പ്രധാന വിവരങ്ങൾ
- ഡെറാഡൂണിൽ നവംബർ 18ന് പർവത് മന്ഥൻ സമ്മേളനം സമാപിച്ചു.
- പതിനൊന്ന് ഹിമാലയൻ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള പ്രതിനിധികൾ ദ്വിദിന സമ്മേളനത്തിൽ പങ്കെടുത്തു.
- ജലസുരക്ഷ, ദുരന്ത പ്രതിരോധം, പരിസ്ഥിതി ആസൂത്രണം, നഗരസഭാ ധനം എന്നിവ ചർച്ചയായി.
- നഗരവികസനത്തിനായി പത്ത് സംരംഭങ്ങളും പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളും പഠനസാമഗ്രികളും സമ്മേളനത്തിൽ പുറത്തിറക്കി.
- അർബൻ ലേണത്തോണിൽ നഗരപ്രശ്നങ്ങൾക്കുള്ള പതിനെട്ട് നൂതന പരിഹാരങ്ങൾക്ക് പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു.
ഡെറാഡൂൺ (ഉത്തരാഖണ്ഡ്) / 2026 / നവംബർ 19
കാലാവസ്ഥാ വെല്ലുവിളികളെ നേരിടാനുള്ള നഗരങ്ങളുടെ ശേഷി കൂട്ടാനും പരിസ്ഥിതിക്ക് ഇണങ്ങുന്ന നഗരാസൂത്രണം നടപ്പാക്കാനും നഗരസഭകളുടെ ധനസ്ഥിതി മെച്ചപ്പെടുത്താനുമുള്ള ശുപാർശകളോടെ പർവത് മന്ഥൻ കോൺക്ലേവ് 2026 ഡെറാഡൂണിൽ സമാപിച്ചു. നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് അർബൻ അഫയേഴ്സ് നവംബർ 17, 18 തീയതികളിലായി സംഘടിപ്പിച്ച സമ്മേളനത്തിൽ 11 ഹിമാലയൻ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള പ്രതിനിധികൾ പങ്കെടുത്തു. നയരൂപീകരണ രംഗത്തുള്ളവർ, നഗര തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ പ്രതിനിധികൾ, സാങ്കേതിക വിദഗ്ധർ, അക്കാദമിക രംഗത്തുള്ളവർ, പൗരസമൂഹ സംഘടനകൾ, വികസന പങ്കാളികൾ എന്നിവരും ചർച്ചകളിൽ പങ്കെടുത്തു. ജലവും ശുചിത്വവും ഒരുമിച്ച് ആസൂത്രണം ചെയ്യാനും നഗരസേവനങ്ങൾ ദീർഘകാലം നിലനിർത്താനും മലയോര നഗരങ്ങൾക്ക് യോജിച്ച പ്രായോഗിക മാർഗങ്ങൾ കണ്ടെത്തുകയായിരുന്നു ലക്ഷ്യം.
കേന്ദ്ര ഭവന, നഗരകാര്യ സഹമന്ത്രി തോഖൻ സാഹു നവംബർ 17ന് സമ്മേളനം ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. ജലസുരക്ഷ മുതൽ പരിസ്ഥിതി വ്യവസ്ഥയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള നഗരവികസനം വരെ എന്നതായിരുന്നു പ്രമേയം. കാലാവസ്ഥാ വെല്ലുവിളികളെ നേരിടാൻ കഴിയുന്ന ജല, ശുചിത്വ സംവിധാനങ്ങൾ ഹിമാലയൻ നഗരങ്ങളുടെ ആസൂത്രണത്തിന്റെ ഭാഗമാക്കുന്നതിൽ സമ്മേളനം ഊന്നൽ നൽകി.

