ന്യൂഡൽഹി, ജൂലൈ 14:

മധ്യപ്രദേശിലെ ധാർ ജില്ലയിലുള്ള വിവാദ ഭോജ്ശാല–കമാൽ മൗലാ സമുച്ചയം ക്ഷേത്രമാണെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചുകൊണ്ടും അവിടെ നമസ്കാരം നിരോധിച്ചുകൊണ്ടുമുള്ള മധ്യപ്രദേശ് ഹൈക്കോടതിയുടെ 2026 മെയ് 15-ലെ വിധിക്കെതിരെ മുസ്ലിം സംഘടനകൾ സമർപ്പിച്ച അപ്പീലുകളിൽ സുപ്രീംകോടതി എതിർകക്ഷികൾക്ക് നോട്ടീസ് അയച്ചു. ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് സൂര്യകാന്ത്, ജസ്റ്റിസ് ജോയ്മാല്യ ബാഗ്ചി, ജസ്റ്റിസ് വി. മോഹന എന്നിവരടങ്ങിയ മൂന്നംഗ ബെഞ്ചാണ് ഹർജികൾ പരിഗണിച്ചത്. എന്നാൽ, ഹൈക്കോടതിയുടെ വിവാദ വിധി സ്റ്റേ ചെയ്യണമെന്ന ഇടക്കാല ആവശ്യം അനുവദിക്കാൻ പരമോന്നത കോടതി വിസമ്മതിച്ചു.

മുസ്ലിം കക്ഷികൾക്കായി രാജ്യത്തെ പ്രമുഖ മുതിർന്ന അഭിഭാഷകർ ഹാജരായി വാദമുഖങ്ങൾ നിരത്തി. കേസിൽ മധ്യപ്രദേശ് സംസ്ഥാന സർക്കാരിനും മറ്റ് എതിർകക്ഷികൾക്കും കോടതി നോട്ടീസ് പുറപ്പെടുവിച്ചിട്ടുണ്ട്. കേസിൽ അന്തിമതീരുമാനം ഉണ്ടാകുന്നതുവരെ പ്രദേശത്ത് സമാധാനഭംഗമോ ക്രമസമാധാന പ്രശ്നങ്ങളോ സൃഷ്ടിക്കുന്ന യാതൊരുവിധ നടപടികളും ഉണ്ടാകരുതെന്ന് കോടതി കക്ഷികൾക്ക് കർശന നിർദേശം നൽകി.

വെള്ളിയാഴ്ചകളിൽ സമീപത്ത് പ്രത്യേക താൽക്കാലിക സൗകര്യം

തർക്കമന്ദിരത്തിനുള്ളിൽ വെള്ളിയാഴ്ചകളിലെ പ്രാർത്ഥന പുനഃസ്ഥാപിക്കണമെന്ന ഹർജിക്കാരുടെ ആവശ്യം കോടതി തള്ളി. എങ്കിലും, പ്രശ്നത്തിൽ താൽക്കാലിക പരിഹാരമെന്ന നിലയിൽ ഭോജ്ശാലാ സമുച്ചയത്തിന് തൊട്ടടുത്തുള്ള നിശ്ചിത തുറസ്സായ സ്ഥലത്ത് വെള്ളിയാഴ്ചകളിൽ ഉച്ചയ്ക്ക് ഒരു മണി മുതൽ മൂന്ന് മണിവരെ നമസ്കാരം നിർവഹിക്കുന്നതിന് ആവശ്യമായ ക്രമീകരണങ്ങൾ ഒരുക്കാൻ മധ്യപ്രദേശ് സർക്കാരിന് കോടതി നിർദേശം നൽകി. ഈ അനുമതി കേസിലെ അന്തിമവിധിക്ക് വിധേയമായിരിക്കുമെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.

