ചണ്ഡീഗഡ്, സെപ്റ്റംബർ 1-

ഗുർദാസ്പൂർ ചീഫ് ജുഡീഷ്യൽ മജിസ്ട്രേറ്റ് കോടതിയിൽ നിന്ന് 2000ൽ ജുഡീഷ്യൽ ഫയൽ കാണാതായ കേസിൽ സത്നാം സിങ്ങിനെയും ബൽവീന്ദർ സിങ്ങിനെയും കുറ്റവിമുക്തരാക്കി പഞ്ചാബ്-ഹരിയാന ഹൈക്കോടതി. 2026 ഓഗസ്റ്റ് 26നാണ് ജസ്റ്റിസ് മൻദീപ് പന്നു വിധി പ്രസ്താവിച്ചത്. സത്നാം സിങ് മരിച്ചതിനെ തുടർന്ന് ഭാര്യയും നിയമപ്രതിനിധിയുമായ രാജ്‌വീന്ദർ കൗറാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുനഃപരിശോധനാ ഹർജി തുടർന്നത്. മറ്റൊരു ഹർജിയിൽ ബൽവീന്ദർ സിങ്ങും ദർശൻ സിങ്ങുമായിരുന്നു ഹർജിക്കാർ. ദർശൻ സിങ് മരിച്ചതിനാൽ അദ്ദേഹത്തെ സംബന്ധിച്ച ഹർജി നേരത്തേ അവസാനിച്ചിരുന്നു. പഞ്ചാബ് സംസ്ഥാനമായിരുന്നു എതിർകക്ഷി. സത്നാം സിങ്ങിന്റെ ഹർജിയിൽ അഭിഭാഷകൻ ലോകേഷ് വോഹ്റയും ബൽവീന്ദർ സിങ്ങിനായി കോടതിയെ സഹായിക്കാൻ നിയോഗിക്കപ്പെട്ട അഭിഭാഷക ഗുർപ്രീത് കൗർ ഭട്ടിയും ഹാജരായി. പഞ്ചാബ് സർക്കാരിനായി അഡീഷണൽ അഡ്വക്കേറ്റ് ജനറൽ സാഹിൽ ചൗധരിയാണ് ഹാജരായത്.

കോടതിയിൽ ഉണ്ടായിരുന്നത് മാത്രം മോഷണം തെളിയിക്കുന്നില്ല; സാഹചര്യത്തെ കുറ്റമായി മാറ്റാനാകില്ല

2000 ജൂൺ രണ്ടിനാണ് ഗുർദാസ്പൂർ ചീഫ് ജുഡീഷ്യൽ മജിസ്ട്രേറ്റ് കോടതിയിലെ മേശപ്പുറത്ത് സൂക്ഷിച്ചിരുന്ന ‘സ്റ്റേറ്റ് വേഴ്സസ് ഗുർമിത് സിങ്’ കേസിന്റെ ജുഡീഷ്യൽ ഫയൽ കാണാതായത്. വഞ്ചനയും വ്യാജരേഖ ചമയ്ക്കലും ഉൾപ്പെടെയുള്ള കുറ്റങ്ങൾ ആരോപിച്ച കേസിന്റെ ഫയലായിരുന്നു ഇത്. കോടതി ജീവനക്കാർ അന്വേഷിച്ചിട്ടും ഫയൽ കണ്ടെത്താനായില്ല. തുടർന്ന് 2000 ജൂൺ ആറിന് ചീഫ് ജുഡീഷ്യൽ മജിസ്ട്രേറ്റ് പൊലീസിന് കത്ത് നൽകുകയും മോഷണക്കേസ് രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത് അന്വേഷണം ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു.

കോടതി ഡ്രൈവറായിരുന്ന സത്നാം സിങ് മറ്റ് പ്രതികളുമായി ചേർന്ന് ഫയൽ മോഷ്ടിച്ചെന്നായിരുന്നു അന്വേഷണത്തിലെ ആരോപണം. പ്രദീപ് കുമാർ, ദർശൻ സിങ്, ബൽവീന്ദർ സിങ് എന്നിവരെ 2000 ഓഗസ്റ്റ് നാലിന് അറസ്റ്റ് ചെയ്തു. പിന്നീട് സത്നാം സിങ്ങും അറസ്റ്റിലായി. ഗുർമിത് സിങ്ങിനെ പ്രഖ്യാപിത കുറ്റവാളിയാക്കി. എന്നാൽ മോഷണം പോയ ഫയൽ പ്രതികളിൽ നിന്ന് കണ്ടെത്തിയിരുന്നില്ല. ദർശൻ സിങ് ഫയൽ കത്തിച്ചുവെന്ന് ചോദ്യം ചെയ്യലിൽ വെളിപ്പെടുത്തിയെന്നായിരുന്നു അന്വേഷണ സംഘത്തിന്റെ മറ്റൊരു വാദം.

