ജബൽപുർ, 2026 സെപ്റ്റംബർ 03 –
ആയുധം പരിശോധിക്കുന്നതിനിടെ അബദ്ധത്തിൽ വെടിപൊട്ടിയെങ്കിലും ജീവഹാനിയോ പരിക്കോ സ്വത്തുനാശമോ ഉണ്ടാകാത്ത സംഭവത്തിൽ സി.ഐ.എസ്.എഫ് കോൺസ്റ്റബിൾ എൻ.പി. ദ്വിവേദിക്ക് നൽകിയ വലിയ ശിക്ഷ മധ്യപ്രദേശ് ഹൈക്കോടതി റദ്ദാക്കി. ജസ്റ്റിസ് വിവേക് കുമാർ സിങ്ങാണ് എൻ.പി. ദ്വിവേദി നൽകിയ ഹർജി പരിഗണിച്ചത്. കേന്ദ്രസർക്കാരായിരുന്നു പ്രധാന എതിർകക്ഷി. ദ്വിവേദിക്കുവേണ്ടി അഭിഭാഷകരായ ഉത്കർഷ് അഗ്രവാൾ, പ്രദീപ് കുമാർ ദ്വിവേദി എന്നിവരും എതിർകക്ഷികൾക്കുവേണ്ടി അഭിഭാഷകൻ ശ്രീകൃഷ്ണ ശർമയും ഹാജരായി. ശിക്ഷയുടെ തോത് വീണ്ടും പരിശോധിക്കാൻ കേസ് അച്ചടക്ക അതോറിറ്റിക്ക് തിരിച്ചയക്കുകയാണ് കോടതി ചെയ്തത്.
2010 നവംബറിൽ രാത്രി ഡ്യൂട്ടിക്കായി തോക്ക് വാങ്ങി പരിശോധിക്കുന്നതിനിടെ വെടിപൊട്ടി
1991ൽ സി.ഐ.എസ്.എഫ് കോൺസ്റ്റബിളായി നിയമിതനായ ദ്വിവേദി ഭോപ്പാലിലെ ബി.എച്ച്.ഇ.എൽ യൂണിറ്റിലായിരുന്നു ജോലി ചെയ്തിരുന്നത്. 2010 നവംബർ 15-16 രാത്രിയിലെ ഡ്യൂട്ടിക്കായി യൂണിറ്റ് ആയുധപ്പുരയിൽനിന്ന് റൈഫിളും 100 വെടിയുണ്ടകളും വാങ്ങി. ആയുധം പരിശോധിക്കുന്നതിനിടെയാണ് ഒരു വെടിയുണ്ട അബദ്ധത്തിൽ പൊട്ടിയത്. സംഭവത്തിൽ ജീവഹാനിയോ പരിക്കോ സ്വത്തുനാശമോ ഉണ്ടായില്ല. സംഭവം ജനറൽ ഡയറിയിൽ രേഖപ്പെടുത്തുകയും ദ്വിവേദിയെ ഉടൻ സസ്പെൻഡ് ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. അബദ്ധത്തിൽ വെടിപൊട്ടിയ വെടിയുണ്ടയുടെ വിലയായി 18 രൂപയും അദ്ദേഹത്തിൽനിന്ന് ഈടാക്കി.
അശ്രദ്ധയും ആയുധം സുരക്ഷിതമായി കൈകാര്യം ചെയ്യാത്തതും ആരോപിച്ച് വലിയ ശിക്ഷ നൽകി
കടുത്ത അശ്രദ്ധ, ആയുധം ശ്രദ്ധയില്ലാതെ കൈകാര്യം ചെയ്യൽ, നിയമാനുസൃത ഉത്തരവുകളുടെ ലംഘനം തുടങ്ങിയ കുറ്റങ്ങളാണ് ദ്വിവേദിക്കെതിരെ ചുമത്തിയത്. നിറച്ച മാഗസിൻ മനഃപൂർവം ഘടിപ്പിച്ച് ട്രിഗർ അമർത്തിയെന്ന നിഗമനത്തിലാണ് അന്വേഷണ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ കുറ്റം തെളിഞ്ഞതായി കണ്ടെത്തിയത്. തുടർന്ന് 2011 ജനുവരി 21ന് രണ്ട് വർഷത്തേക്ക് ശമ്പളം രണ്ട് ഘട്ടം കുറയ്ക്കുകയും അതിന് സഞ്ചിതഫലം നൽകുകയും ചെയ്തു. ഇതോടെ ഭാവിയിലെ ഇൻക്രിമെന്റുകളും വൈകുന്ന സാഹചര്യമുണ്ടായി. 2011 ഏപ്രിൽ 14ന് അപ്പീലും സെപ്റ്റംബർ 16ന് പുനഃപരിശോധനാ അപേക്ഷയും തള്ളി. ഈ ഉത്തരവുകളാണ് ദ്വിവേദി ഹൈക്കോടതിയിൽ ചോദ്യം ചെയ്തത്.
