ലഖ്‌നൗ, 2026 ഓഗസ്റ്റ് 27-

പ്രായം പരിശോധിക്കാതെ ബാലനെ ജയിലിലച്ച നടപടിക്കെതിരെ കോടതി

മോഷണക്കേസിൽ പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത ദുർഗേഷിനെ ആവർത്തിച്ച് ജുഡീഷ്യൽ കസ്റ്റഡിയിൽ വിട്ട നടപടിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഹേബിയസ് കോർപ്പസ് ഹർജി അലഹാബാദ് ഹൈക്കോടതി 2026 ഓഗസ്റ്റ് 17ന് തീർപ്പാക്കി. ജസ്റ്റിസ് രാജേഷ് സിങ് ചൗഹാൻ, ജസ്റ്റിസ് ദിവേഷ് ചന്ദ്ര സാമന്ത് എന്നിവരുടെ ബെഞ്ചാണ് ഉത്തരവിട്ടത്. ദുർഗേഷിനുവേണ്ടി രണ്ടാനചേച്ചി റൂബിയാണ് ഉത്തർപ്രദേശ് സർക്കാരിനും മറ്റുള്ളവർക്കുമെതിരെ ഹർജി നൽകിയത്.

ഹർജിക്കാരനുവേണ്ടി അഭിഭാഷകരായ സ്കന്ദ് ബാജ്പായിയും അഭ്യുദയ മിശ്രയും ഹാജരായി. സംസ്ഥാനത്തിനുവേണ്ടി അഡീഷണൽ ഗവൺമെന്റ് അഡ്വക്കേറ്റ് അനിരുദ്ധ് സിങ്ങും ഹൈക്കോടതിക്കുവേണ്ടി ശിശിർ ജെയിനും ഹാജരായി.

മൂന്നുവർഷത്തെ കുറ്റത്തിനൊപ്പം അഞ്ചുവർഷത്തെ വകുപ്പ് പിന്നീട് ചേർത്തു

നാലുപേർക്കെതിരെ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത കേസിൽ ദുർഗേഷിനെ ഒന്നാം പ്രതിയാക്കിയിരുന്നു. ഭാരതീയ ന്യായസംഹിതയിലെ 303(2) വകുപ്പാണ് ആദ്യം ചുമത്തിയത്. ഇതിന് പരമാവധി മൂന്നുവർഷമാണ് ശിക്ഷ. അറസ്റ്റിനുശേഷം പരമാവധി അഞ്ചുവർഷം ശിക്ഷയുള്ള 317(2) വകുപ്പും ചേർത്തു. തുടർന്ന് വിവിധ മജിസ്‌ട്രേറ്റുമാർ ബാലനെ ആവർത്തിച്ച് ജുഡീഷ്യൽ കസ്റ്റഡിയിൽ വിട്ടു.

ദുർഗേഷിന്റെ സ്കൂൾ വിടുതൽ സർട്ടിഫിക്കറ്റിൽ ജനനത്തീയതി 2009 ഏപ്രിൽ 18 എന്നാണ് രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്നത്. 2026 ഏപ്രിൽ 27ന് കേസ് രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുമ്പോൾ പതിനേഴുവയസ്സ് തികഞ്ഞിരുന്നില്ല. എന്നാൽ അറസ്റ്റുചെയ്ത പൊലീസും റിമാൻഡ് അനുവദിച്ച മജിസ്‌ട്രേറ്റുമാരും പ്രായം പരിശോധിച്ചില്ലെന്ന് കോടതി കണ്ടെത്തി.

അറസ്റ്റിന്റെ കാരണം അറിയിച്ചില്ല; സഹകരണത്തിനുള്ള ഉറപ്പും തേടിയില്ല

അറസ്റ്റിന്റെ കാരണം ദുർഗേഷിനെ അറിയിച്ചിരുന്നില്ലെന്ന് സംസ്ഥാനവും നിഷേധിച്ചില്ല. അന്വേഷണവുമായി സഹകരിക്കുമെന്ന് ഉറപ്പാക്കാൻ ബാലനിൽനിന്നോ കുടുംബത്തിൽനിന്നോ ബോണ്ട് വാങ്ങാനും പൊലീസ് ശ്രമിച്ചില്ല. അറസ്റ്റിന്റെ കാരണം വിശദീകരിക്കാൻ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കും കഴിഞ്ഞില്ല.

ഏഴുവർഷംവരെ ശിക്ഷ ലഭിക്കാവുന്ന കുറ്റങ്ങളിൽ അറസ്റ്റ് ഒഴിവാക്കി ഭാരതീയ നാഗരിക സുരക്ഷാസംഹിതയിലെ 35(3) വകുപ്പ് പ്രകാരം നോട്ടീസ് നൽകണമെന്ന സുപ്രീംകോടതി നിർദേശം പൊലീസ് ലംഘിച്ചതായി ഹൈക്കോടതി വിലയിരുത്തി. റിമാൻഡ് ഉത്തരവുകൾ യാന്ത്രികമായിരുന്നെന്നും മജിസ്‌ട്രേറ്റുമാർ വേണ്ടത്ര നിയമപരിശോധന നടത്തിയില്ലെന്നും കോടതി പറഞ്ഞു.