നീരുറവകൾ സംരക്ഷിക്കാനും നഗരസഭകളുടെ ശേഷി കൂട്ടാനും ആഹ്വാനം
ഹിമാലയൻ നഗരങ്ങളുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കാൻ പ്രാദേശിക സഹകരണവും സ്ഥാപനങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനശേഷി വർധിപ്പിക്കലും അറിവ് പങ്കിടലും പ്രധാനമാണെന്ന് തോഖൻ സാഹു പറഞ്ഞു. പ്രശ്നങ്ങൾ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ അതിർത്തികളിൽ ഒതുങ്ങുന്നില്ലെന്നും പരസ്പരം പഠിച്ചും പ്രാദേശിക ശേഷി കൂട്ടിയും ജലസുരക്ഷയും എല്ലാവർക്കും നഗരസേവനങ്ങളും അന്തസ്സുറ്റ ശുചിത്വ സൗകര്യങ്ങളും ഉറപ്പാക്കാമെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. സർക്കാരുകളും സ്ഥാപനങ്ങളും മേഖലയിലെ പങ്കാളികളും കൂടുതൽ സഹകരിക്കണമെന്നും ഒരിടത്ത് വിജയിച്ച പരിഹാരം പങ്കുവെച്ച് നടപ്പാക്കിയാൽ നൂറ് നഗരങ്ങളിൽ വരെ മാറ്റമുണ്ടാക്കാമെന്നും അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.
ഗംഗയും യമുനയും ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രധാന നദികൾ ഉദ്ഭവിക്കുന്ന ഉത്തരാഖണ്ഡിന് നദികളുടെ താഴ്ഭാഗത്തുള്ള ഓരോ പട്ടണത്തോടും ഗ്രാമത്തോടും ഉത്തരവാദിത്തമുണ്ടെന്ന് സംസ്ഥാന നഗരവികസന സെക്രട്ടറി നിതേഷ് ഝാ പറഞ്ഞു. ഉപയോഗിച്ച വെള്ളവും സെപ്റ്റിക് ടാങ്കുകളിൽ നിന്നുള്ള മലമാലിന്യവും കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നത് സംസ്ഥാനം ഒരു പ്രതിബദ്ധതയായാണ് കാണുന്നതെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. 2019 മുതൽ സംസ്ഥാനം ദേശീയ നഗരകാര്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടുമായി സഹകരിക്കുന്നുണ്ട്. സെപ്റ്റിക് ടാങ്ക് മാലിന്യം കൈകാര്യം ചെയ്യാനുള്ള 2017ലെ മാർഗരേഖയും ഗംഗാതീര നഗരങ്ങളിലെ നിലവിലുള്ള മലിനജല ശുദ്ധീകരണ പ്ലാന്റുകളിൽ ഈ മാലിന്യവും ചേർത്ത് സംസ്കരിക്കുന്ന രീതിയും അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിന്റെ സഹായത്തോടെ രുദ്രപുരിൽ സ്ഥാപിച്ച മലമാലിന്യ സംസ്കരണ കേന്ദ്രം സംസ്ഥാനത്തെ ഇത്തരത്തിലുള്ള ആദ്യ സ്വതന്ത്ര കേന്ദ്രമാണ്. മലയോര ഭൂപ്രകൃതി കണക്കിലെടുത്ത് മാനദണ്ഡങ്ങളും ധനസഹായ രീതികളും രൂപപ്പെടുത്താൻ പങ്കാളികളുടെയും കേന്ദ്ര മന്ത്രാലയങ്ങളുടെയും മലയോര സംസ്ഥാനങ്ങളുടെയും സഹകരണം അദ്ദേഹം തേടി.
