ഒരു സമൂഹത്തിൽ മാറ്റം വരുത്താൻ പുറത്തുനിന്ന് അതിനെ ആക്രമിക്കുന്നവർ മാത്രം മതിയാകില്ല. ചിലപ്പോൾ ആ സമൂഹത്തിന്റെ ഉള്ളിൽ നിന്നൊരാൾ എഴുന്നേറ്റ് ചോദിക്കണം:

“നമ്മൾ ഇത്രയും കാലം ചെയ്തുവന്നത് ശരിക്കും ശരിയാണോ?”

കേരളത്തിലെ നമ്പൂതിരി സമുദായത്തിന്റെ യാഥാസ്ഥിതികതയെ അതിന്റെ ഉള്ളിൽ നിന്നുതന്നെ ചോദ്യം ചെയ്ത ധീരനായ നവോത്ഥാന പ്രവർത്തകനായിരുന്നു വി. ടി. ഭട്ടതിരിപ്പാട്.

അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാലത്തെ നമ്പൂതിരി സ്ത്രീകളുടെ ജീവിതം ഇന്നത്തെ തലമുറയ്ക്ക് സങ്കൽപ്പിക്കാൻ പോലും പ്രയാസമുള്ളത്ര നിയന്ത്രിതമായിരുന്നു. അന്തർജനം എന്ന പേരുതന്നെ അവരുടെ സാമൂഹിക സ്ഥാനം വ്യക്തമാക്കുന്നതായിരുന്നു. വീടിന്റെ അകത്തളത്തിൽ ഒതുങ്ങിയ ജീവിതം, കർശനമായ ആചാരനിയന്ത്രണങ്ങൾ, വിദ്യാഭ്യാസത്തിനുള്ള പരിമിതികൾ, വിവാഹവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അനീതികൾ, വിധവകൾക്ക് നേരിടേണ്ടിവന്ന കടുത്ത നിയന്ത്രണങ്ങൾ എന്നിവ അവരുടെ ജീവിതത്തെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയിരുന്നു. ഗവേഷണങ്ങൾ നമ്പൂതിരി സ്ത്രീകൾക്ക് പൊതുജീവിതത്തിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം പോലും ഗുരുതരമായി നിയന്ത്രിക്കപ്പെട്ടിരുന്നുവെന്ന് രേഖപ്പെടുത്തുന്നു.

ഇത് പിന്നാക്ക ജാതികളിൽ മാത്രം ഉണ്ടായിരുന്ന പ്രശ്നമല്ല.

കേരളത്തിലെ സാമൂഹിക നവോത്ഥാനം ആവശ്യമായിരുന്നത് എല്ലാ സമുദായങ്ങളിലും ആയിരുന്നു. ചിലർക്ക് വിദ്യാഭ്യാസം നിഷേധിക്കപ്പെട്ടു. ചിലർക്ക് പൊതുവഴി നിഷേധിക്കപ്പെട്ടു. ചിലർക്ക് ക്ഷേത്രപ്രവേശനം നിഷേധിക്കപ്പെട്ടു. മറ്റൊരു വിഭാഗത്തിലെ സ്ത്രീകൾക്ക് സ്വന്തം വീടിന്റെ വാതിൽ കടക്കുന്നതുപോലും നിയന്ത്രിക്കപ്പെട്ടു.

അത്തരമൊരു സാഹചര്യത്തിലാണ് വി. ടി. ഭട്ടതിരിപ്പാട് സ്വന്തം സമുദായത്തോട് ഏറ്റുമുട്ടിയത്.

നമ്പൂതിരി സമുദായത്തിലെ പരിഷ്കരണ പ്രസ്ഥാനമായ യോഗക്ഷേമസഭയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് പ്രവർത്തിച്ച അദ്ദേഹം, പഴയ ആചാരങ്ങളും അനീതികളും ഉപേക്ഷിച്ച് സമുദായത്തെ ആധുനിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിലേക്കും സാമൂഹിക പരിഷ്കാരത്തിലേക്കും നയിക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടു. സ്ത്രീകളുടെ വിദ്യാഭ്യാസവും വിധവാവിവാഹവും അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രധാന പരിഷ്കരണ ആവശ്യങ്ങളിലുണ്ടായിരുന്നു.

പക്ഷേ ഒരു പ്രസംഗം കൊണ്ട് അടഞ്ഞ വാതിലുകൾ തുറക്കാനാവില്ലെന്ന് വി. ടി. തിരിച്ചറിഞ്ഞു.

