നാഗ്പുർ, 2026 ഓഗസ്റ്റ് 21-

ദാമ്പത്യജീവിതത്തിലെ സാധാരണ അസ്വാരസ്യങ്ങളും പ്രകോപനങ്ങളും അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങളും മാത്രം ക്രൂരതയായി കണക്കാക്കി വിവാഹമോചനം അനുവദിക്കാനാകില്ലെന്ന് ബോംബെ ഹൈക്കോടതി. ഭാര്യയുടെ ക്രൂരത ആരോപിച്ച് വിവാഹമോചനം ആവശ്യപ്പെട്ട ഭർത്താവിന്റെ അപ്പീലും ഭാര്യയ്ക്ക് പ്രതിമാസം അയ്യായിരം രൂപ ജീവനാംശം നൽകാനുള്ള ഉത്തരവിനെതിരായ ക്രിമിനൽ റിവിഷനും ജസ്റ്റിസുമാരായ ഉർമിള ജോഷി ഫാൽക്കെ, രാജ് ഡി. വകോഡെ എന്നിവരുടെ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് 2026 ഓഗസ്റ്റ് 19ന് തള്ളി. ഭർത്താവിനുവേണ്ടി അഭിഭാഷക വിദ്യ ഉമാലെയും ഭാര്യയ്ക്കുവേണ്ടി അഭിഭാഷകൻ അനിൽ താക്കറെയും ഹാജരായി. കക്ഷികളുടെ സ്വകാര്യത സംരക്ഷിച്ച് പേരുകൾ ചുരുക്കിയാണ് വിധിയിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. 2003 മെയ് 22നാണ് ഇരുവരുടെയും വിവാഹം നടന്നത്.

ക്രൂരത ആരോപിച്ചാൽ സമയം, സ്ഥലം, സംഭവരീതി എന്നിവ കൃത്യമായി തെളിയിക്കണമെന്ന് കോടതി

ഹിന്ദു വിവാഹ നിയമത്തിലെ പതിമൂന്നാം വകുപ്പിന്റെ ഒന്നാം ഉപവകുപ്പിലെ വ്യവസ്ഥ പ്രകാരം ക്രൂരത ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയായിരുന്നു ഭർത്താവ് വിവാഹമോചനം ആവശ്യപ്പെട്ടത്. എന്നാൽ പൊതുവായ ആരോപണങ്ങൾ മാത്രം വിവാഹബന്ധം വേർപെടുത്താനുള്ള നിയമപരമായ ക്രൂരതയാകില്ലെന്ന് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ആരോപിക്കുന്ന ക്രൂരത എപ്പോൾ, എവിടെ, എങ്ങനെയാണ് ഉണ്ടായതെന്ന് വ്യക്തമായി പറയുകയും വിശ്വസനീയമായ തെളിവിലൂടെ സ്ഥാപിക്കുകയും വേണം. ഒരുമിച്ച് ജീവിക്കുന്നത് ന്യായമായും പ്രതീക്ഷിക്കാനാകാത്ത തരത്തിലുള്ള പെരുമാറ്റമാണ് നിയമപരമായി ക്രൂരതയായി പരിഗണിക്കേണ്ടതെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

അമ്മയുമായി വഴക്കിട്ടെന്നും നാഗ്പുരിലേക്ക് താമസം മാറ്റാൻ നിർബന്ധിച്ചെന്നും ഭർത്താവിന്റെ ആരോപണം

ഭാര്യ തന്റെ അമ്മയുമായി ചെറിയ കാര്യങ്ങളിൽ വഴക്കിട്ടെന്നും മാതാപിതാക്കളെ വേണ്ടവിധം പരിചരിച്ചില്ലെന്നും കുട്ടികളില്ലാത്തതിന് തന്നെ കുറ്റപ്പെടുത്തിയെന്നും നാഗ്പുരിലേക്ക് താമസം മാറ്റാൻ തുടർച്ചയായി നിർബന്ധിച്ചെന്നും ഭർത്താവ് ആരോപിച്ചിരുന്നു. ഭാര്യ പൊലീസിൽ വ്യാജ പരാതികൾ നൽകിയതായും ഇതിലൂടെ മാനസിക പീഡനം നേരിട്ടതായും അദ്ദേഹം വാദിച്ചു. എന്നാൽ ക്രൂരതയായി കണക്കാക്കാവുന്ന പ്രത്യേക സംഭവങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കാനോ ആരോപണങ്ങൾ തെളിവുകളിലൂടെ സ്ഥാപിക്കാനോ ഭർത്താവിന് കഴിഞ്ഞില്ലെന്ന് കോടതി കണ്ടെത്തി.

