ഗുവാഹത്തി, 2026 ഓഗസ്റ്റ് 21-

അഭിഭാഷകൻ തുടർച്ചയായി ഹാജരാകാതിരുന്നതിനെ തുടർന്ന് തള്ളിയ ഭൂമിത്തർക്ക അപ്പീൽ പുനഃസ്ഥാപിച്ച് ഗുവാഹത്തി ഹൈക്കോടതി. അപ്പീൽ പുനഃസ്ഥാപിക്കാൻ അപേക്ഷിക്കുന്നതിലുണ്ടായ 123 ദിവസത്തെ കാലതാമസവും കോടതി മാപ്പാക്കി. 2026 ഓഗസ്റ്റ് 7-ന് ജസ്റ്റിസ് പ്രഞ്ജൽ ദാസാണ് വിധി പ്രസ്താവിച്ചത്. കബക് ഭട്ട് നൽകിയ സിവിൽ റിവിഷൻ ഹർജിയിലാണ് ഉത്തരവ്. ബിക്കി ഷാപിയോങ് ആയിരുന്നു എതിർകക്ഷി. ഹർജിക്കാരനുവേണ്ടി ടി. എറ്റെയും എതിർകക്ഷിക്കുവേണ്ടി ടി. പെർട്ടിനും ഹാജരായി. 2026 ജൂലൈ 29-ന് വാദം പൂർത്തിയാക്കി വിധി പറയാൻ മാറ്റിയ കേസായിരുന്നു ഇത്.

മൂന്ന് തവണ അഭിഭാഷകൻ ഹാജരായില്ല; ഭൂമിത്തർക്ക അപ്പീൽ തള്ളി

ഹോളോംഗിയിലെ രണ്ട് ഭൂമികളുടെ ഉടമസ്ഥാവകാശത്തെച്ചൊല്ലിയായിരുന്നു തർക്കം. 2023 ഒക്ടോബർ 24-ന് ഹോളോംഗി ഗാവ് ബുറ എതിർകക്ഷിക്ക് ഭൂമിയുടെ പൂർണ ഉടമസ്ഥാവകാശം അനുവദിച്ചു. ഇതിനെതിരെ കബക് ഭട്ട് യുപിയയിലെ സിവിൽ ജഡ്ജി സീനിയർ ഡിവിഷൻ കോടതിയിൽ അപ്പീൽ നൽകി. 2023 ഡിസംബർ 4-ന് ഗാവ് ബുറയുടെ ഉത്തരവ് സ്റ്റേ ചെയ്ത കോടതി ഭൂമിയിൽ തൽസ്ഥിതി തുടരാനും നിർദേശിച്ചു. എന്നാൽ 2024 മാർച്ച് 19, മേയ് 14, ഓഗസ്റ്റ് 9 തീയതികളിൽ ഹർജിക്കാരന്റെ അഭിഭാഷകൻ ഹാജരായില്ല. തുടർന്ന് 2024 ഓഗസ്റ്റ് 9-ന് അപ്പീൽ തള്ളുകയും ഇടക്കാല സ്റ്റേ നീക്കുകയും ചെയ്തു.

അപ്പീൽ തള്ളിയ വിവരം അറിഞ്ഞില്ലെന്ന് കബക് ഭട്ട്

അപ്പീൽ തള്ളിയ വിവരം തന്റെ അഭിഭാഷകൻ അറിയിച്ചില്ലെന്നായിരുന്നു കബക് ഭട്ടിന്റെ വാദം. തർക്കഭൂമിയിൽ എതിർകക്ഷി നിർമാണപ്രവർത്തനങ്ങൾ ആരംഭിച്ചപ്പോഴാണ് വിവരം അറിഞ്ഞതെന്നും തുടർന്ന് പുതിയ അഭിഭാഷകനെ നിയോഗിച്ച് അപ്പീൽ പുനഃസ്ഥാപിക്കാൻ അപേക്ഷ നൽകിയെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി. എന്നാൽ 123 ദിവസത്തെ കാലതാമസം മാപ്പാക്കി അപ്പീൽ പുനഃസ്ഥാപിക്കണമെന്ന അപേക്ഷ 2025 ഓഗസ്റ്റ് 4-ന് സിവിൽ ജഡ്ജി തള്ളി. ഇതിനെതിരായ അപ്പീലും 2026 മേയ് 18-ന് ജില്ലാ ജഡ്ജി തള്ളിയതോടെയാണ് ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിച്ചത്.