അദ്ദേഹം നാടകത്തെ ആയുധമാക്കി.

1929ൽ അരങ്ങിലെത്തിയ അടുക്കളയിൽ നിന്ന് അരങ്ങത്തേക്ക് എന്ന നാടകം നമ്പൂതിരി കുടുംബങ്ങളിലെ സ്ത്രീകളുടെ ദുരവസ്ഥ സമൂഹത്തിന്റെ മുന്നിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നു. അടുക്കളയും അകത്തളവും സ്ത്രീയുടെ വിധിയായി നിശ്ചയിച്ചിരുന്ന സാമൂഹികക്രമത്തെ തന്നെ നാടകം പരിഹസിക്കുകയും ചോദ്യം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. എടക്കുന്നിയിൽ അരങ്ങേറിയ ഈ നാടകം പിന്നീട് കേരളത്തിലെ സാമൂഹിക പരിഷ്കരണ ചരിത്രത്തിലെ നിർണായക സംഭവമായി വിലയിരുത്തപ്പെട്ടു.

അത് ഒരു നാടകമായിരുന്നു.

പക്ഷേ വേദിയിൽ അവതരിപ്പിച്ചത് ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന വേദന ആയിരുന്നു.

അന്തർജനം വീട്ടിനകത്ത്.

പുരുഷൻ പൊതുസമൂഹത്തിൽ.

പുരുഷന് വിദ്യാഭ്യാസം.

സ്ത്രീക്ക് ആചാരം.

പുരുഷന് തീരുമാനമെടുക്കാനുള്ള അവകാശം.

സ്ത്രീക്ക് അനുസരിക്കാനുള്ള ബാധ്യത.

ഈ ഇരട്ടത്താപ്പാണ് വി. ടി. അരങ്ങിലെത്തിച്ചത്.

അദ്ദേഹത്തിന്റെ നാടകത്തിലെ സ്ത്രീ കഥാപാത്രങ്ങൾ ഒരു കുടുംബത്തിന്റെ മാത്രം ദുരവസ്ഥ പറഞ്ഞില്ല. ഒരു സാമൂഹിക വ്യവസ്ഥ സ്ത്രീയെ എങ്ങനെ മനുഷ്യവ്യക്തിയിൽ നിന്ന് ഒരു ആചാരപരമായ വേഷത്തിലേക്ക് ചുരുക്കുന്നു എന്നതാണ് അത് തുറന്നുകാട്ടിയത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ നാടകത്തിന് വലിയ സാമൂഹിക സ്വാധീനം ഉണ്ടായി.

പക്ഷേ യഥാർത്ഥ മാറ്റം അരങ്ങിൽ അവസാനിച്ചില്ല.

അന്തർജനങ്ങൾ തന്നെ അരങ്ങിലേക്ക് വരാൻ തുടങ്ങി.

ഇതാണ് വി. ടി. ഭട്ടതിരിപ്പാടിന്റെ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ഫലം.

സ്ത്രീകൾക്കുവേണ്ടി പുരുഷന്മാർ മാത്രം സംസാരിക്കുന്ന അവസ്ഥയിൽ നിന്ന്, സ്ത്രീകൾ സ്വന്തം പേരിൽ സംസാരിക്കുന്ന ഘട്ടത്തിലേക്കുള്ള മാറ്റം ഇവിടെ കാണാം. പാർവതി നെന്മേനിമംഗലം, ആര്യ പള്ളം, ലളിതാംബിക അന്തർജനം തുടങ്ങിയ സ്ത്രീകൾ പിന്നീട് സാമൂഹിക പരിഷ്കരണ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ സജീവമായി. അന്തർജനങ്ങളുടെ സ്വന്തം സംഘടനകൾ രൂപപ്പെടുകയും സ്ത്രീകൾ പൊതുയോഗങ്ങളിലും സാമൂഹിക പ്രവർത്തനങ്ങളിലും പങ്കെടുക്കുകയും ചെയ്തു.

ഇത് വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു മാറ്റമാണ്.

ഒരു പുരുഷൻ സ്ത്രീക്ക് വാതിൽ തുറന്നത് നവോത്ഥാനത്തിന്റെ തുടക്കമായിരിക്കാം. പക്ഷേ ആ വാതിലിലൂടെ സ്ത്രീ തന്നെ പുറത്തേക്ക് നടന്നുവരുന്നതാണ് അതിന്റെ യഥാർത്ഥ വിജയം.

