റോഡപകടത്തിൽ ഒരാൾ മരിച്ചാൽ കുടുംബത്തിന് എത്ര നഷ്ടപരിഹാരം ലഭിക്കും? ഈ തുക കോടതി എങ്ങനെയാണ് നിശ്ചയിക്കുന്നത്? പലരും കരുതുന്നതുപോലെ ഇത് ഒരു നിശ്ചിത തുകയല്ല. മരിച്ചയാളുടെ പ്രായം, വരുമാനം, ആശ്രിതരുടെ എണ്ണം, ഭാവിയിലെ വരുമാനവർധന തുടങ്ങിയ നിരവധി ഘടകങ്ങൾ പരിശോധിച്ചാണ് മോട്ടോർ അപകട നഷ്ടപരിഹാര ട്രിബ്യൂണലും കോടതികളും നഷ്ടപരിഹാരം കണക്കാക്കുന്നത്. ഈ വിഷയത്തിൽ സുപ്രീംകോടതി വിവിധ കേസുകളിൽ രൂപപ്പെടുത്തിയ മാനദണ്ഡങ്ങളാണ് രാജ്യത്തുടനീളം പൊതുവേ പിന്തുടരുന്നത്.
ആദ്യപടി: മാസവരുമാനം കണ്ടെത്തും
നഷ്ടപരിഹാരം കണക്കാക്കുന്നതിലെ ആദ്യഘട്ടം മരിച്ചയാളുടെ യഥാർഥ വരുമാനം കണ്ടെത്തുകയാണ്. ശമ്പള സ്ലിപ്പ്, ആദായനികുതി രേഖകൾ, ബാങ്ക് രേഖകൾ തുടങ്ങിയവ ഉണ്ടെങ്കിൽ അവ പരിഗണിക്കും. രേഖകളില്ലെങ്കിൽ തൊഴിൽ, വിദ്യാഭ്യാസം, പ്രായം, അപകടം നടന്ന സമയത്തെ കുറഞ്ഞ വേതനം എന്നിവ അടിസ്ഥാനമാക്കി വരുമാനം കോടതി നിശ്ചയിക്കും.
ഭാവിയിലെ വരുമാനവർധനയും കൂട്ടിച്ചേർക്കും
മരിച്ചയാൾ ജീവിച്ചിരുന്നെങ്കിൽ ശമ്പളമോ വരുമാനമോ ഭാവിയിൽ വർധിക്കുമായിരുന്നുവെന്ന കണക്കും കോടതി ഉൾപ്പെടുത്തും. ഇതിനെ ഭാവി വരുമാനസാധ്യത എന്നാണ് പറയുന്നത്. പ്രായവും തൊഴിലും അനുസരിച്ച് നിലവിലെ വരുമാനത്തിന് നിശ്ചിത ശതമാനം അധികമായി ചേർക്കും. അതിലൂടെ കുടുംബത്തിന് നഷ്ടമായ യഥാർഥ സാമ്പത്തിക സാധ്യത കണക്കിലെടുക്കാനാണ് ശ്രമിക്കുന്നത്.
വ്യക്തിപരമായ ചെലവ് കുറച്ച ശേഷമാണ് കുടുംബനഷ്ടം കണക്കാക്കുന്നത്
മരിച്ചയാൾ സമ്പാദിച്ച മുഴുവൻ തുകയും കുടുംബത്തിനായിരുന്നില്ല. സ്വന്തം ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ചെലവഴിച്ച തുകയും അതിലുണ്ടാകും. അതിനാൽ ആശ്രിതരുടെ എണ്ണമനുസരിച്ച് വ്യക്തിപരമായ ചെലവിനുള്ള ഭാഗം കുറച്ച ശേഷമാണ് കുടുംബത്തിന് യഥാർഥത്തിൽ നഷ്ടമായ വരുമാനം കണക്കാക്കുന്നത്.