ഫയൽ കത്തിച്ചെന്ന ആരോപണത്തിലെ പ്രധാന സാക്ഷി മൊഴി പിന്തുണച്ചില്ല

ഫയൽ കത്തിച്ചെന്ന ആരോപണം തെളിയിക്കാൻ പ്രോസിക്യൂഷൻ ആശ്രയിച്ച പ്രധാന സാക്ഷിയായ ഹർദിയാൽ സിങ് കോടതിയിൽ ആരോപണം പിന്തുണച്ചില്ല. പൊലീസിന് അത്തരമൊരു മൊഴി നൽകിയിട്ടില്ലെന്നും ദർശൻ സിങ്ങിനെ അറിയില്ലെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി. അതിനാൽ ഫയൽ ദർശൻ സിങ് കത്തിച്ചുവെന്ന് തെളിയിക്കുന്ന കുറ്റകരമായ തെളിവൊന്നും അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൊഴിയിൽ നിന്ന് ലഭിക്കുന്നില്ലെന്ന് ഹൈക്കോടതി കണ്ടെത്തി. തെളിവ് നശിപ്പിച്ചെന്ന കുറ്റം തെളിയിക്കുന്നതിൽ ഇത് നിർണായകമായ പോരായ്മയാണെന്നും കോടതി വിലയിരുത്തി.

അതേസമയം, കോടതി റീഡറുടെയും അന്നത്തെ ചീഫ് ജുഡീഷ്യൽ മജിസ്ട്രേറ്റിന്റെയും മൊഴികൾ പ്രകാരം സത്നാം സിങ് ബന്ധപ്പെട്ട സമയത്ത് കോടതിമുറിയിൽ എത്തിയിരുന്നതും പിന്നീട് ഫയൽ കാണാതായതും തെളിഞ്ഞിരുന്നു. എന്നാൽ സത്നാം സിങ് കോടതിയിൽ ഉണ്ടായിരുന്നതുകൊണ്ടുമാത്രം അദ്ദേഹം തന്നെയാണ് ഫയൽ എടുത്തതെന്ന് സംശയാതീതമായി തെളിയുന്നില്ലെന്ന് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ഫയൽ കാണാതായ സംഭവവും അത് എടുത്ത വ്യക്തി ആരാണെന്നതും പ്രത്യേകം തെളിയിക്കേണ്ട കാര്യങ്ങളാണെന്നാണ് കോടതി പറഞ്ഞത്.

കോടതിക്ക് പുറത്തുള്ള കുറ്റസമ്മതം തെളിയിക്കേണ്ട നിർണായക സാക്ഷിയെയും വിസ്തരിച്ചില്ല

സത്നാം സിങ് ഫയൽ ദർശൻ സിങ്ങിന് കൈമാറിയെന്നും മറ്റ് പ്രതികൾ ഒപ്പമുണ്ടായിരുന്നെന്നും ഒരു സാക്ഷി മൊഴി നൽകിയിരുന്നു. എന്നാൽ പ്രതികൾ കുറ്റസമ്മതം നടത്തിയെന്ന് പറയപ്പെടുന്ന നിർണായക വ്യക്തിയെ പ്രോസിക്യൂഷൻ വിസ്തരിച്ചില്ല. ഇതോടെ ഗൂഢാലോചനയും ഫയൽ നീക്കം ചെയ്യാനുള്ള ലക്ഷ്യവും തെളിയിക്കുന്ന സാഹചര്യത്തെളിവുകളുടെ ശൃംഖലയിൽ വലിയ വിടവ് ഉണ്ടായെന്ന് ഹൈക്കോടതി കണ്ടെത്തി.

ബൽവീന്ദർ സിങ്ങിനെ സംബന്ധിച്ചും മോഷണത്തിൽ പങ്കാളിയായെന്ന് തെളിയിക്കുന്ന പ്രത്യേക പ്രവൃത്തിയൊന്നും പ്രോസിക്യൂഷന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടാനായില്ല. അദ്ദേഹം ഫയൽ എടുത്തെന്നോ സത്നാം സിങ്ങിൽ നിന്ന് സ്വീകരിച്ചെന്നോ പിന്നീട് നശിപ്പിക്കുന്നതിൽ പങ്കെടുത്തെന്നോ തെളിവില്ല. മറ്റ് പ്രതികൾക്കൊപ്പം ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്ന കാര്യം മാത്രം ഒരാളെ കുറ്റക്കാരനാക്കാനുള്ള അടിസ്ഥാനമാകില്ലെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

കീഴ്‌ക്കോടതികൾ സംശയങ്ങളുടെ ശൃംഖലയെ കുറ്റം തെളിഞ്ഞതായി കണക്കാക്കിയെന്ന് ഹൈക്കോടതി

2006 ഓഗസ്റ്റ് 24ന് ഗുർദാസ്പൂർ അഡീഷണൽ ചീഫ് ജുഡീഷ്യൽ മജിസ്ട്രേറ്റ് കോടതി നാലു പ്രതികളെയും മോഷണക്കുറ്റത്തിൽ ശിക്ഷിച്ചിരുന്നു. ഓരോരുത്തർക്കും ആറുമാസം കഠിനതടവും പിഴയുമായിരുന്നു വിധിച്ചത്. എന്നാൽ തെളിവ് നശിപ്പിച്ചെന്ന കുറ്റത്തിൽ ഇവരെ വിചാരണക്കോടതി കുറ്റവിമുക്തരാക്കിയിരുന്നു.