ഹൈക്കോടതി വിധി സ്റ്റേ ചെയ്യാൻ സുപ്രീംകോടതി വിസമ്മതിച്ചു

കഴിഞ്ഞ മെയ് 15-ന് മധ്യപ്രദേശ് ഹൈക്കോടതി പുറപ്പെടുവിച്ച വിധി താൽക്കാലികമായി മരവിപ്പിക്കാനോ പ്രദേശത്ത് നിലനിന്നിരുന്ന പഴയ സ്ഥിതി (status quo) പുനഃസ്ഥാപിക്കാനോ കോടതി തയ്യാറായില്ല. പ്രദേശത്ത് കൂടുതൽ സംഘർഷാവസ്ഥയ്ക്ക് കാരണമായേക്കാവുന്ന യാതൊരുവിധ ഇടക്കാല ഉത്തരവുകളും പുറപ്പെടുവിക്കാൻ സാധിക്കില്ലെന്ന് ജസ്റ്റിസ് സൂര്യകാന്ത് അധ്യക്ഷനായ ബെഞ്ച് നിരീക്ഷിച്ചു. അതേസമയം, ഹൈക്കോടതി വിധിയുടെ ഭരണഘടനാപരവും നിയമപരവുമായ സാധുത വിശദമായി പരിശോധിക്കുമെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

ഘടനയിൽ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തുന്നതിന് കർശന വിലക്ക്

വിവാദ ഭോജ്ശാല–കമാൽ മൗലാ സമുച്ചയത്തിൽ പുരാവസ്തു സർവേ വകുപ്പ് (എ.എസ്.ഐ) യാതൊരുവിധ ഭൗതികമായ മാറ്റങ്ങളോ കൂട്ടിച്ചേർക്കലുകളോ വരുത്തരുതെന്ന് കോടതി വിലക്കിയിട്ടുണ്ട്. അത്തരം നിർമ്മാണ അല്ലെങ്കിൽ ഖനന പ്രവൃത്തികൾ ആവശ്യമായി വരികയാണെങ്കിൽ സുപ്രീംകോടതിയുടെ മുൻകൂർ അനുമതി തേടേണ്ടതുണ്ട്. തർക്കസ്ഥലം നിലവിലുള്ള അവസ്ഥയിൽ തന്നെ സംരക്ഷിക്കുകയാണ് കോടതിയുടെ ലക്ഷ്യം.

ഹൈക്കോടതി വിധിയുടെ നിയമസാധുത സുപ്രീംകോടതിയുടെ പരിശോധനയിലേക്ക്

ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ ഈ സമുച്ചയം ക്ഷേത്രമാണെന്ന ഹൈക്കോടതി പ്രഖ്യാപനവും നമസ്കാര നിരോധനവും ഉൾപ്പെടെയുള്ള കാര്യങ്ങളിലെ നിയമപരമായ സങ്കീർണ്ണതകളാണ് സുപ്രീംകോടതിയുടെ അന്തിമപരിശോധനയ്ക്ക് വിധേയമാകുന്നത്. രാജ്യത്തെ മറ്റ് സമാനമായ ആരാധനാലയ തർക്കങ്ങളിലും ഈ കേസിന്റെ അന്തിമവിധി നിർണായകമായേക്കാം. എന്നാൽ, സുപ്രീംകോടതി ഈ വിഷയത്തിൽ ഒരു അന്തിമതീരുമാനം കൈക്കൊള്ളുന്നതുവരെ മധ്യപ്രദേശ് ഹൈക്കോടതിയുടെ വിധി പൂർണ്ണമായും പ്രാബല്യത്തിൽ തുടരും.

ഇടക്കാല ക്രമീകരണം അന്തിമവിധിയെ ബാധിക്കില്ല

നിലവിൽ പ്രാർത്ഥനയ്ക്കായി അനുവദിച്ചിട്ടുള്ള താൽക്കാലിക ഇളവുകൾ അപ്പീലുകളിലെ അന്തിമവിധിയെ യാതൊരു തരത്തിലും സ്വാധീനിക്കുന്നതല്ലെന്ന് ബെഞ്ച് വിധിന്യായത്തിൽ പ്രത്യേകം എടുത്തുപറഞ്ഞു. കക്ഷികളുടെ വിശദമായ വാദങ്ങൾ പൂർണ്ണമായി കേട്ടശേഷമേ തർക്കത്തിന് ശാശ്വതമായ പരിഹാരം കാണൂ എന്നും അതുവരെ താൽക്കാലിക ക്രമീകരണം മാത്രമേ നിലനിൽക്കുകയുള്ളൂവെന്നും കോടതി ഓർമ്മിപ്പിച്ചു.