ന്യൂഡൽഹി, 2026 സെപ്റ്റംബർ 01 –
2026 ജൂലൈ 20 മുതൽ 25 വരെ നടന്ന വിദ്യാർഥി പ്രതിഷേധങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് രാജ്യത്തെ സംസ്ഥാനങ്ങളിലും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളിലും രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത എഫ്ഐആറുകൾ അവസാനിപ്പിക്കാൻ സുപ്രീംകോടതി 2026 സെപ്റ്റംബർ ഒന്നിന് ഉത്തരവിട്ടു. ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് സൂര്യകാന്ത്, ജസ്റ്റിസ് ജോയ്മല്യ ബാഗ്ചി, ജസ്റ്റിസ് വി. മോഹന എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ചാണ് ഭരണഘടനയുടെ അനുച്ഛേദം 142 പ്രകാരമുള്ള പ്രത്യേക അധികാരം വിനിയോഗിച്ചത്. യശോവർധൻ അസാൻ ഉൾപ്പെടെയുള്ളവർ കേന്ദ്രസർക്കാരിനെതിരെ നൽകിയ കേസും അനുബന്ധ ഹർജികളുമാണ് പരിഗണിച്ചത്. കേന്ദ്രത്തിനും ഡൽഹി പൊലീസിനുമായി സോളിസിറ്റർ ജനറൽ തുഷാർ മേത്ത ഹാജരായി. മുതിർന്ന അഭിഭാഷകൻ എൻ. ഹരിഹരൻ, അഭിഭാഷക വൃന്ദ ഗ്രോവർ എന്നിവരും കോടതിയിൽ വാദം അവതരിപ്പിച്ചു. ഡൽഹി, ബിഹാർ, പശ്ചിമ ബംഗാൾ, മഹാരാഷ്ട്ര, അസം എന്നിവിടങ്ങളിലെ എഫ്ഐആറുകൾ റദ്ദാക്കിയതിനൊപ്പം രാജ്യത്തെ മറ്റിടങ്ങളിലെ സമാന കേസുകൾ അന്വേഷിക്കുകയോ മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകുകയോ ചെയ്യരുതെന്നും കോടതി നിർദേശിച്ചു.
അഞ്ച് സംസ്ഥാനങ്ങൾ മാത്രം അപേക്ഷ നൽകിയെങ്കിലും ഉത്തരവ് രാജ്യമാകെ ബാധകം
കേന്ദ്രവും ഡൽഹി പൊലീസും ബിഹാർ, പശ്ചിമ ബംഗാൾ, മഹാരാഷ്ട്ര, അസം സർക്കാരുകളുമാണ് തങ്ങളുടെ പരിധിയിലെ കേസുകൾ റദ്ദാക്കണമെന്ന് സുപ്രീംകോടതിയിൽ അപേക്ഷ നൽകിയത്. എന്നാൽ ഈ അഞ്ച് സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ മാത്രം ആശ്വാസം പരിമിതപ്പെടുത്തിയില്ല. ജൂലൈ 20 മുതൽ 25 വരെയുള്ള പ്രതിഷേധവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് മറ്റേതെങ്കിലും സംസ്ഥാനത്തോ കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശത്തോ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത സമാന എഫ്ഐആറുകൾ ഇനി പിന്തുടരുകയോ അന്വേഷിക്കുകയോ ചെയ്യരുതെന്നും എല്ലാ ആവശ്യങ്ങൾക്കും അവ അവസാനിച്ചവയായി കണക്കാക്കണമെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി. പ്രതിഷേധങ്ങളിൽ സദുദ്ദേശ്യത്തോടെ പങ്കെടുത്ത യുവ വിദ്യാർഥികളുടെ ഭാവി പരിഗണിച്ചാണ് അനുച്ഛേദം 142 പ്രയോഗിച്ചതെന്ന് കോടതി പറഞ്ഞു.
ജൂലൈ 20–25 സംഭവങ്ങളിൽ ഇനി പുതിയ എഫ്ഐആറും രജിസ്റ്റർ ചെയ്യരുത്
ഇതിനകം രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത കേസുകൾ അവസാനിപ്പിച്ചതിനൊപ്പം അതേ പ്രതിഷേധ സംഭവങ്ങളുടെ പേരിൽ പുതിയ എഫ്ഐആറുകൾ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുന്നതിനും സുപ്രീംകോടതി വിലക്കേർപ്പെടുത്തി. ജൂലൈ 20 മുതൽ 25 വരെയുള്ള വിദ്യാർഥി പ്രതിഷേധങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഒരു സംസ്ഥാനമോ കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശമോ ഇനി പുതിയ കേസ് രജിസ്റ്റർ ചെയ്യരുതെന്നാണ് നിർദേശം. ജൂലൈ 25ന് സി.ജെ.പി നേതാക്കൾക്ക് കേന്ദ്രം നൽകിയ ഉറപ്പിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് കേസുകൾ അവസാനിപ്പിക്കാൻ അപേക്ഷകൾ നൽകിയതെന്ന് സോളിസിറ്റർ ജനറൽ തുഷാർ മേത്ത കോടതിയെ അറിയിച്ചു.