അഭിഭാഷകന്റെ വീഴ്ചയുടെ ഭാരം കക്ഷിയുടെ മേൽ ചുമത്തരുതെന്ന് ഹൈക്കോടതി

കേസ് നടത്താൻ അഭിഭാഷകനെ ചുമതലപ്പെടുത്തിയ ശേഷം കോടതിയിൽ കക്ഷിയെ പ്രതിനിധീകരിക്കേണ്ട ഉത്തരവാദിത്തം അഭിഭാഷകൻ ഏറ്റെടുക്കുന്നുവെന്ന് ഹൈക്കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. അഭിഭാഷകന്റെ വീഴ്ച കാരണം നിരപരാധിയായ കക്ഷിക്ക് നീതി നിഷേധിക്കരുതെന്ന സുപ്രീംകോടതി നിലപാടും കോടതി പരിഗണിച്ചു. കാലതാമസത്തിന് മതിയായ കാരണം ഉണ്ടോയെന്നത് നീതിക്ക് മുൻഗണന നൽകുന്ന സമീപനത്തോടെ പരിശോധിക്കണമെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

പഴയ ഹാജരാകാതിരിക്കലുകൾ കൂടി കണക്കിലെടുത്തത് ശരിയായില്ലെന്ന് വിലയിരുത്തൽ

അപ്പീൽ പുനഃസ്ഥാപിക്കാനുള്ള അപേക്ഷ പരിഗണിക്കുമ്പോൾ അഭിഭാഷകന്റെ മുൻകാല ഹാജരാകാതിരിക്കലുകളും കീഴ്ക്കോടതി കണക്കിലെടുത്തതായി ഹൈക്കോടതി കണ്ടെത്തി. മൂന്ന് തീയതികളിൽ അഭിഭാഷകൻ ഹാജരാകാത്തതും കേസ് തള്ളിയതും തനിക്ക് അറിയില്ലായിരുന്നുവെന്ന കബക് ഭട്ടിന്റെ വിശദീകരണവും പിന്നീട് പുതിയ അഭിഭാഷകനെ നിയോഗിച്ച് സ്വീകരിച്ച നടപടികളും കോടതി പരിഗണിച്ചു. നീതിക്ക് മുൻഗണന നൽകുന്ന സമീപനം സ്വീകരിക്കേണ്ട സാഹചര്യമാണിതെന്ന് ജസ്റ്റിസ് പ്രഞ്ജൽ ദാസ് വിലയിരുത്തി.

123 ദിവസത്തെ കാലതാമസം മാപ്പാക്കി; സെപ്റ്റംബർ 7-ന് വീണ്ടും ഹാജരാകണം

അപ്പീൽ പുനഃസ്ഥാപിക്കണമെന്ന അപേക്ഷ തള്ളിയ 2025 ഓഗസ്റ്റ് 4-ലെ സിവിൽ ജഡ്ജിയുടെ ഉത്തരവും അതിനെ ശരിവച്ച 2026 മേയ് 18-ലെ ജില്ലാ ജഡ്ജിയുടെ ഉത്തരവും ഹൈക്കോടതി റദ്ദാക്കി. 123 ദിവസത്തെ കാലതാമസം മാപ്പാക്കിയ കോടതി ആദ്യ അപ്പീൽ വീണ്ടും പരിഗണിക്കാൻ യുപിയ സിവിൽ ജഡ്ജി സീനിയർ ഡിവിഷൻ കോടതിയിലേക്ക് പുനഃസ്ഥാപിച്ചു. ഇരുകക്ഷികൾക്കും പുതുതായി അവസരം നൽകണം. നടപടികളിലുണ്ടായ കാലതാമസം കണക്കിലെടുത്ത് കബക് ഭട്ട് പാപും പാരെ ജില്ലാ ലീഗൽ സർവീസസ് അതോറിറ്റിയിൽ 5,000 രൂപ ചെലവായി അടയ്ക്കണമെന്നും നിർദേശിച്ചു. ഇരുകക്ഷികളും 2026 സെപ്റ്റംബർ 7-ന് കീഴ്ക്കോടതിയിൽ ഹാജരാകണം.

സാങ്കേതിക വീഴ്ചയേക്കാൾ കേസിന്റെ മെറിറ്റിന് മുൻഗണന നൽകുന്ന നിലപാട്

ഈ ഉത്തരവിലൂടെ ഭൂമിയുടെ യഥാർഥ ഉടമ ആരാണെന്ന് ഹൈക്കോടതി തീരുമാനിച്ചിട്ടില്ല. അതാണ് ഇനി പുനഃസ്ഥാപിച്ച അപ്പീലിൽ കീഴ്ക്കോടതി പരിശോധിക്കുക. അഭിഭാഷകന്റെ വീഴ്ചയ്ക്ക് കക്ഷിയെ സ്വാഭാവികമായി ശിക്ഷിക്കരുതെന്നും കാലതാമസത്തിന് മതിയായ വിശദീകരണമുണ്ടെങ്കിൽ നീതിക്ക് മുൻഗണന നൽകുന്ന സമീപനം സ്വീകരിക്കാമെന്നുമുള്ള നിലവിലുള്ള നിയമതത്വമാണ് ഗുവാഹത്തി ഹൈക്കോടതി പ്രയോഗിച്ചത്. അതിനാൽ സംസ്ഥാനതലത്തിൽ സമാനമായ അപ്പീൽ പുനഃസ്ഥാപന അപേക്ഷകളിൽ ഈ വിധി പ്രസക്തമാകാം.