‘മൾട്ടിപ്ലയർ’ ആണ് പ്രധാന കണക്കുകൂട്ടൽ
തുടർന്ന് മരിച്ചയാളുടെ പ്രായം അടിസ്ഥാനമാക്കി കോടതി മൾട്ടിപ്ലയർ എന്ന ഗുണനസംഖ്യ നിശ്ചയിക്കും. പ്രായം കുറവാണെങ്കിൽ ജോലി ചെയ്യാൻ ശേഷിക്കുന്ന വർഷങ്ങൾ കൂടുതലായതിനാൽ മൾട്ടിപ്ലയറും കൂടുതലായിരിക്കും. പ്രായം കൂടുന്നതിനനുസരിച്ച് ഈ സംഖ്യ കുറയും. വാർഷിക കുടുംബവരുമാനം ഈ മൾട്ടിപ്ലയറുമായി ഗുണിച്ചാണ് പ്രധാന നഷ്ടപരിഹാര തുക കണ്ടെത്തുന്നത്.
ശമ്പളം മാത്രമല്ല, മറ്റ് ആനുകൂല്യങ്ങളും പരിഗണിക്കാം
വീട്ടുവാടക അലവൻസ്, മറ്റ് കുടുംബത്തിന് പ്രയോജനം ചെയ്യുന്ന ആനുകൂല്യങ്ങൾ എന്നിവയും ചില സാഹചര്യങ്ങളിൽ വരുമാനത്തിന്റെ ഭാഗമായി പരിഗണിക്കാമെന്ന് വിവിധ കോടതികൾ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ വ്യക്തിപരമായ ഉപയോഗത്തിന് മാത്രമുള്ള ആനുകൂല്യങ്ങൾ സാധാരണയായി ഉൾപ്പെടുത്തില്ല.
ഇതുകൂടാതെ ലഭിക്കുന്ന നഷ്ടപരിഹാരങ്ങൾ
വരുമാനനഷ്ടത്തിന് പുറമേ മറ്റ് ചില തലക്കെട്ടുകളിലും നഷ്ടപരിഹാരം അനുവദിക്കും. ഉദാഹരണമായി:
ജീവിതപങ്കാളിയുടെ സഹവാസനഷ്ടം
മാതാപിതാക്കൾക്കും മക്കൾക്കും ലഭിക്കുന്ന സ്നേഹവും സംരക്ഷണവും നഷ്ടമായത്
ശവസംസ്കാരച്ചെലവ്
സ്വത്തുനഷ്ടം
ഇത്തരം തലക്കെട്ടുകൾക്ക് സുപ്രീംകോടതി നിശ്ചയിച്ച മാനദണ്ഡങ്ങൾ അനുസരിച്ചാണ് തുക അനുവദിക്കുന്നത്.
ഓരോ കേസിലും തുക വ്യത്യസ്തമാകും
ഒരേ പ്രായത്തിലുള്ള രണ്ടുപേർ മരിച്ചാലും നഷ്ടപരിഹാരം ഒരുപോലെയാകണമെന്നില്ല. വരുമാനം, തൊഴിൽ, ആശ്രിതരുടെ എണ്ണം, തെളിവുകൾ, അപകടത്തിന്റെ സാഹചര്യങ്ങൾ എന്നിവ മാറുന്നതിനനുസരിച്ച് നഷ്ടപരിഹാരത്തുകയും മാറും. അതിനാൽ ഓരോ കേസും അതിന്റെ വസ്തുതകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് കോടതി വിലയിരുത്തുന്നത്.
സുപ്രീംകോടതി മാനദണ്ഡങ്ങളാണ് രാജ്യവ്യാപക അടിസ്ഥാനം
മോട്ടോർ വാഹനാപകട മരണക്കേസുകളിൽ നഷ്ടപരിഹാരം നിശ്ചയിക്കുമ്പോൾ സുപ്രീംകോടതി വിവിധ വിധികളിലൂടെ രൂപപ്പെടുത്തിയ മാനദണ്ഡങ്ങളാണ് രാജ്യത്തെ മിക്ക ട്രിബ്യൂണലുകളും ഹൈക്കോടതികളും പിന്തുടരുന്നത്. ഇതിലൂടെ സമാന സാഹചര്യങ്ങളിലുള്ള കേസുകളിൽ ഏകീകൃത സമീപനം ഉറപ്പാക്കുകയും, മരിച്ചയാളുടെ കുടുംബത്തിന് ന്യായവും യുക്തിസഹവുമായ നഷ്ടപരിഹാരം ലഭ്യമാക്കുകയുമാണ് ലക്ഷ്യം.