2,873 പേർക്ക് പൊതുവായ ആശ്വാസമില്ല; ഗുരുതര ക്രിമിനൽ പശ്ചാത്തലമുള്ളവരെക്കുറിച്ച് ഡൽഹി പൊലീസിന് അന്വേഷണം തുടരാം
വിധിയിൽ നിർണായകമായ ഒരു ഒഴിവും സുപ്രീംകോടതി അനുവദിച്ചു. ജന്തർ മന്തർ പ്രതിഷേധവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട 2,873 പേർക്ക് ഗുരുതര ക്രിമിനൽ പശ്ചാത്തലമുണ്ടെന്നാണ് ഡൽഹി പൊലീസിന്റെ നിലപാട്. ഇവരുടെ പ്രതിഷേധത്തിനിടയിലെ ശരീരിക ആക്രമണമോ സ്വത്തുനശീകരണമോ ഉൾപ്പെടുന്ന കുറ്റങ്ങളിലെ പങ്കാളിത്തം സംബന്ധിച്ച് നടപടി സ്വീകരിക്കുന്നതിന് ഡൽഹി പൊലീസിന് കോടതി സ്വാതന്ത്ര്യം നൽകി. അതിനാൽ ജൂലൈ 20–25 പ്രതിഷേധങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്ത എല്ലാവർക്കും വ്യത്യാസമില്ലാതെ എല്ലാ സാഹചര്യങ്ങളിലും ക്രിമിനൽ നടപടികളിൽ നിന്ന് പൂർണ സംരക്ഷണം ലഭിച്ചുവെന്ന് വിധിയെ വ്യാഖ്യാനിക്കാനാവില്ല.
കേസുകൾ പിൻവലിക്കുന്നതിലെ നടപടിക്രമ തടസ്സത്തിന് അനുച്ഛേദം 142 വഴി പരിഹാരം
എഫ്ഐആർ രജിസ്റ്റർ ചെയ്തുകഴിഞ്ഞാൽ പൊലീസ് നേരിട്ട് അത് പിൻവലിക്കുന്നതിൽ നടപടിക്രമപരമായ പ്രശ്നങ്ങളുണ്ടെന്ന് മുൻ വാദത്തിനിടെ സുപ്രീംകോടതിയെ അറിയിച്ചിരുന്നു. കേസ് അവസാനിപ്പിക്കുന്ന റിപ്പോർട്ട് സമർപ്പിച്ചാലും ബന്ധപ്പെട്ട മജിസ്ട്രേറ്റിന് അത് അംഗീകരിക്കാതിരിക്കാനുള്ള അധികാരമുണ്ടെന്ന പ്രശ്നവും ഉയർന്നിരുന്നു. ഇതിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് വിദ്യാർഥികളുടെ ഭാവി സംരക്ഷിക്കുന്നതിനായി സുപ്രീംകോടതി ഭരണഘടനയുടെ അനുച്ഛേദം 142 പ്രകാരമുള്ള സമ്പൂർണ നീതി ഉറപ്പാക്കാനുള്ള പ്രത്യേക അധികാരം ഉപയോഗിച്ച് കേസുകൾ അവസാനിപ്പിച്ചത്.
ആത്മഹത്യ ചെയ്ത വിദ്യാർഥികളുടെ കുടുംബങ്ങൾക്ക് നഷ്ടപരിഹാരം; നടപടിക്രമത്തിന് മൂന്ന് മാസം തേടി കേന്ദ്രം
നീറ്റ്-യുജി 2026 പരീക്ഷ റദ്ദാക്കിയതിന് പിന്നാലെ ആത്മഹത്യ ചെയ്ത വിദ്യാർഥികളുടെ കുടുംബങ്ങൾക്ക് നഷ്ടപരിഹാരം നൽകുമെന്ന ഉറപ്പിലും കേന്ദ്രം പ്രതിജ്ഞാബദ്ധമാണെന്ന് സോളിസിറ്റർ ജനറൽ കോടതിയെ അറിയിച്ചു. സംസ്ഥാന സർക്കാരുകളുമായും ബന്ധപ്പെട്ടവരുമായും കൂടിയാലോചിച്ച് നഷ്ടപരിഹാരത്തിന്റെ നടപടിക്രമം തയ്യാറാക്കാൻ മൂന്ന് മാസം വേണമെന്നാണ് കേന്ദ്രം ആവശ്യപ്പെട്ടത്. ഇതുസംബന്ധിച്ച അവകാശവാദങ്ങൾ പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ടെന്നും കോടതിയിൽ ചൂണ്ടിക്കാട്ടപ്പെട്ടു.