ഏഷ്യയുടെ ജലസംഭരണിയാണ് ഹിമാലയമെന്ന് കേന്ദ്ര പരിസ്ഥിതി, വനം, കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാന മന്ത്രാലയത്തിലെ ജോയിന്റ് സെക്രട്ടറി നമീത പ്രസാദ് പറഞ്ഞു. നീരുറവകളിലെ ജലലഭ്യത കുറയുന്നതും മലിനീകരണവും അപര്യാപ്തമായ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളും നഗരങ്ങളിലെ വർധിക്കുന്ന ജലാവശ്യവുമാണ് മേഖലയിലെ ജലപ്രതിസന്ധിക്ക് കാരണമെന്ന് അവർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ചുറ്റുമുള്ള പരിസ്ഥിതി വ്യവസ്ഥകളുടെ ആരോഗ്യം വീണ്ടെടുത്താലേ നഗരങ്ങളുടെ ജലസുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കാനാകൂ. അതിനായി കേന്ദ്രീകൃത അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾക്കൊപ്പം വിശാലമായ പരിസ്ഥിതി ആസൂത്രണവും വേണമെന്ന് അവർ പറഞ്ഞു. ഈ പ്രവർത്തനത്തിൽ പ്രധാന പങ്കുവഹിക്കുന്ന ദേശീയ ഹിമാലയ പഠന ദൗത്യം 255ലധികം പദ്ധതികൾക്ക് പിന്തുണ നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ഇതിൽ 40ലധികം പദ്ധതികൾ ജലവിഭവ പരിപാലനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്.
മലയോര സംസ്ഥാനങ്ങൾക്കും സ്ഥാപനങ്ങൾക്കും മേഖലയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന പങ്കാളികൾക്കും അറിവ് കൈമാറാനും പ്രവർത്തനശേഷി കൂട്ടാനും പ്രായോഗിക പരിഹാരങ്ങൾ കണ്ടെത്താനുമുള്ള കൂട്ടായ്മയായി പർവത് മന്ഥൻ വളർന്നെന്ന് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഡയറക്ടർ പ്രൊഫസർ ഡോക്ടർ ദേബോലിന കുണ്ടു പറഞ്ഞു. പരസ്പരം പഠിക്കാനും മേഖലാതല സഹകരണം വളർത്താനും നയചർച്ചകൾ നടത്താനും ഈ വേദി അവസരമൊരുക്കിയെന്നും മലയോര നഗരവൽക്കരണത്തിന്റെ പ്രത്യേക പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് യോജിച്ച സമീപനങ്ങൾ രൂപപ്പെടുത്താൻ ഇത് സഹായിച്ചെന്നും അവർ പറഞ്ഞു. നഗരവൽക്കരണം ചുറ്റുമുള്ള ഗ്രാമങ്ങളെയും വിശാലമായ മേഖലയെയും ബാധിക്കുന്നതിനാൽ നഗരസഭാ പരിധിക്കപ്പുറം നോക്കിയുള്ള ദീർഘകാല ആസൂത്രണം വേണമെന്ന് ഉത്തരാഖണ്ഡ് നഗരവികസന വകുപ്പ് ഡയറക്ടർ വിനോദ് ഗോസ്വാമി പറഞ്ഞു. വകുപ്പുകളും മേഖലകളും ഏകോപിക്കണം. നഗര തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ധനസ്ഥിതി മെച്ചപ്പെടുത്താൻ നിലവിലുള്ള വിഭവങ്ങളും പതിനാറാം ധനകാര്യ കമ്മീഷൻ, അർബൻ ചലഞ്ച് ഫണ്ട് എന്നിവ വഴിയുള്ള അവസരങ്ങളും ഫലപ്രദമായി ഉപയോഗിക്കണമെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.