അതിനാലാണ് വി. ടി. ഭട്ടതിരിപ്പാടിന്റെ കഥയെ വെറും അടുക്കളയിൽ നിന്ന് അരങ്ങത്തേക്ക് എന്ന നാടകത്തിന്റെ ചരിത്രമായി കാണാൻ കഴിയാത്തത്.

അത് അധികാരത്തിന്റെ സ്ഥലം മാറിയ ചരിത്രമാണ്.

അടുക്കള സ്ത്രീയുടെ വിധിയല്ലെന്ന് പറയുകയായിരുന്നു ആദ്യപടി.

പൊതുവേദിയിൽ സ്ത്രീക്ക് സംസാരിക്കാം എന്ന് തെളിയിക്കുകയായിരുന്നു അടുത്ത പടി.

പിന്നീട് സ്ത്രീക്ക് സംഘടനയുണ്ടാക്കാം.

യോഗങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കാം.

രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനത്തിൽ ഇറങ്ങാം.

എഴുതാം.

അഭിപ്രായം പറയാം.

സ്വന്തം വിവാഹത്തെക്കുറിച്ച് തീരുമാനിക്കാം.

വിധവയായാൽ ജീവിതം അവസാനിച്ചുവെന്ന് അംഗീകരിക്കേണ്ടതില്ല.

ഇങ്ങനെ ഒരു ചെറിയ വാതിൽ തുറന്നപ്പോൾ അതിലൂടെ പിന്നീട് വലിയൊരു സാമൂഹിക പാത രൂപപ്പെട്ടു.

വി. ടി.യുടെ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ മറ്റൊരു നിർണായക ഭാഗം വിധവാവിവാഹത്തെ അനുകൂലിച്ച നിലപാടായിരുന്നു. നമ്പൂതിരി സമൂഹത്തിൽ ഇത് കടുത്ത യാഥാസ്ഥിതികതയെ നേരിട്ട വിഷയമായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കുടുംബവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിധവാവിവാഹം തന്നെ വലിയ സാമൂഹിക പ്രതിരോധത്തിന് കാരണമായി. പിന്നീട് മറ്റ് വിധവാവിവാഹങ്ങളും നടന്നു. ഇത്തരം സംഭവങ്ങൾ നമ്പൂതിരി സമൂഹത്തിലെ പഴയ വിവാഹനിയമങ്ങളെ നേരിട്ട് ചോദ്യം ചെയ്തു.

അത് ഒരു വിവാഹത്തിന്റെ കഥയല്ല.

ഒരു വിധവയ്ക്ക് വീണ്ടും ജീവിതം തിരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള അവകാശമുണ്ടോ എന്ന ചോദ്യമായിരുന്നു.

ആ ചോദ്യം ഉയർന്നപ്പോൾ സമൂഹത്തിന്റെ യാഥാസ്ഥിതിക മതിലുകൾ വിറയ്ക്കാൻ തുടങ്ങി.

അവിടെ നിന്നാണ് വി. ടി.യുടെ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ ധൈര്യം മനസ്സിലാക്കേണ്ടത്.

അദ്ദേഹം എതിർത്തത് മറ്റൊരു സമുദായത്തെയോ മറ്റൊരു മതത്തെയോ അല്ല.

സ്വന്തം വീട്ടിലെ അധികാരത്തെയാണ്.

സ്വന്തം സമുദായം വിശുദ്ധമെന്ന് കരുതിയിരുന്ന ആചാരങ്ങളെയാണ്.

സ്വന്തം സമൂഹത്തിലെ ശക്തരായ യാഥാസ്ഥിതികരെയാണ്.

അതുകൊണ്ടുതന്നെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പോരാട്ടത്തിന് വിലയുണ്ടായിരുന്നു.

പരിഷ്കർത്താവിന് പുറത്തുനിന്നുള്ള കൈയടി കിട്ടുന്നത് എളുപ്പമാണ്.

സ്വന്തം സമൂഹത്തിനകത്ത് നിന്ന് എതിർപ്പ് നേരിട്ട് മാറ്റം ആവശ്യപ്പെടുക അത്ര എളുപ്പമല്ല.

വി. ടി. അത് ചെയ്തു.

ഇതിലാണ് അയ്യങ്കാളിയുമായുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചരിത്രബന്ധവും മനസ്സിലാക്കേണ്ടത്.