ബാലനെ ഉടൻ മോചിപ്പിച്ചശേഷം ഉദ്യോഗസ്ഥരിൽനിന്ന് വിശദീകരണം തേടി

ദുർഗേഷിന്റെ തടങ്കൽ പ്രഥമദൃഷ്ട്യാ നിയമവിരുദ്ധമാണെന്ന് കണ്ടെത്തിയ കോടതി 2026 ജൂൺ 4ന് ഉടൻ മോചിപ്പിക്കാൻ ഉത്തരവിട്ടിരുന്നു. അന്വേഷണ ഉദ്യോഗസ്ഥന് താക്കീത് രേഖപ്പെടുത്താനുള്ള കാരണംകാണിക്കൽ നോട്ടീസ് നൽകിയതായി 2026 ഓഗസ്റ്റ് 17ന് പൊലീസ് കോടതിയെ അറിയിച്ചു. ദുർഗേഷിനെ പിന്നീട് ബാലനായി പരിഗണിച്ചെന്നും മറ്റ് പ്രതികൾക്കെതിരെ കുറ്റപത്രം നൽകിയെന്നും അറിയിച്ചു.

ബന്ധപ്പെട്ട ജുഡീഷ്യൽ ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ വിശദീകരണവും നിരുപാധിക മാപ്പപേക്ഷയും കോടതി സ്വീകരിച്ചു. പിഴവ് മനഃപൂർവമല്ലെന്ന് വിലയിരുത്തിയ കോടതി മുന്നറിയിപ്പ് അവരുടെ സർവീസ് രേഖയിലെ പ്രതികൂല പരാമർശമായി കണക്കാക്കരുതെന്നും വ്യക്തമാക്കി.

അറസ്റ്റ് ഒഴിവാക്കേണ്ട കേസുകളിൽ റിമാൻഡിന് പ്രത്യേക കാരണം രേഖപ്പെടുത്തണം

സതേന്ദർ കുമാർ ആന്റിൽ, അർണേഷ് കുമാർ കേസുകളിലെ സുപ്രീംകോടതി നിർദേശങ്ങൾ പൊലീസ് പൂർണമായി പാലിക്കണമെന്ന് ഹൈക്കോടതി നിർദേശിച്ചു. ഏഴുവർഷംവരെ ശിക്ഷയുള്ള കുറ്റങ്ങളിൽ റിമാൻഡ് അപേക്ഷ ലഭിച്ചാൽ അറസ്റ്റിന്റെ കാരണവും നിയമപരമായ സുരക്ഷകൾ പാലിച്ചോയെന്നും മജിസ്‌ട്രേറ്റ് പരിശോധിക്കണം. അസാധാരണ സാഹചര്യത്തിൽ റിമാൻഡ് അനുവദിക്കുന്നുവെങ്കിൽ വ്യക്തമായ കാരണം ഉത്തരവിൽ രേഖപ്പെടുത്തണം.

ബാലനാണെന്ന വാദം ഉയർന്നാൽ നിയമപ്രകാരം ഉടൻ പരിശോധിക്കണം. നിയമവിരുദ്ധ തടങ്കൽ തെളിഞ്ഞാൽ ഉത്തരവാദികളായ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കെതിരെ കർശന നടപടിയുണ്ടാകുമെന്നും കോടതി മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി. അന്വേഷണവും പൊലീസ് റിപ്പോർട്ടും നിയമപ്രകാരം പൂർത്തിയാക്കണമെന്ന പ്രതീക്ഷ രേഖപ്പെടുത്തി ഹർജി തീർപ്പാക്കി.

അറസ്റ്റ്–റിമാൻഡ് നടപടികളിൽ പൊലീസ്, ജുഡീഷ്യൽ ഉത്തരവാദിത്വം ശക്തമാകും

ഉത്തരവിലൂടെ ഉത്തർപ്രദേശിലെ ഏഴുവർഷംവരെ ശിക്ഷയുള്ള കേസുകളിൽ പൊലീസിന്റെ അറസ്റ്റ് നടപടിക്കും മജിസ്‌ട്രേറ്റുമാരുടെ റിമാൻഡ് പരിശോധനയ്ക്കും കൂടുതൽ കർശനത വരും. പ്രായപൂർത്തിയാകാത്തവരുടെ പ്രായം പരിശോധിക്കാതെ സാധാരണ ജയിലിലേക്കയയ്ക്കുന്നത് തടയാനും നിയമവിരുദ്ധ തടങ്കലിന് ഉത്തരവാദികളായ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കെതിരെ നടപടി ഉറപ്പാക്കാനും നിർദേശം സഹായിക്കും.