ജയ്‌പുർ, ഓഗസ്റ്റ് 10-

കോവിഡ് കാലത്ത് അംഗീകാരമില്ലാത്ത ആശുപത്രിയിൽ ചികിത്സ തേടിയെന്ന കാരണത്താൽ മാത്രം ചികിത്സാച്ചെലവ് തിരിച്ചുനൽകുന്നത് നിഷേധിക്കാനാവില്ലെന്ന് രാജസ്ഥാൻ ഹൈക്കോടതി. അന്തരിച്ച മുൻ അസോസിയേറ്റ് പ്രൊഫസർ ഡോ. ജഗദീഷ് പ്രസാദ് ശ്രീവാസ്തവയുടെ മകൾ അനുപമ പ്രസാദ് നൽകിയ ഹർജി 2026 ജൂലൈ 27-ന് അനുവദിച്ചാണ് ജസ്റ്റിസ് രേഖ ബൊറാനയുടെ വിധി. രാജസ്ഥാൻ സർക്കാരും രാജസ്ഥാൻ സർവകലാശാല അധികൃതരുമായിരുന്നു എതിർകക്ഷികൾ. ലഭ്യമായ വിധിപ്പകർപ്പിലും റിപ്പോർട്ടിലും ഹാജരായ അഭിഭാഷകരുടെ പേരുകൾ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടില്ല.

ഡൽഹിയിലെ വിവിധ ആശുപത്രികളിലെ ചികിത്സയ്ക്കുശേഷം 2021 നവംബർ 18-ന് മരണം

രാജസ്ഥാൻ സർവകലാശാലയിലെ സുവോളജി വിഭാഗം അസോസിയേറ്റ് പ്രൊഫസറായിരുന്ന ഡോ. ജഗദീഷ് പ്രസാദ് ശ്രീവാസ്തവ 2000 ഒക്ടോബറിലാണ് വിരമിച്ചത്. കോവിഡ് രണ്ടാം തരംഗകാലത്ത് ഡൽഹിയിലെ വിവിധ ആശുപത്രികളിൽ അദ്ദേഹം ചികിത്സ തേടി. ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസിലും സർ ഗംഗാറാം ആശുപത്രിയിലും ചികിത്സ ലഭിച്ചതായി ഹർജിക്കാരി അറിയിച്ചു. ദീർഘകാല ചികിത്സയ്ക്കൊടുവിൽ 2021 നവംബർ 18-ന് അദ്ദേഹം മരിച്ചു.

ചികിത്സയ്ക്കായി ചെലവായ ഏകദേശം എട്ട് ലക്ഷത്തി തൊണ്ണൂറായിരം രൂപ തിരികെ ലഭിക്കണമെന്നാവശ്യപ്പെട്ട് അനുപമ പ്രസാദ് 2022 ജൂലൈ 27-ന് അപേക്ഷ നൽകി. എന്നാൽ രാജസ്ഥാനിന് പുറത്തുള്ള അംഗീകാരമില്ലാത്ത ആശുപത്രിയിലാണ് ചികിത്സ നടത്തിയതെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി സർവകലാശാല 2022 ഓഗസ്റ്റ് 17-ന് അപേക്ഷ നിരസിച്ചു.

കോവിഡ് സ്ഥിരീകരിച്ച രേഖയില്ലെന്നും അടിയന്തര സാഹചര്യം തെളിയിച്ചില്ലെന്നും സർവകലാശാല

ജഗദീഷ് പ്രസാദ് ശ്രീവാസ്തവ കോവിഡ് ബാധിതനായിരുന്നെന്ന് തെളിയിക്കുന്ന രേഖകളില്ലെന്നായിരുന്നു സർവകലാശാലയുടെ പ്രധാന വാദം. മൂത്രാശയക്കല്ലിനും പ്രായാധിക്യവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അസുഖങ്ങൾക്കുമാണ് ചികിത്സ നടത്തിയതെന്ന് രേഖകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നതായും അധികൃതർ വാദിച്ചു.

രാജസ്ഥാനിൽ ചികിത്സ ലഭ്യമായിരുന്നില്ലെന്ന് തെളിയിച്ചില്ലെന്നും സവായ് മാൻസിങ് ആശുപത്രിയിലെ മെഡിക്കൽ ബോർഡിന്റെ ശുപാർശ വാങ്ങിയിരുന്നില്ലെന്നും സർവകലാശാല ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. അംഗീകാരമില്ലാത്ത അടുത്ത ആശുപത്രിയിൽ പ്രവേശിപ്പിക്കേണ്ട അടിയന്തര സാഹചര്യമുണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് തെളിയിച്ചിട്ടില്ലെന്നും എതിർകക്ഷികൾ വാദിച്ചു.