അയ്യങ്കാളി അടിച്ചമർത്തപ്പെട്ട ജനവിഭാഗത്തിന്റെ അവകാശത്തിനായി പോരാടിയപ്പോൾ, വി. ടി. സ്വന്തം സമുദായത്തിനകത്തെ സ്ത്രീകളുടെയും യുവാക്കളുടെയും ജീവിതത്തെ നിയന്ത്രിച്ചിരുന്ന യാഥാസ്ഥിതികതയെ ചോദ്യം ചെയ്തു.

രണ്ടുപേരുടെയും സാമൂഹിക പശ്ചാത്തലങ്ങൾ വ്യത്യസ്തമായിരുന്നു.

പോരാട്ടത്തിന്റെ ലക്ഷ്യങ്ങളും വ്യത്യസ്തമായിരുന്നു.

പക്ഷേ അടിത്തറയിൽ ഒരു പൊതുസന്ദേശമുണ്ടായിരുന്നു:

ജനനം മനുഷ്യന്റെ വിധി തീരുമാനിക്കരുത്.

അയ്യങ്കാളിയുടെ പോരാട്ടത്തിൽ ഒരു പുലയ പെൺകുട്ടിക്ക് സ്കൂളിന്റെ വാതിൽ തുറക്കുകയായിരുന്നു.

വി. ടി.യുടെ പോരാട്ടത്തിൽ ഒരു അന്തർജനത്തിന് വീട്ടിന്റെ വാതിൽ തുറക്കുകയായിരുന്നു.

ഒന്ന് സ്കൂളിലേക്കുള്ള വഴി.

മറ്റൊന്ന് പൊതുസമൂഹത്തിലേക്കുള്ള വഴി.

ഇരുവഴികളും ഒടുവിൽ ഒരേ സ്ഥലത്തേക്കാണ് പോകുന്നത്:

സ്വാതന്ത്ര്യത്തിലേക്ക്.

ഇവിടെയാണ് നവോത്ഥാനത്തിന്റെ ആ പത്ത് മീറ്റർ, അമ്പത് മീറ്ററാകുന്ന യാത്ര വീണ്ടും കാണുന്നത്.

ചാവറയച്ചൻ പെൺകുട്ടിക്ക് വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ വാതിൽ തുറന്നു.

ശ്രീനാരായണ ഗുരു മനുഷ്യസമത്വത്തിന്റെ വലിയ ദർശനം മുന്നോട്ടുവച്ചു.

അയ്യങ്കാളി ഏറ്റവും അടിത്തട്ടിലുള്ള പെൺകുട്ടിക്ക് സ്കൂളിന്റെ വാതിൽ തുറക്കാൻ പോരാടി.

വാഗ്ഭടാനന്ദൻ ചോദ്യം ചെയ്യാനുള്ള ബുദ്ധിസ്വാതന്ത്ര്യം വളർത്തി.

വി. ടി. ഭട്ടതിരിപ്പാട് പറഞ്ഞു:

സ്ത്രീ അടുക്കളയിൽ മാത്രം നിൽക്കേണ്ടവളല്ല.

അവൾ അരങ്ങിലേക്കും വരണം.

പൊതുവേദിയിലേക്കും വരണം.

സമൂഹത്തിന്റെ തീരുമാനങ്ങളിലും പങ്കാളിയാകണം.

ഇതാണ് ആ ചരിത്രത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ തുടർച്ച.

വി. ടി.യുടെ കാലത്ത് വാതിൽ തുറന്നതുകൊണ്ട് സ്ത്രീയുടെ സമത്വം പൂർത്തിയായില്ല. പുരുഷ പരിഷ്കർത്താക്കൾ മുന്നോട്ടുവച്ച “സ്ത്രീമോചനം” പലപ്പോഴും സ്ത്രീയെ എങ്ങനെ ഒരു “നല്ല ആധുനിക ഭാര്യ” ആക്കാം എന്ന പരിധിക്കുള്ളിൽ നിന്നതായും പിന്നീട് ചില പഠനങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ സ്ത്രീകൾ സ്വന്തം ശബ്ദത്തിൽ സംഘടനകളിലേക്കും പൊതുപ്രവർത്തനത്തിലേക്കും കടന്നത് കൂടുതൽ നിർണായകമായിരുന്നു.

ഇതാണ് ചരിത്രത്തെ സത്യസന്ധമായി വായിക്കേണ്ടത്.

വി. ടി. വാതിൽ തുറന്നു. പക്ഷേ ആ വാതിലിലൂടെ എത്ര ദൂരം പോകണം എന്ന് പിന്നീട് സ്ത്രീകൾ തന്നെ തീരുമാനിച്ചു.