ഭർത്താവിന്റെ സ്വന്തം മൊഴി ഭാര്യയുടെ തിരിച്ചുവരവ് ശ്രമങ്ങൾ തെളിയിച്ചെന്ന് ഹൈക്കോടതി

ഭർത്താവിന്റെ ക്രോസ് വിസ്താരത്തിലെ വിവരങ്ങൾ പരിശോധിച്ചപ്പോൾ ഭാര്യ വിവാഹബന്ധം തുടരാൻ ശ്രമിച്ചിരുന്നുവെന്നാണ് തെളിവുകളിൽ നിന്ന് വ്യക്തമായതെന്ന് കോടതി പറഞ്ഞു. സഹോദരന്റെ വിവാഹത്തിൽ പങ്കെടുത്തശേഷം ഭാര്യ മടങ്ങിയെത്തിയപ്പോൾ ഭർത്താവ് വീട്ടിൽ പ്രവേശിപ്പിച്ചില്ല. പിന്നീട് ഭാര്യ വീണ്ടും ഒരുമിച്ച് താമസിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു. പൊലീസിന് മുന്നിൽ ഭാര്യയെ തിരിച്ചെടുക്കാമെന്ന് ഭർത്താവ് സമ്മതിച്ചെങ്കിലും പിന്നീട് വീട്ടിൽ പ്രവേശിക്കാൻ അനുവദിച്ചില്ലെന്നും തെളിവുകളിൽ നിന്ന് വ്യക്തമായതായി കോടതി വിലയിരുത്തി.

ഭർത്താവിന്റെ മാതാപിതാക്കളെ ഭാര്യ പരിചരിച്ചതും തെളിവുകളിൽ വ്യക്തമായെന്ന് കോടതി

ഭർത്താവ് ജോലിക്കുപോയിരുന്ന സമയത്ത് ഭാര്യയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മാതാപിതാക്കളെ പരിചരിച്ചിരുന്നതെന്ന് ഭർത്താവിന്റെ തന്നെ മൊഴിയിൽ നിന്ന് വ്യക്തമാകുന്നതായി കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. പക്ഷാഘാതത്തെ തുടർന്ന് കിടപ്പിലായിരുന്ന ഭർത്താവിന്റെ പിതാവിന്റെ പരിചരണത്തിലും ഭാര്യ പങ്കാളിയായിരുന്നു. കുടുംബത്തിലെ ആവശ്യസമയങ്ങളിൽ ഭാര്യ ഭർത്താവിന് സഹായം നൽകിയിരുന്നതായും തെളിവുകളിൽ നിന്ന് വ്യക്തമായതായി കോടതി പറഞ്ഞു. ഇതിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ഭാര്യ ക്രൂരത കാട്ടിയെന്ന പൊതുവായ ആരോപണം അംഗീകരിക്കാനാകില്ലെന്നായിരുന്നു ബെഞ്ചിന്റെ നിലപാട്.

ഒറ്റപ്പെട്ട സംഭവങ്ങളല്ല, ദാമ്പത്യജീവിതം മൊത്തത്തിൽ വിലയിരുത്തിയാണ് ക്രൂരത തീരുമാനിക്കേണ്ടത്

മാനസിക ക്രൂരത തീരുമാനിക്കുമ്പോൾ ഏതാനും ഒറ്റപ്പെട്ട സംഭവങ്ങൾ മാത്രം നോക്കാനാകില്ലെന്നും ദാമ്പത്യജീവിതം മൊത്തത്തിൽ വിലയിരുത്തണമെന്നും ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ഒരാളുടെ പെരുമാറ്റം മറ്റേ പങ്കാളിക്ക് ഗുരുതരമായ മാനസിക വേദന ഉണ്ടാക്കി ഒരുമിച്ച് ജീവിക്കുന്നത് ന്യായമായും പ്രതീക്ഷിക്കാനാകാത്ത സാഹചര്യമുണ്ടാക്കിയിട്ടുണ്ടോ എന്നാണ് പരിശോധിക്കേണ്ടത്. ഓരോ കുടുംബത്തിന്റെയും ജീവിതരീതിയും സാമ്പത്തിക-സാമൂഹിക സാഹചര്യങ്ങളും വ്യത്യസ്തമായതിനാൽ ഒരു കേസിൽ ക്രൂരതയാകുന്ന സാഹചര്യം മറ്റൊരു കേസിൽ അതേപടി ക്രൂരതയാകണമെന്നില്ലെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