വെടിപൊട്ടിയത് അബദ്ധമെന്ന് വകുപ്പിന്റെ സാക്ഷികൾ; മനഃപൂർവമായ നടപടിക്ക് തെളിവില്ലെന്ന് കോടതി
വകുപ്പിന്റെ സാക്ഷിമൊഴികൾ തന്നെ വെടിപൊട്ടിയത് അപകടമായിരുന്നെന്നും യഥാർഥ പിഴവായിരുന്നെന്നും വ്യക്തമാക്കുന്നതായി ഹൈക്കോടതി കണ്ടെത്തി. എന്നിട്ടും ദ്വിവേദി മനഃപൂർവം മാഗസിൻ ഘടിപ്പിച്ച് ട്രിഗർ അമർത്തിയെന്ന അന്വേഷണ ഉദ്യോഗസ്ഥന്റെ നിഗമനത്തോട് കോടതി വിയോജിച്ചു. മനഃപൂർവമായ ധിക്കാരമോ അട്ടിമറിയോ തെളിയിക്കുന്ന യാതൊരു തെളിവുമില്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. അച്ചടക്ക വിഷയങ്ങളിൽ കോടതിയുടെ പരിശോധനയ്ക്ക് പരിധിയുണ്ടെങ്കിലും കണ്ടെത്തൽ ഏകപക്ഷീയമോ യുക്തിരഹിതമോ ആണെങ്കിൽ ഇടപെടേണ്ടതുണ്ടെന്നും കോടതി പറഞ്ഞു.
നിരുപദ്രവമായ മനുഷ്യപ്പിഴവിന് കരിയറിനെ സ്ഥിരമായി ബാധിക്കുന്ന ശിക്ഷ ആനുപാതികമല്ലെന്ന് ഹൈക്കോടതി
അബദ്ധത്തിൽ സംഭവിച്ച പ്രവൃത്തി മനഃപൂർവമോ ദുഷ്ടലാക്കോടെയോ അനുസരണക്കേടോടെയോ ചെയ്തതല്ലെന്നും ആർക്കും ജീവഹാനിയോ സ്വത്തുനാശമോ ഉണ്ടായിട്ടില്ലെന്നും കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. അത്തരമൊരു സംഭവത്തിന് ജീവനക്കാരന്റെ സാമ്പത്തികവും സ്ഥാനക്കയറ്റവുമായ സാധ്യതകളെ സ്ഥിരമായി ബാധിക്കുന്ന തരത്തിലുള്ള വലിയ ശിക്ഷ നൽകുന്നത് കുറ്റത്തിന്റെ സ്വഭാവവുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ തീർത്തും ആനുപാതികമല്ലെന്നാണ് കോടതിയുടെ വിലയിരുത്തൽ. അതേസമയം അർധസൈനിക സേനയിലെ ആയുധ അച്ചടക്കത്തിന്റെ പ്രാധാന്യവും കോടതി അംഗീകരിച്ചു.