അതുകൊണ്ട് വി. ടി. ഭട്ടതിരിപ്പാടിനെ ഓർക്കേണ്ടത് ഒരു നാടകകൃത്ത് എന്ന നിലയിൽ മാത്രമല്ല.

ഒരു സമുദായത്തിന്റെ അകത്തളത്തിൽ അടച്ചിട്ടിരുന്ന സ്ത്രീയുടെ ശബ്ദം പൊതുസമൂഹത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്ന നവോത്ഥാന പോരാളിയായി.

അദ്ദേഹത്തിന്റെ അടുക്കളയിൽ നിന്ന് അരങ്ങത്തേക്ക് എന്ന പേര് ഇന്ന് ഒരു നാടകത്തിന്റെ പേരിനേക്കാൾ വലുതാണ്.

അത് കേരള നവോത്ഥാനത്തിന്റെ ഒരു രൂപകമാണ്.

അടുക്കളയിൽ നിന്ന് അരങ്ങിലേക്ക്.
അരങ്ങിൽ നിന്ന് പൊതുജീവിതത്തിലേക്ക്.
പൊതുജീവിതത്തിൽ നിന്ന് അവകാശത്തിലേക്ക്.
അവകാശത്തിൽ നിന്ന് തുല്യതയിലേക്ക്.

ആ യാത്ര ഇപ്പോഴും പൂർത്തിയായിട്ടില്ല.

പക്ഷേ ഒരിക്കൽ അടുക്കളയിൽ നിന്ന് പുറത്തേക്കുള്ള ഒരു ചുവടുവെപ്പ് പോലും വിപ്ലവമായിരുന്നു.

ആ ചുവടുവെപ്പിന്റെ ശബ്ദം ഇന്നും കേൾക്കാം.

ടിപ്പണി | പ്രധാന അവലംബങ്ങൾ

1. കാലിക്കറ്റ് സർവകലാശാല, School of Distance Education, Formation of Kerala Society and Culture: വി. ടി. ഭട്ടതിരിപ്പാടിന്റെ സാമൂഹിക പരിഷ്കരണ പ്രവർത്തനം, സ്ത്രീവിദ്യാഭ്യാസം, വിധവാവിവാഹം, അടുക്കളയിൽ നിന്ന് അരങ്ങത്തേക്ക് എന്നിവ സംബന്ധിച്ച സർവകലാശാലാ പഠനസാമഗ്രി.
2. Sunitha Santhan, “From Subjugation to Liberation: The Plight of Nambudiri Women and the Reform Movements in Kerala,” ShodhKosh: നമ്പൂതിരി സ്ത്രീകളുടെ സാമൂഹിക നിയന്ത്രണങ്ങളും പരിഷ്കരണ പ്രസ്ഥാനങ്ങളും സ്ത്രീകളുടെ പൊതുജീവിതത്തിലേക്കുള്ള പ്രവേശനവും സംബന്ധിച്ച ഗവേഷണം.
3. Namboothiri.com, Namboothiri Yogakshema Sabha historical records: യോഗക്ഷേമസഭയുടെ പരിഷ്കരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ, സ്ത്രീവിദ്യാഭ്യാസം, വിധവാവിവാഹം, വി. ടി. ഭട്ടതിരിപ്പാടിന്റെ ഇടപെടലുകൾ എന്നിവ സംബന്ധിച്ച ചരിത്രരേഖകൾ.
4. കോഴിക്കോട് സർവകലാശാലാ ഗവേഷണം, “Women in Public Life in Malabar”: വടക്കൻ കേരളത്തിലെ സ്ത്രീകളുടെ പൊതുപ്രവേശനം, അന്തർജന സമാജം, പാർവതി നെന്മേനിമംഗലം, ആര്യ പള്ളം തുടങ്ങിയവരുടെ ഇടപെടലുകൾ.
5. New Indian Express, “Adukkalayil ninnu arangathekku staged”: 1929ൽ എടക്കുന്നിയിൽ നാടകം ആദ്യമായി അരങ്ങേറിയതും നമ്പൂതിരി സ്ത്രീകളുടെ ജീവിതത്തെ അതിന്റെ പ്രമേയമാക്കിയതുമായ വിവരങ്ങൾ.
6. Indian History Congress / University of Calicut പഠനസാമഗ്രി: വി. ടി.യുടെ നാടകത്തിന്റെ സാമൂഹിക സ്വാധീനം, സ്ത്രീകളുടെ ഉന്നമനം, നമ്പൂതിരി വിധവാവിവാഹവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചരിത്രസംഭവങ്ങൾ.