ഒരു പരീക്ഷയുടെ ഫലം ജീവിതവിജയത്തിന്റെ ഏക മാനദണ്ഡമാണെന്ന ധാരണ വിദ്യാർത്ഥികളിൽ ശക്തിപ്പെടുമ്പോഴാണ് പരീക്ഷാ സമ്മർദം അപകടകരമായ മാനസിക പ്രതിസന്ധിയായി മാറുന്നത്. പ്രത്യേകിച്ച് നീറ്റ് പോലുള്ള അതീവ മത്സരാധിഷ്ഠിത പരീക്ഷകളിൽ വർഷങ്ങളോളം നീളുന്ന തയ്യാറെടുപ്പും കുടുംബത്തിന്റെ പ്രതീക്ഷകളും സാമ്പത്തിക ബാധ്യതകളും തുടർച്ചയായ പരാജയഭയവും വിദ്യാർത്ഥികളെ കടുത്ത മാനസിക സമ്മർദത്തിലാക്കുന്നു. പ്രതീക്ഷിച്ച വിജയം ലഭിക്കില്ലെന്ന തോന്നൽ, മറ്റുള്ളവരുമായി നടത്തുന്ന നിരന്തര താരതമ്യം, ഭാവിയെക്കുറിച്ചുള്ള അനിശ്ചിതത്വം എന്നിവ പലരിലും നിരാശയും ഏകാന്തതയും വിഷാദവും വളർത്തുന്നു. വിദഗ്ധരുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ഈ അവസ്ഥയ്ക്ക് സമയോചിതമായ മാനസിക പിന്തുണ ലഭിക്കാതെ വരുമ്പോൾ ചിലർ ആത്മഹത്യ പോലുള്ള അങ്ങേയറ്റത്തെ തീരുമാനങ്ങളിലേക്ക് നീങ്ങാനുള്ള സാധ്യത വർധിക്കുന്നു.

പ്രതീക്ഷകളുടെ ഭാരം താങ്ങാനാകാതെ യുവജീവിതങ്ങൾ

രാജസ്ഥാനിലെ സിക്കാറിൽ അടുത്തിടെ നടന്ന രണ്ട് നീറ്റ് പരീക്ഷാർഥികളുടെ ആത്മഹത്യകൾ ഈ പ്രതിസന്ധിയുടെ ഗൗരവം വ്യക്തമാക്കുന്നതാണ്. ജൂൺ 21-ന് നടക്കാനിരുന്ന നീറ്റ് പരീക്ഷയുടെ മൂന്നാം ശ്രമത്തിനായി തയ്യാറെടുക്കുകയായിരുന്ന 22-കാരനായ ഉമേഷ് മാലി പരീക്ഷയ്ക്ക് ദിവസങ്ങൾ മാത്രം ബാക്കി നിൽക്കെ ആത്മഹത്യ ചെയ്തു. ഇതിന് ഏതാനും ആഴ്ചകൾക്ക് മുൻപ്, മൂന്ന് വർഷമായി നീറ്റിനായി തയ്യാറെടുക്കുകയായിരുന്ന 23-കാരനായ പ്രദീപ് മഹിചും ജീവനൊടുക്കിയിരുന്നു. രാജ്യത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സമാന സംഭവങ്ങൾ തുടർച്ചയായി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെടുന്നുണ്ട്. വിദ്യാർത്ഥികളുടെ മാനസികാരോഗ്യത്തിന് ആവശ്യമായ പിന്തുണ ഉറപ്പാക്കുന്നതിലും പരീക്ഷയെ ജീവിതത്തിന്റെ ഏക ലക്ഷ്യമായി കാണുന്ന സാമൂഹിക സമീപനത്തിൽ മാറ്റം വരുത്തുന്നതിലും അടിയന്തര ഇടപെടൽ അനിവാര്യമാണെന്ന് ഈ ദുരന്തങ്ങൾ വീണ്ടും ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു.