കോവിഡ് കാലത്ത് അടുത്തുള്ള ആശുപത്രി തിരഞ്ഞെടുക്കേണ്ടിവന്നത് അടിയന്തര സാഹചര്യം

കോവിഡ് മഹാമാരി അസാധാരണമായ സാഹചര്യമാണെന്നും അടിയന്തര ചികിത്സ ലഭ്യമാക്കുന്നതിനായിരുന്നു അന്ന് പരമപ്രാധാന്യമെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി. അംഗീകാരമുള്ള ആശുപത്രിയാണോ സംസ്ഥാനത്തിന് പുറത്താണോ എന്നു പരിശോധിച്ചശേഷം ചികിത്സ തേടാൻ രോഗികൾക്ക് കഴിയാത്ത സാഹചര്യമായിരുന്നു അത്.

ലഭ്യമായ അടുത്ത ആശുപത്രിയിൽ പ്രവേശിക്കുകയെന്നത് പല രോഗികൾക്കും നിർബന്ധമായിരുന്നു. അതിനാൽ അംഗീകാരമില്ലാത്ത ആശുപത്രിയിലാണ് ചികിത്സ നടത്തിയതെന്നും അടിയന്തര സാഹചര്യമില്ലായിരുന്നുവെന്നും പറഞ്ഞ് ചികിത്സാച്ചെലവ് നിഷേധിച്ചത് നിയമപരമായി നിലനിൽക്കില്ലെന്ന് ജസ്റ്റിസ് രേഖ ബൊറാന വ്യക്തമാക്കി.

അംഗീകൃത സർക്കാർ ആശുപത്രിയിലെ നിരക്കനുസരിച്ച് ചെലവ് തിരിച്ചുനൽകാം

അംഗീകാരമില്ലാത്ത ആശുപത്രിയിൽ ചികിത്സ നടത്തിയാലും സമാന ചികിത്സയ്ക്ക് അംഗീകൃത സർക്കാർ ആശുപത്രിയിൽ ബാധകമായ നിരക്കനുസരിച്ച് ചെലവ് തിരിച്ചുനൽകണമെന്ന മുൻവിധി കോടതി ആവർത്തിച്ചു. ചികിത്സ നടന്ന ആശുപത്രിയുടെ അംഗീകാരസ്ഥിതി മാത്രം നോക്കി അവകാശം പൂർണമായി നിരസിക്കാനാവില്ല.

രാജസ്ഥാന് പുറത്തുള്ള അംഗീകാരമില്ലാത്ത ആശുപത്രിയിലെ അടിയന്തര ചികിത്സയ്ക്കും ചെലവ് തിരിച്ചുനൽകാമെന്ന ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് നിലപാടും കോടതി ആശ്രയിച്ചു. അതേസമയം കുടുംബം ആവശ്യപ്പെട്ട മുഴുവൻ തുകയും നിർബന്ധമായി നൽകണമെന്നല്ല വിധി. ബാധകമായ ചട്ടങ്ങൾ അനുവദിക്കുന്ന പരിധിയിലാണ് തുക കണക്കാക്കേണ്ടത്.

നാല് ആഴ്ചയ്ക്കകം തുകയും ആറുശതമാനം വാർഷിക പലിശയും നൽകണം

രാജസ്ഥാൻ സിവിൽ സർവീസസ് ചികിത്സാസഹായ ചട്ടങ്ങൾ, 2008 പ്രകാരമോ സർവകലാശാലാ ജീവനക്കാർക്ക് ബാധകമായ ചട്ടങ്ങൾ പ്രകാരമോ അനുവദനീയമായ ചികിത്സാച്ചെലവ് കണക്കാക്കി നൽകാൻ കോടതി ഉത്തരവിട്ടു. വിധി ലഭിച്ച് നാല് ആഴ്ചയ്ക്കകം നടപടികൾ പൂർത്തിയാക്കണം. അനുവദിക്കുന്ന തുകയ്ക്ക് ആറുശതമാനം വാർഷിക പലിശയും നൽകണം.

മഹാമാരിക്കാല ചികിത്സാച്ചെലവിൽ സാങ്കേതിക കാരണങ്ങൾ മാത്രം ചൂണ്ടിക്കാട്ടാനാവില്ല

നിയമതലത്തിൽ, അംഗീകാരമില്ലാത്ത ആശുപത്രിയിലെ ചികിത്സ എന്ന ഒറ്റക്കാരണത്താൽ ചെലവ് പൂർണമായി നിഷേധിക്കാനാവില്ലെന്ന സംസ്ഥാനതല വ്യാഖ്യാനം വിധി ശക്തമാക്കുന്നു. സാമൂഹികതലത്തിൽ, അടിയന്തരഘട്ടത്തിൽ ലഭ്യമായ ആശുപത്രിയെ ആശ്രയിച്ച ജീവനക്കാരുടെയും കുടുംബങ്ങളുടെയും അവകാശത്തിന് സംരക്ഷണം ലഭിക്കും. ജുഡീഷ്യറി തലത്തിൽ, ചികിത്സാസഹായ ചട്ടങ്ങൾ മഹാമാരിയുടെ യഥാർഥ സാഹചര്യം പരിഗണിച്ച് പ്രയോഗിക്കണമെന്നാണ് വിധി വ്യക്തമാക്കുന്നത്.