ന്യൂഡൽഹി, സെപ്റ്റംബർ 1-

പതിമൂന്ന് വയസ്സിന് താഴെയുള്ള കുട്ടികളുടെ സാമൂഹികമാധ്യമ ഉപയോഗത്തിന് നിയന്ത്രണം ഏർപ്പെടുത്തുകയും 13 മുതൽ 16 വയസ്സുവരെയുള്ള കുട്ടികൾ കാണുന്ന ഉള്ളടക്കം നിയന്ത്രിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതിനുള്ള മാർഗനിർദേശങ്ങൾ വേണമെന്ന ഹർജിയിൽ കേന്ദ്രസർക്കാർ തീരുമാനമെടുക്കണമെന്ന് ഡൽഹി ഹൈക്കോടതി. 2026 ഓഗസ്റ്റ് 20നാണ് ജസ്റ്റിസുമാരായ വി. കാമേശ്വർ റാവു, മൻമീത് പ്രീതം സിങ് അറോറ എന്നിവരുടെ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് ഉത്തരവിട്ടത്. കീർത്തി ദുവയും മറ്റൊരാളുമാണ് ഹർജിക്കാർ. കേന്ദ്രസർക്കാരും മറ്റുള്ളവരുമാണ് എതിർകക്ഷികൾ. ഹർജിക്കാർക്കായി മുതിർന്ന അഭിഭാഷക പിങ്കി ആനന്ദും സംഘവും ഹാജരായി. കേന്ദ്രത്തിനായി നിധി രാമൻ, ആകാശ് മിശ്ര, അർണവ് മിത്തൽ എന്നിവരും ആറാം എതിർകക്ഷിയായ മെറ്റയ്ക്കായി മുതിർന്ന അഭിഭാഷകൻ അരവിന്ദ് ദത്താറും സംഘവും ഹാജരായി.

കുട്ടികളുടെ സാമൂഹികമാധ്യമ നിയന്ത്രണം നയപരമായ വിഷയമെന്ന് കേന്ദ്രം

കുട്ടികളുടെ സാമൂഹികമാധ്യമ ഉപയോഗം നിയന്ത്രിക്കാൻ കോടതി നേരിട്ട് മാർഗനിർദേശങ്ങൾ പുറപ്പെടുവിക്കണമെന്നതായിരുന്നു ഹർജിയിലെ പ്രധാന ആവശ്യം. എന്നാൽ ആവശ്യപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന നടപടികൾ നയരൂപീകരണത്തിന്റെ പരിധിയിൽ വരുന്നതാണെന്ന് കേന്ദ്രസർക്കാർ കോടതിയെ അറിയിച്ചു. ഹർജിക്കാർ ബന്ധപ്പെട്ട അധികൃതർക്ക് നിവേദനം നൽകിയാൽ അത് നിയമാനുസൃതമായി പരിഗണിച്ച് തീരുമാനിക്കാമെന്നും കേന്ദ്രം വ്യക്തമാക്കി. ഈ നിലപാട് പരിഗണിച്ചാണ് കോടതി വിഷയത്തിൽ നേരിട്ട് നിയന്ത്രണങ്ങൾ പ്രഖ്യാപിക്കുന്നതിനുപകരം കേന്ദ്രത്തോട് തീരുമാനമെടുക്കാൻ നിർദേശിച്ചത്.

13 മുതൽ 16 വയസ്സുവരെയുള്ളവർക്ക് രാത്രികാല നിയന്ത്രണവും ഹർജിയിലെ ആവശ്യം

പതിമൂന്ന് വയസ്സിന് താഴെയുള്ള കുട്ടികളുടെ സാമൂഹികമാധ്യമ പ്രവേശനം നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനൊപ്പം 13 മുതൽ 16 വയസ്സുവരെയുള്ള കുട്ടികൾക്കായി ഉള്ളടക്ക നിയന്ത്രണം കൊണ്ടുവരണമെന്നായിരുന്നു ഹർജിക്കാരുടെ ആവശ്യം. ഈ പ്രായത്തിലുള്ള കുട്ടികൾക്ക് സാമൂഹികമാധ്യമ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളിൽ രാത്രികാല പ്രവേശന നിയന്ത്രണം ഏർപ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള മാർഗനിർദേശങ്ങളും ആവശ്യപ്പെട്ടു. കുട്ടികളുടെ മാനസികാരോഗ്യത്തെ ബാധിക്കുന്ന അനുചിതവും ചൂഷണപരവുമായ ഉള്ളടക്കത്തിന്റെ പ്രചാരണം തടയുന്നതിനുള്ള നടപടികളും ഹർജിയിൽ ഉന്നയിച്ചിരുന്നു.

നിലവിലുള്ള കുട്ടിസുരക്ഷാ നിയമങ്ങൾ കർശനമായി നടപ്പാക്കണമെന്നും ആവശ്യം

വിവരസാങ്കേതിക നിയമം 2000, ഡിജിറ്റൽ വ്യക്തിവിവര സംരക്ഷണ നിയമം 2023, ലൈംഗികാതിക്രമങ്ങളിൽനിന്ന് കുട്ടികളെ സംരക്ഷിക്കുന്ന നിയമം 2012 എന്നിവ കൂടുതൽ കർശനമായി നടപ്പാക്കുന്നതിനുള്ള മാർഗനിർദേശങ്ങളും ഹർജിക്കാർ ആവശ്യപ്പെട്ടു. കുട്ടികൾക്കായി സാമൂഹികമാധ്യമ കമ്പനികൾ തയ്യാറാക്കിയ സ്വകാര്യതാ നയങ്ങൾ ശരിയായി നടപ്പാക്കുന്നുണ്ടോയെന്ന് അധികൃതർ മേൽനോട്ടം വഹിക്കണമെന്നും ആവശ്യപ്പെട്ടു. പ്രായം കൃത്യമായി പരിശോധിക്കാൻ കുട്ടിയുടെയും രക്ഷിതാവിന്റെയും തിരിച്ചറിയൽ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള പരിശോധനാ സംവിധാനം വേണമെന്ന ആവശ്യവും ഹർജിയിലുണ്ടായിരുന്നു.