ദുരന്തസാധ്യത മുതൽ നഗരസഭാ ധനം വരെ നാല് ചർച്ചകൾ
ഇന്ത്യൻ ഹിമാലയൻ മേഖലയിലെ സുസ്ഥിര നഗരവികസനത്തിനായി നാല് സാങ്കേതിക ചർച്ചകൾ നടന്നു. ആദ്യ ചർച്ച പ്രകൃതിദുരന്തങ്ങൾക്കും കാലാവസ്ഥാ ഭീഷണികൾക്കും ഹിമാലയൻ ജനവാസ മേഖലകൾ എത്രത്തോളം വിധേയമാണെന്നും അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾക്കുമേൽ സമ്മർദം എങ്ങനെ കൂടുന്നുവെന്നും പരിശോധിച്ചു. നഗരാസൂത്രണത്തിൽ ദുരന്തസാധ്യതാ വിലയിരുത്തൽ ഉൾപ്പെടുത്താനും സുപ്രധാന അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളുടെ പ്രതിരോധശേഷി കൂട്ടാനും ദുർബലമായ മലയോര പരിസ്ഥിതിക്ക് യോജിച്ച വികസനരീതികൾ സ്വീകരിക്കാനും നിർദേശിച്ചു. കാലാവസ്ഥാ, ഭൂമിശാസ്ത്ര ഭീഷണികളെ നേരിടാനുള്ള സ്ഥാപനങ്ങളുടെ മുന്നൊരുക്കം മെച്ചപ്പെടുത്തണമെന്നും ചർച്ചയിൽ അഭിപ്രായമുയർന്നു. രണ്ടാം ചർച്ചയിൽ നഗരങ്ങളും നീർത്തടങ്ങളും ചുറ്റുമുള്ള പരിസ്ഥിതി വ്യവസ്ഥകളും പരസ്പരം ആശ്രയിക്കുന്നതിനാൽ നഗരസഭാ പരിധിക്കപ്പുറം ജലവിഭവങ്ങൾ ഒരുമിച്ച് കൈകാര്യം ചെയ്യണമെന്ന് നിർദേശിച്ചു. ജലസ്രോതസ്സുകളുടെ ദീർഘകാല സംരക്ഷണം, നീർത്തട പരിപാലനം, ജലവും ശുചിത്വവും ഒരുമിച്ചുള്ള ആസൂത്രണം, സ്ഥാപനങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ഏകോപനം എന്നിവയ്ക്കും ഊന്നൽ നൽകി. ദീർഘകാല ജലസുരക്ഷയ്ക്ക് പരിസ്ഥിതി വ്യവസ്ഥയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയ സമീപനം വേണമെന്നും ചർച്ചയിൽ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.
ഒരു പ്രദേശത്തിന് എത്രത്തോളം വികസനഭാരം താങ്ങാനാകുമെന്ന് വിലയിരുത്തുന്ന പഠനം നിയമപരമായ മാസ്റ്റർ പ്ലാനുകളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തണമെന്നതായിരുന്നു മൂന്നാം ചർച്ചയിലെ പ്രധാന ശുപാർശ. ഹിമാലയൻ സംസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് പൊതുവായ ആസൂത്രണ മാനദണ്ഡങ്ങൾ വേണമെന്നും ഭൂവിനിയോഗം തീരുമാനിക്കുമ്പോൾ ജലലഭ്യതയും ജൈവവൈവിധ്യ സംരക്ഷണവും പരിസ്ഥിതിയുടെ ലോലതയും കണക്കിലെടുക്കണമെന്നും നിർദേശിച്ചു. നഗരസഭാ പരിധിക്കപ്പുറമുള്ള മേഖലാതല ആസൂത്രണം, സുതാര്യമായ പരിസ്ഥിതി നിരീക്ഷണം, പരിസ്ഥിതിക്ക് ഇണങ്ങുന്ന യാത്രാസൗകര്യങ്ങൾ, മലയോരത്തിന് യോജിച്ച നിർമാണരീതികൾ എന്നിവയും ചർച്ചയായി. നാലാം ചർച്ചയിൽ നഗരസഭകൾക്ക് എത്ര ധനവിഹിതം ലഭിക്കുമെന്ന് മുൻകൂട്ടി അറിയാവുന്ന സംവിധാനം, മലയോര നഗരങ്ങളുടെ പ്രത്യേക സാഹചര്യത്തിനനുസരിച്ചുള്ള അടിസ്ഥാന സൗകര്യ ചെലവ് കണക്കാക്കൽ, പദ്ധതിയുടെ മുഴുവൻ ആയുസ്സിനുമുള്ള ധനക്രമീകരണം, നഗരസഭകളുടെ സ്വന്തം വരുമാനം വർധിപ്പിക്കൽ എന്നിവ ശുപാർശ ചെയ്തു. വിനോദസഞ്ചാരവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വരുമാന മാർഗങ്ങൾ, പ്രദേശങ്ങളെ കൂട്ടമായി പരിഗണിച്ചുള്ള ആസൂത്രണം, പദ്ധതികൾ ഒന്നിച്ചുചേർക്കൽ, സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ശേഷി വർധിപ്പിക്കൽ, നഗരസഭാ ബജറ്റിലും കണക്കുകളിലും ഓഡിറ്റിലും കൂടുതൽ സുതാര്യത എന്നിവ ധനസ്ഥിതിയും സേവനങ്ങളും മെച്ചപ്പെടുത്താൻ സഹായിക്കുമെന്നും ചർച്ചയിൽ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.