പുസ്തകങ്ങൾക്കിടയിൽ കുടുങ്ങുന്ന ജീവിതം

നീറ്റ് പോലുള്ള മത്സര പരീക്ഷകൾക്കായുള്ള പല കോച്ചിങ് കേന്ദ്രങ്ങളിലെയും പരിശീലനം അത്യന്തം കർശനവും സമ്മർദപൂർണവുമാണ്. വിദ്യാർത്ഥികളുടെ ദിവസം പലപ്പോഴും പുലർച്ചെ തന്നെ ആരംഭിക്കുന്നു. രാവിലെ ക്ലാസുകൾ, മണിക്കൂറുകളോളം നീളുന്ന ലെക്ചറുകൾ, തുടർച്ചയായ ടെസ്റ്റുകൾ, സംശയനിവാരണ സെഷനുകൾ, രാത്രി വൈകുംവരെ സ്വയംപഠനം എന്നിവയാണ് പതിവ്. പല കേന്ദ്രങ്ങളിലും വിദ്യാർത്ഥികളുടെ പ്രകടനം റാങ്കുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പരസ്യമായി വിലയിരുത്തുകയും കുറഞ്ഞ മാർക്ക് നേടുന്നവർക്ക് ശാസനകളും മാനസിക സമ്മർദവും നേരിടേണ്ടിവരികയും ചെയ്യാറുണ്ട്. ഓരോ ആഴ്ചയും നടക്കുന്ന മോക്ക് ടെസ്റ്റുകൾ, നിരന്തരമായ മത്സരബോധം, രക്ഷിതാക്കളുടെയും അധ്യാപകരുടെയും ഉയർന്ന പ്രതീക്ഷകൾ എന്നിവ ചേർന്ന് വിശ്രമത്തിനും സാമൂഹിക ഇടപെടലുകൾക്കും വിനോദത്തിനും വളരെ കുറച്ച് സമയം മാത്രമേ അവശേഷിപ്പിക്കാറുള്ളൂ. ഇത്തരമൊരു ചിട്ടയില്ലാത്ത സമ്മർദചക്രത്തിൽ ദീർഘകാലം കഴിയുന്ന ചില വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് മാനസിക ക്ഷീണം, ഉത്കണ്ഠ, ആത്മവിശ്വാസക്കുറവ്, ഏകാന്തത എന്നിവ അനുഭവപ്പെടാം. വിദഗ്ധർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നത്, കഠിനാധ്വാനത്തോടൊപ്പം മതിയായ വിശ്രമവും മാനസിക പിന്തുണയും ഉറപ്പാക്കാത്ത പരിശീലനരീതികൾ വിദ്യാർത്ഥികളുടെ മാനസികാരോഗ്യത്തെ പ്രതികൂലമായി ബാധിക്കാമെന്നാണ്.