സമാന വിഷയത്തിൽ സുപ്രീംകോടതി നൽകിയ നിർദേശവും ഹൈക്കോടതി പരിഗണിച്ചു

സെപ് ഫൗണ്ടേഷൻ കേന്ദ്രസർക്കാരിനെതിരെ നൽകിയ മറ്റൊരു ഹർജിയിൽ സമാനമായ വിഷയം സുപ്രീംകോടതിയുടെ പരിഗണനയിൽ വന്നിട്ടുണ്ടെന്ന് മെറ്റയ്ക്കുവേണ്ടി ഹാജരായ മുതിർന്ന അഭിഭാഷകൻ അരവിന്ദ് ദത്താർ കോടതിയെ അറിയിച്ചു. ആ കേസിൽ കേന്ദ്രത്തിന് നിവേദനം നൽകാൻ ഹർജിക്കാരന് സുപ്രീംകോടതി അനുമതി നൽകിയതായും നിവേദനം എട്ടാഴ്ചയ്ക്കകം തീർപ്പാക്കാൻ കേന്ദ്രത്തോട് നിർദേശിച്ചതായും ഹൈക്കോടതി രേഖപ്പെടുത്തി.

ഹർജിയും ഓഗസ്റ്റ് 20ലെ നിർദേശക്കുറിപ്പും ഒരുമിച്ച് പരിശോധിക്കണം

2026 ഓഗസ്റ്റ് 20ന് ഹർജിക്കാർ സമർപ്പിച്ച നിർദേശക്കുറിപ്പിനൊപ്പം ഹർജിയിലെ ആവശ്യങ്ങളും കേന്ദ്രസർക്കാർ പരിഗണിക്കണമെന്നാണ് ഡൽഹി ഹൈക്കോടതിയുടെ കൃത്യമായ നിർദേശം. പരിശോധനയ്ക്കുശേഷം കാരണങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്ന ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിക്കണം. ആവശ്യമാണ് എന്ന് കേന്ദ്രം കരുതുന്നുവെങ്കിൽ ഹർജിക്കാരുടെ പ്രതിനിധിക്ക് വാദം അവതരിപ്പിക്കാൻ അവസരം നൽകാമെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി. വിവിധ പങ്കാളികളുടെ അഭിപ്രായം കേന്ദ്രം സാധാരണയായി തേടാറുണ്ടെന്ന് മെറ്റയ്ക്കുവേണ്ടി അരവിന്ദ് ദത്താർ കോടതിയെ അറിയിക്കുകയും ചെയ്തു.

സാമൂഹികമാധ്യമങ്ങൾക്ക് ഇപ്പോൾ പുതിയ നിരോധനമില്ല; ഹർജി തീർപ്പാക്കി

ഡൽഹി ഹൈക്കോടതി പതിമൂന്ന് വയസ്സിന് താഴെയുള്ള കുട്ടികൾക്ക് സാമൂഹികമാധ്യമങ്ങൾ നിരോധിച്ചിട്ടില്ല. രാത്രികാല നിയന്ത്രണമോ പുതിയ പ്രായപരിശോധനാ സംവിധാനമോ കോടതി നിർബന്ധമാക്കിയിട്ടുമില്ല. പകരം ഹർജിയും നിർദേശക്കുറിപ്പും കേന്ദ്രം പരിശോധിച്ച് കാരണസഹിതമായ തീരുമാനം എടുക്കണമെന്നാണ് ഉത്തരവ്. ഈ നിർദേശത്തോടെ ഹർജിയും അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തീർപ്പാകാത്ത അപേക്ഷകളും കോടതി അവസാനിപ്പിച്ചു.

കുട്ടികളുടെ ഓൺലൈൻ സുരക്ഷയിൽ നയതീരുമാനത്തിന് വഴി തുറന്ന് ഹൈക്കോടതി ഉത്തരവ്

ഈ ഉത്തരവിന്റെ നേരിട്ടുള്ള നിയമഫലം കുട്ടികളുടെ സാമൂഹികമാധ്യമ ഉപയോഗത്തിൽ ഉടൻ പുതിയ നിയന്ത്രണം നിലവിൽ വരുന്നു എന്നതല്ല. നിയന്ത്രണങ്ങൾ വേണമോ, നിലവിലുള്ള നിയമങ്ങളുടെ നടപ്പാക്കൽ കൂടുതൽ കർശനമാക്കണമോ തുടങ്ങിയ ആവശ്യങ്ങൾ കേന്ദ്രം പരിശോധിച്ച് കാരണസഹിത തീരുമാനമെടുക്കണമെന്നതാണ് കോടതി നിർദേശം. അതിനാൽ കുട്ടികളുടെ ഓൺലൈൻ സുരക്ഷ, സാമൂഹികമാധ്യമ കമ്പനികളുടെ ഉത്തരവാദിത്തം, പ്രായാധിഷ്ഠിത നിയന്ത്രണം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ തുടർനടപടിയുടെ സ്വഭാവം കേന്ദ്രത്തിന്റെ തീരുമാനത്തെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കും.