്നത്.

.