2008 മാർച്ച് 29ന് അഡീഷണൽ സെഷൻസ് കോടതി മോഷണക്കുറ്റത്തിലെ ശിക്ഷ ശരിവയ്ക്കുകയും ശിക്ഷ രണ്ട് വർഷത്തെ കഠിനതടവായി ഉയർത്തുകയും ചെയ്തു. ഇതോടൊപ്പം തെളിവ് നശിപ്പിച്ചെന്ന കുറ്റത്തിലും പ്രതികളെ ശിക്ഷിച്ച് രണ്ട് വർഷത്തെ കഠിനതടവ് വിധിച്ചു. ഈ രണ്ട് കീഴ്‌ക്കോടതി നടപടികളാണ് പിന്നീട് ഹൈക്കോടതിയിൽ ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെട്ടത്.

സാഹചര്യത്തെളിവുകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള കേസിൽ പ്രതികളുടെ കുറ്റത്തിലേക്ക് മാത്രം വിരൽചൂണ്ടുന്ന പൂർണവും മുറിയാത്തതുമായ തെളിവുശൃംഖല പ്രോസിക്യൂഷൻ സ്ഥാപിക്കേണ്ടതുണ്ടെന്ന് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ഇവിടെ ഫയൽ കാണാതായത് തെളിഞ്ഞെങ്കിലും ആരാണ് എടുത്തത്, മറ്റുള്ളവർ എങ്ങനെ പങ്കെടുത്തു, ഗൂഢാലോചന ഉണ്ടായിരുന്നോ, പിന്നീട് ഫയൽ നശിപ്പിക്കുകയോ മറച്ചുവയ്ക്കുകയോ ചെയ്തോ തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങൾ സംശയാതീതമായി തെളിയിച്ചിട്ടില്ലെന്ന് കോടതി കണ്ടെത്തി.

2006ലെയും 2008ലെയും ശിക്ഷാവിധികൾ റദ്ദാക്കി; രണ്ട് ഹർജികളും അനുവദിച്ചു

2026 ഓഗസ്റ്റ് 26ലെ വിധിയിലൂടെ രണ്ട് പുനഃപരിശോധനാ ഹർജികളും ഹൈക്കോടതി അനുവദിച്ചു. 2006 ഓഗസ്റ്റ് 24ലെ വിചാരണക്കോടതി ശിക്ഷാവിധിയും അത് പരിഷ്കരിച്ച 2008 മാർച്ച് 29ലെ അപ്പീൽ കോടതി വിധിയും റദ്ദാക്കി. സത്നാം സിങ്ങിനെയും ബൽവീന്ദർ സിങ്ങിനെയും മോഷണം, തെളിവ് നശിപ്പിക്കൽ എന്നീ കുറ്റങ്ങളിൽ നിന്ന് കുറ്റവിമുക്തരാക്കി. ദർശൻ സിങ് മരിച്ചതിനാൽ അദ്ദേഹത്തെ സംബന്ധിച്ച ഹർജി നേരത്തേ അവസാനിച്ചിരുന്നു. ഹർജിക്കാർ ജാമ്യത്തിലാണെങ്കിൽ ജാമ്യബാധ്യതയിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കണമെന്നും കോടതി ഉത്തരവിട്ടു.

സംശയം മാത്രം ശിക്ഷയ്ക്ക് അടിസ്ഥാനമാകില്ലെന്ന തെളിവുനിയമം ഹൈക്കോടതി വീണ്ടും ഉറപ്പിച്ചു

കോടതിയിൽ നിന്ന് ജുഡീഷ്യൽ ഫയൽ കാണാതാകുന്നത് ഗുരുതരമായ സംഭവമാണെങ്കിലും ആ വസ്തുത മാത്രം പ്രതികളെ കുറ്റക്കാരാക്കില്ലെന്നതാണ് വിധിയുടെ കാതൽ. ക്രിമിനൽ കേസിൽ ഓരോ പ്രതിയുടെയും പങ്കാളിത്തവും കുറ്റത്തിന്റെ നിർണായക ഘടകങ്ങളും വിശ്വസനീയവും നിയമപരമായി സ്വീകരിക്കാവുന്നതുമായ തെളിവിലൂടെ സംശയാതീതമായി സ്ഥാപിക്കണമെന്നാണ് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കിയത്. സാഹചര്യങ്ങൾ എത്ര ശക്തമായ സംശയം സൃഷ്ടിച്ചാലും തെളിവിന്റെ സ്ഥാനം സംശയത്തിന് ഏറ്റെടുക്കാനാകില്ലെന്ന മാനദണ്ഡം സംസ്ഥാനത്തെ സമാന സാഹചര്യത്തെളിവ് കേസുകളിലെ തെളിവ് വിലയിരുത്തലിലും പ്രസക്തമാകും.