പ്രതിമാസം അയ്യായിരം രൂപ ജീവനാംശം നൽകാനുള്ള ഉത്തരവും തുടരും

ഭാര്യയ്ക്ക് പ്രതിമാസം അയ്യായിരം രൂപ ജീവനാംശം നൽകാനുള്ള നാഗ്പുർ കുടുംബകോടതി ഉത്തരവിലും ഇടപെടാൻ ഹൈക്കോടതി വിസമ്മതിച്ചു. ഭാര്യ വീണ്ടും ഒരുമിച്ച് താമസിക്കാൻ ശ്രമിച്ചിട്ടും ഭർത്താവ് അത് നിരസിച്ചതായി തെളിവുണ്ടെന്ന് കോടതി കണ്ടെത്തി. വിവാഹത്തിനുശേഷം ഭാര്യ നഴ്സിന്റെ ജോലി ഉപേക്ഷിച്ചിരുന്നുവെന്നും സ്വന്തമായി ജീവിതം മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകാനുള്ള വരുമാനമാർഗം ഇല്ലെന്നും കോടതി രേഖപ്പെടുത്തി. ഭക്ഷണം, വസ്ത്രം, താമസം തുടങ്ങിയ ആവശ്യങ്ങൾ കണക്കിലെടുത്താൽ അയ്യായിരം രൂപ ജീവനാംശം ന്യായമാണെന്ന് കോടതി വിലയിരുത്തി.

വിവാഹമോചന അപ്പീലും ജീവനാംശത്തിനെതിരായ റിവിഷനും തള്ളി കുടുംബകോടതി ഉത്തരവ് ശരിവച്ചു

ഭാര്യയുടെ ഭാഗത്തുനിന്ന് നിയമപരമായി ക്രൂരതയെന്ന് കണക്കാക്കാവുന്ന പെരുമാറ്റം തെളിയിക്കാൻ ഭർത്താവിന് കഴിഞ്ഞിട്ടില്ലെന്ന കുടുംബകോടതിയുടെ കണ്ടെത്തൽ ഹൈക്കോടതി ശരിവച്ചു. ഇതോടെ 2016ലെ കുടുംബകോടതി അപ്പീലും 2015ലെ ക്രിമിനൽ റിവിഷനും തള്ളി. വിവാഹമോചനം നിഷേധിച്ച കുടുംബകോടതി തീരുമാനം നിലനിൽക്കും. ഭാര്യയ്ക്ക് പ്രതിമാസം അയ്യായിരം രൂപ ജീവനാംശം നൽകാനുള്ള ഉത്തരവും തുടരും.

സാധാരണ ദാമ്പത്യ തർക്കവും നിയമപരമായ ക്രൂരതയും വേർതിരിച്ച് പരിശോധിക്കണമെന്ന നിലപാടിന് കൂടുതൽ വ്യക്തത

വിധിയുടെ നിയമപരമായ കാതൽ, വിവാഹജീവിതത്തിലെ സാധാരണ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങളെയും നിയമപരമായ ക്രൂരതയെയും ഒരേ രീതിയിൽ കാണാനാകില്ലെന്നതാണ്. ക്രൂരത ആരോപിക്കുന്ന കക്ഷി പ്രത്യേക സംഭവങ്ങളും അവയുടെ സാഹചര്യങ്ങളും വിശ്വസനീയമായ തെളിവുകളും കോടതിക്ക് മുന്നിൽ സ്ഥാപിക്കണം. ബോംബെ ഹൈക്കോടതിയുടെ പരിധിയിലുള്ള വിവാഹമോചന തർക്കങ്ങളിൽ ക്രൂരത വിലയിരുത്തുമ്പോൾ കുടുംബജീവിതത്തിലെ സാധാരണ അസ്വാരസ്യങ്ങളിൽ നിന്ന് ഗുരുതരമായ മാനസികമോ ശാരീരികമോ ആയ ക്രൂരതയെ വേർതിരിച്ച് പരിശോധിക്കണമെന്ന നിലവിലുള്ള നിയമതത്വമാണ് വിധി പ്രയോഗിച്ചിരിക്കുന്നത്.