വലിയ ശിക്ഷ റദ്ദാക്കി; സാഹചര്യങ്ങൾ കൂടി പരിഗണിച്ച് ശിക്ഷയുടെ തോത് വീണ്ടും തീരുമാനിക്കണം
ദ്വിവേദിക്ക് നൽകിയ വലിയ ശിക്ഷയുടെ ഉത്തരവ് ഹൈക്കോടതി റദ്ദാക്കി. ശിക്ഷയുടെ തോത് പുതുതായി തീരുമാനിക്കാൻ വിഷയം അച്ചടക്ക അതോറിറ്റിക്ക് തിരിച്ചയച്ചു. വെടിവെപ്പ് അബദ്ധമായിരുന്നു, ജീവഹാനിയോ പരിക്കോ സ്വത്തുനാശമോ ഉണ്ടായില്ല തുടങ്ങിയ സാഹചര്യങ്ങൾ കൂടി പരിഗണിച്ചായിരിക്കണം പുതിയ തീരുമാനം. അതായത് കുറ്റം പൂർണമായി ഇല്ലാതാക്കിയതല്ല കോടതി ചെയ്തത്; നൽകിയ ശിക്ഷ കുറ്റത്തിന്റെ സ്വഭാവവുമായി ആനുപാതികമല്ലെന്ന കണ്ടെത്തലിലാണ് ശിക്ഷയുടെ തോത് വീണ്ടും പരിശോധിക്കാൻ നിർദേശിച്ചത്.
അച്ചടക്ക നടപടികളിലും കുറ്റത്തിന്റെ ഗൗരവത്തിന് അനുസരിച്ചായിരിക്കണം ശിക്ഷയെന്ന് വിധി
സി.ഐ.എസ്.എഫ് പോലുള്ള അർധസൈനിക സേനകളിലെ അച്ചടക്ക നടപടികളിൽ കോടതികളുടെ ഇടപെടൽ പരിമിതമാണെന്ന് വിധി വ്യക്തമാക്കുന്നു. എന്നാൽ തെളിവുകൾക്ക് വിരുദ്ധമായ കണ്ടെത്തലിലോ കുറ്റത്തിന്റെ ഗൗരവവുമായി പൊരുത്തപ്പെടാത്ത ശിക്ഷയിലോ കോടതിക്ക് ഇടപെടാമെന്ന സമീപനമാണ് ഈ കേസിൽ സ്വീകരിച്ചത്. അപകടവും മനഃപൂർവമായ അച്ചടക്കലംഘനവും ഒരേ രീതിയിൽ കാണാനാവില്ലെന്നതാണ് വിധിയിൽനിന്ന് വ്യക്തമാകുന്ന പ്രധാന വ്യത്യാസം.
ജബൽപുർ, 2026 സെപ്റ്റംബർ 03 –
ആയുധം പരിശോധിക്കുന്നതിനിടെ അബദ്ധത്തിൽ വെടിപൊട്ടിയെങ്കിലും ജീവഹാനിയോ പരിക്കോ സ്വത്തുനാശമോ ഉണ്ടാകാത്ത സംഭവത്തിൽ സി.ഐ.എസ്.എഫ് കോൺസ്റ്റബിൾ എൻ.പി. ദ്വിവേദിക്ക് നൽകിയ വലിയ ശിക്ഷ മധ്യപ്രദേശ് ഹൈക്കോടതി റദ്ദാക്കി. ജസ്റ്റിസ് വിവേക് കുമാർ സിങ്ങാണ് എൻ.പി. ദ്വിവേദി നൽകിയ ഹർജി പരിഗണിച്ചത്. കേന്ദ്രസർക്കാരായിരുന്നു പ്രധാന എതിർകക്ഷി. ദ്വിവേദിക്കുവേണ്ടി അഭിഭാഷകരായ ഉത്കർഷ് അഗ്രവാൾ, പ്രദീപ് കുമാർ ദ്വിവേദി എന്നിവരും എതിർകക്ഷികൾക്കുവേണ്ടി അഭിഭാഷകൻ ശ്രീകൃഷ്ണ ശർമയും ഹാജരായി. ശിക്ഷയുടെ തോത് വീണ്ടും പരിശോധിക്കാൻ കേസ് അച്ചടക്ക അതോറിറ്റിക്ക് തിരിച്ചയക്കുകയാണ് കോടതി ചെയ്തത്.