സുപ്രീംകോടതി ഉത്തരവിന് പിന്നാലെ സെപ്റ്റംബർ അഞ്ചിലെ മാർച്ച് പിൻവലിച്ച് സി.ജെ.പി
കേന്ദ്രത്തിന്റെ ഉറപ്പുകളും സുപ്രീംകോടതി ഉത്തരവും വന്നതോടെ സെപ്റ്റംബർ അഞ്ചിന് ഡൽഹിയിൽ നടത്താനിരുന്ന പ്രതിഷേധ മാർച്ച് പിൻവലിക്കുന്നതായി സി.ജെ.പി സഹകൺവീനറും വക്താവുമായ സൗരവ് ദാസ് കോടതിയെ അറിയിച്ചു. കേന്ദ്രത്തിന്റെ ഉറപ്പുകൾക്ക് കോടതി ഉത്തരവിലൂടെ നിയമപരമായ ഉറപ്പ് ലഭിച്ച സാഹചര്യത്തിലാണ് പ്രതിഷേധാഹ്വാനം പിൻവലിക്കുന്നതെന്ന് ദാസ് വ്യക്തമാക്കി. കേന്ദ്രവും സംസ്ഥാനങ്ങളും സി.ജെ.പിയും കോടതി ഉത്തരവ് പാലിക്കണമെന്ന് സുപ്രീംകോടതി നിർദേശിച്ചു.
വിദ്യാർഥി പ്രതിഷേധ കേസുകളിൽ രാജ്യവ്യാപക തീർപ്പ്; ജൂലൈ 20–25 സംഭവങ്ങളിലെ സമാന നടപടികൾ ഇനി തുടരാനാവില്ല
വിധിയുടെ അന്തിമഫലം ഡൽഹി ഉൾപ്പെടെ അപേക്ഷ നൽകിയ അഞ്ച് സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. ജൂലൈ 20 മുതൽ 25 വരെയുള്ള വിദ്യാർഥി പ്രതിഷേധങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട രാജ്യത്തെ സമാന എഫ്ഐആറുകൾ അന്വേഷിക്കുകയോ പിന്തുടരുകയോ ചെയ്യരുത്; അവ അവസാനിച്ചവയായി കണക്കാക്കണം; അതേ സംഭവങ്ങളുടെ പേരിൽ പുതിയ എഫ്ഐആറുകളും രജിസ്റ്റർ ചെയ്യരുത്. എന്നാൽ ഗുരുതര ക്രിമിനൽ പശ്ചാത്തലമുള്ള 2,873 പേരുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് കോടതി അനുവദിച്ച ഡൽഹി പൊലീസ് നടപടി ഈ പൊതുവായ ആശ്വാസത്തിന് ഒഴിവാണ്.
അനുച്ഛേദം 142 ഉപയോഗിച്ച രാജ്യവ്യാപക ഉത്തരവ് വിദ്യാർഥികളുടെ ഭാവി സംരക്ഷിക്കുന്നതിൽ നിർണായകം
നിയമതലത്തിൽ, സാധാരണ നടപടിക്രമങ്ങളിലൂടെ ഓരോ എഫ്ഐആറും പ്രത്യേകം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിന് പകരം സമ്പൂർണ നീതി ഉറപ്പാക്കാനുള്ള അനുച്ഛേദം 142ലെ അധികാരം സുപ്രീംകോടതി ഉപയോഗിച്ചതാണ് വിധിയുടെ പ്രധാന സവിശേഷത. സാമൂഹികതലത്തിൽ, സദുദ്ദേശ്യത്തോടെ പ്രതിഷേധത്തിൽ പങ്കെടുത്ത വിദ്യാർഥികളുടെ ഭാവിയെ ക്രിമിനൽ കേസുകൾ ബാധിക്കരുതെന്ന പരിഗണന കോടതി വ്യക്തമായി രേഖപ്പെടുത്തി. ജുഡീഷ്യൽ തലത്തിൽ, ഉത്തരവ് രാജ്യത്തെ എല്ലാ സംസ്ഥാനങ്ങൾക്കും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങൾക്കും ബാധകമാക്കിയതിനാൽ ജൂലൈ 20–25 പ്രതിഷേധങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സമാന ക്രിമിനൽ നടപടികൾക്ക് രാജ്യവ്യാപകമായ തീർപ്പാണ് ഉണ്ടായിരിക്കുന്നത്.