മത്സരത്തിന്റെ മാനസിക വില

നിരന്തരമായ മത്സരം, ആവർത്തിച്ചുള്ള പരാജയങ്ങൾ, കുറഞ്ഞ റാങ്കുകൾ, സഹപാഠികളുമായുള്ള താരതമ്യം, അധ്യാപകരുടെ വിമർശനങ്ങൾ, രക്ഷിതാക്കളുടെ പ്രതീക്ഷകൾ നിറവേറ്റാനാകാത്തതിന്റെ കുറ്റബോധം എന്നിവ പല വിദ്യാർത്ഥികളെയും കടുത്ത മാനസിക സംഘർഷത്തിലേക്ക് തള്ളിവിടുന്നുവെന്ന് വിദ്യാഭ്യാസ വിദഗ്ധരും മനഃശാസ്ത്രജ്ഞരും ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. പരീക്ഷയിൽ വിജയിക്കാത്തത് ജീവിതപരാജയമാണെന്ന സന്ദേശം നേരിട്ടോ പരോക്ഷമായോ ലഭിക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ വിദ്യാർത്ഥികളുടെ ആത്മാഭിമാനം തകരുകയും സ്വയം വിലകുറച്ച് കാണുന്ന പ്രവണത വളരുകയും ചെയ്യുന്നു. ചിലർക്ക് വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങി മാതാപിതാക്കളെ നേരിടാനുള്ള ഭയം പോലും വലിയ മാനസിക ഭാരമായി മാറുന്നു. തുടർച്ചയായ സമ്മർദവും അപമാനബോധവും നിരാശയും ചേർന്ന് ഉത്കണ്ഠ, വിഷാദം, ഉറക്കക്കുറവ്, സാമൂഹിക അകലം പാലിക്കൽ തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് കാരണമാകാമെന്ന് വിദഗ്ധർ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു. ആരോഗ്യകരമായ പഠനാന്തരീക്ഷത്തിനുപകരം ഭയവും ശിക്ഷയും മാത്രം അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള പരിശീലന സംസ്കാരം വിദ്യാർത്ഥികളിൽ നിസ്സഹായതയും പ്രത്യാശ നഷ്ടപ്പെടലും വളർത്തുകയും, അത്യന്തം ഗുരുതരമായ സാഹചര്യങ്ങളിൽ ആത്മഹത്യാപരമായ ചിന്തകളിലേക്കുപോലും നയിക്കാനിടയുണ്ടെന്നും അവർ വ്യക്തമാക്കുന്നു.

വിജയം മാത്രമല്ല, പരാജയവും ജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമാണെന്ന് പഠിപ്പിക്കണം

ലക്ഷക്കണക്കിന് വിദ്യാർത്ഥികളാണ് ഓരോ വർഷവും നീറ്റ് പോലുള്ള മത്സര പരീക്ഷകൾ എഴുതുന്നത്. എന്നാൽ ലഭ്യമായ സീറ്റുകൾ താരതമ്യേന വളരെ കുറവായതിനാൽ ഭൂരിഭാഗം പേരും സ്വാഭാവികമായും പുറത്താകുമെന്നതാണ് യാഥാർഥ്യം. അതിനാൽ പരീക്ഷയ്ക്ക് പരിശീലിപ്പിക്കുന്നതിനൊപ്പം ഈ യാഥാർഥ്യത്തെ നേരിടാനും വിദ്യാർത്ഥികളെ തയ്യാറാക്കേണ്ടത് അനിവാര്യമാണ്. ഒരു പരീക്ഷയിലെ പരാജയം ജീവിതപരാജയമല്ലെന്നും വിജയത്തിലേക്കുള്ള നിരവധി വഴികളിൽ ഒന്ന് മാത്രമാണ് നീറ്റെന്നും വിദ്യാർത്ഥികളെ ബോധ്യപ്പെടുത്തണം. കോച്ചിങ് കേന്ദ്രങ്ങളും സ്കൂളുകളും രക്ഷിതാക്കളും ചേർന്ന് വിജയസാധ്യതകൾ മാത്രമല്ല, ബദൽ കരിയർ മാർഗങ്ങൾ, പരാജയത്തെ ഉൾക്കൊള്ളാനുള്ള മാനസിക കരുത്ത്, പ്രതിരോധശേഷി (resilience), ആത്മാഭിമാനം എന്നിവയും വളർത്തിയെടുക്കണം. ഒരു പരീക്ഷയുടെ ഫലം ഒരു വ്യക്തിയുടെ മൂല്യമോ ഭാവിയോ നിർണയിക്കുന്നില്ലെന്ന സന്ദേശം വിദ്യാഭ്യാസ സംവിധാനത്തിന്റെ ഭാഗമാകുമ്പോൾ മാത്രമേ വിദ്യാർത്ഥികൾ മത്സരത്തിന്റെ സമ്മർദത്തെ ആരോഗ്യകരമായി നേരിടാനും ജീവിതത്തെ വിശാലമായ കാഴ്ചപ്പാടോടെ കാണാനും കഴിയൂ.