2010 നവംബറിൽ രാത്രി ഡ്യൂട്ടിക്കായി തോക്ക് വാങ്ങി പരിശോധിക്കുന്നതിനിടെ വെടിപൊട്ടി
1991ൽ സി.ഐ.എസ്.എഫ് കോൺസ്റ്റബിളായി നിയമിതനായ ദ്വിവേദി ഭോപ്പാലിലെ ബി.എച്ച്.ഇ.എൽ യൂണിറ്റിലായിരുന്നു ജോലി ചെയ്തിരുന്നത്. 2010 നവംബർ 15-16 രാത്രിയിലെ ഡ്യൂട്ടിക്കായി യൂണിറ്റ് ആയുധപ്പുരയിൽനിന്ന് റൈഫിളും 100 വെടിയുണ്ടകളും വാങ്ങി. ആയുധം പരിശോധിക്കുന്നതിനിടെയാണ് ഒരു വെടിയുണ്ട അബദ്ധത്തിൽ പൊട്ടിയത്. സംഭവത്തിൽ ജീവഹാനിയോ പരിക്കോ സ്വത്തുനാശമോ ഉണ്ടായില്ല. സംഭവം ജനറൽ ഡയറിയിൽ രേഖപ്പെടുത്തുകയും ദ്വിവേദിയെ ഉടൻ സസ്പെൻഡ് ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. അബദ്ധത്തിൽ വെടിപൊട്ടിയ വെടിയുണ്ടയുടെ വിലയായി 18 രൂപയും അദ്ദേഹത്തിൽനിന്ന് ഈടാക്കി.
അശ്രദ്ധയും ആയുധം സുരക്ഷിതമായി കൈകാര്യം ചെയ്യാത്തതും ആരോപിച്ച് വലിയ ശിക്ഷ നൽകി
കടുത്ത അശ്രദ്ധ, ആയുധം ശ്രദ്ധയില്ലാതെ കൈകാര്യം ചെയ്യൽ, നിയമാനുസൃത ഉത്തരവുകളുടെ ലംഘനം തുടങ്ങിയ കുറ്റങ്ങളാണ് ദ്വിവേദിക്കെതിരെ ചുമത്തിയത്. നിറച്ച മാഗസിൻ മനഃപൂർവം ഘടിപ്പിച്ച് ട്രിഗർ അമർത്തിയെന്ന നിഗമനത്തിലാണ് അന്വേഷണ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ കുറ്റം തെളിഞ്ഞതായി കണ്ടെത്തിയത്. തുടർന്ന് 2011 ജനുവരി 21ന് രണ്ട് വർഷത്തേക്ക് ശമ്പളം രണ്ട് ഘട്ടം കുറയ്ക്കുകയും അതിന് സഞ്ചിതഫലം നൽകുകയും ചെയ്തു. ഇതോടെ ഭാവിയിലെ ഇൻക്രിമെന്റുകളും വൈകുന്ന സാഹചര്യമുണ്ടായി. 2011 ഏപ്രിൽ 14ന് അപ്പീലും സെപ്റ്റംബർ 16ന് പുനഃപരിശോധനാ അപേക്ഷയും തള്ളി. ഈ ഉത്തരവുകളാണ് ദ്വിവേദി ഹൈക്കോടതിയിൽ ചോദ്യം ചെയ്തത്.
വെടിപൊട്ടിയത് അബദ്ധമെന്ന് വകുപ്പിന്റെ സാക്ഷികൾ; മനഃപൂർവമായ നടപടിക്ക് തെളിവില്ലെന്ന് കോടതി
വകുപ്പിന്റെ സാക്ഷിമൊഴികൾ തന്നെ വെടിപൊട്ടിയത് അപകടമായിരുന്നെന്നും യഥാർഥ പിഴവായിരുന്നെന്നും വ്യക്തമാക്കുന്നതായി ഹൈക്കോടതി കണ്ടെത്തി. എന്നിട്ടും ദ്വിവേദി മനഃപൂർവം മാഗസിൻ ഘടിപ്പിച്ച് ട്രിഗർ അമർത്തിയെന്ന അന്വേഷണ ഉദ്യോഗസ്ഥന്റെ നിഗമനത്തോട് കോടതി വിയോജിച്ചു. മനഃപൂർവമായ ധിക്കാരമോ അട്ടിമറിയോ തെളിയിക്കുന്ന യാതൊരു തെളിവുമില്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. അച്ചടക്ക വിഷയങ്ങളിൽ കോടതിയുടെ പരിശോധനയ്ക്ക് പരിധിയുണ്ടെങ്കിലും കണ്ടെത്തൽ ഏകപക്ഷീയമോ യുക്തിരഹിതമോ ആണെങ്കിൽ ഇടപെടേണ്ടതുണ്ടെന്നും കോടതി പറഞ്ഞു.
നിരുപദ്രവമായ മനുഷ്യപ്പിഴവിന് കരിയറിനെ സ്ഥിരമായി ബാധിക്കുന്ന ശിക്ഷ ആനുപാതികമല്ലെന്ന് ഹൈക്കോടതി
അബദ്ധത്തിൽ സംഭവിച്ച പ്രവൃത്തി മനഃപൂർവമോ ദുഷ്ടലാക്കോടെയോ അനുസരണക്കേടോടെയോ ചെയ്തതല്ലെന്നും ആർക്കും ജീവഹാനിയോ സ്വത്തുനാശമോ ഉണ്ടായിട്ടില്ലെന്നും കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. അത്തരമൊരു സംഭവത്തിന് ജീവനക്കാരന്റെ സാമ്പത്തികവും സ്ഥാനക്കയറ്റവുമായ സാധ്യതകളെ സ്ഥിരമായി ബാധിക്കുന്ന തരത്തിലുള്ള വലിയ ശിക്ഷ നൽകുന്നത് കുറ്റത്തിന്റെ സ്വഭാവവുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ തീർത്തും ആനുപാതികമല്ലെന്നാണ് കോടതിയുടെ വിലയിരുത്തൽ. അതേസമയം അർധസൈനിക സേനയിലെ ആയുധ അച്ചടക്കത്തിന്റെ പ്രാധാന്യവും കോടതി അംഗീകരിച്ചു.
വലിയ ശിക്ഷ റദ്ദാക്കി; സാഹചര്യങ്ങൾ കൂടി പരിഗണിച്ച് ശിക്ഷയുടെ തോത് വീണ്ടും തീരുമാനിക്കണം
ദ്വിവേദിക്ക് നൽകിയ വലിയ ശിക്ഷയുടെ ഉത്തരവ് ഹൈക്കോടതി റദ്ദാക്കി. ശിക്ഷയുടെ തോത് പുതുതായി തീരുമാനിക്കാൻ വിഷയം അച്ചടക്ക അതോറിറ്റിക്ക് തിരിച്ചയച്ചു. വെടിവെപ്പ് അബദ്ധമായിരുന്നു, ജീവഹാനിയോ പരിക്കോ സ്വത്തുനാശമോ ഉണ്ടായില്ല തുടങ്ങിയ സാഹചര്യങ്ങൾ കൂടി പരിഗണിച്ചായിരിക്കണം പുതിയ തീരുമാനം. അതായത് കുറ്റം പൂർണമായി ഇല്ലാതാക്കിയതല്ല കോടതി ചെയ്തത്; നൽകിയ ശിക്ഷ കുറ്റത്തിന്റെ സ്വഭാവവുമായി ആനുപാതികമല്ലെന്ന കണ്ടെത്തലിലാണ് ശിക്ഷയുടെ തോത് വീണ്ടും പരിശോധിക്കാൻ നിർദേശിച്ചത്.
അച്ചടക്ക നടപടികളിലും കുറ്റത്തിന്റെ ഗൗരവത്തിന് അനുസരിച്ചായിരിക്കണം ശിക്ഷയെന്ന് വിധി
സി.ഐ.എസ്.എഫ് പോലുള്ള അർധസൈനിക സേനകളിലെ അച്ചടക്ക നടപടികളിൽ കോടതികളുടെ ഇടപെടൽ പരിമിതമാണെന്ന് വിധി വ്യക്തമാക്കുന്നു. എന്നാൽ തെളിവുകൾക്ക് വിരുദ്ധമായ കണ്ടെത്തലിലോ കുറ്റത്തിന്റെ ഗൗരവവുമായി പൊരുത്തപ്പെടാത്ത ശിക്ഷയിലോ കോടതിക്ക് ഇടപെടാമെന്ന സമീപനമാണ് ഈ കേസിൽ സ്വീകരിച്ചത്. അപകടവും മനഃപൂർവമായ അച്ചടക്കലംഘനവും ഒരേ രീതിയിൽ കാണാനാവില്ലെന്നതാണ് വിധിയിൽനിന്ന് വ്യക്തമാകുന്ന പ്രധാന വ്യത്യാസം.