ഹരിദ്വാർ പഠനം മുതൽ മലയോര നഗരങ്ങൾക്കുള്ള പരീക്ഷണ പദ്ധതി വരെ
സുസ്ഥിര നഗരവികസനം, ജലവും ശുചിത്വവും കൈകാര്യം ചെയ്യൽ, കാലാവസ്ഥാ വെല്ലുവിളികളെ നേരിടൽ, എല്ലാവർക്കും സേവനം ലഭ്യമാക്കൽ, സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ശേഷി കൂട്ടൽ എന്നിവ ലക്ഷ്യമിട്ട് ഉദ്ഘാടനത്തിൽ പത്ത് സംരംഭങ്ങളും പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളും പഠനസാമഗ്രികളും പുറത്തിറക്കി.
ഹരിദ്വാറിന് എത്ര വികസനഭാരം താങ്ങാനാകും എന്ന പഠനം ഗംഗാതീര നഗരത്തിലെ വിനോദസഞ്ചാരവും ജനസംഖ്യാ സമ്മർദവും അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളെയും സേവനങ്ങളെയും എങ്ങനെ ബാധിക്കുന്നുവെന്ന് പരിശോധിക്കുന്നു. സുസ്ഥിര ഭൂവിനിയോഗത്തിനും വിഭവ പരിപാലനത്തിനും നഗരവികസനത്തിനും ഇത് നിർദേശങ്ങൾ നൽകുന്നു.
ഡാർജിലിങ്ങിന്റെ സമഗ്ര ശുചിത്വ മാർഗരേഖ മലയോര നഗരത്തിന്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രവും പരിസ്ഥിതിയും പരിഗണിച്ച് കുടിവെള്ള വിതരണം, മലിനജല പരിപാലനം, ഖരമാലിന്യ സംസ്കരണം, വെള്ളം ഒഴുകിപ്പോകാനുള്ള സംവിധാനം എന്നിവ ഘട്ടംഘട്ടമായി മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴി കാണിക്കുന്നു.
എല്ലാവർക്കുമായി ശുചിത്വ സൗകര്യങ്ങൾ എന്ന സംവേദനാത്മക ചിത്രകഥ സുരക്ഷിതവും പ്രാപ്യവും അന്തസ്സുറ്റതുമായ ശുചിത്വ സേവനങ്ങൾ ഒരുക്കുമ്പോൾ ലിംഗനീതി, ഭിന്നശേഷിക്കാരുടെ പങ്കാളിത്തം, സാമൂഹിക ഉൾക്കൊള്ളൽ എന്നിവയുടെ പ്രാധാന്യം അവതരിപ്പിക്കുന്നു.
നാല് ഋതുക്കൾ, ഒരു നഗരം എന്ന കഥ കാലാവസ്ഥാ ദുരന്തങ്ങൾ നഗരത്തിലെ ജല, ശുചിത്വ സംവിധാനങ്ങളെ എങ്ങനെ ബാധിക്കുന്നുവെന്ന് കാണിക്കുന്നു. ജനങ്ങളുടെ മുന്നൊരുക്കവും അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളുടെ പ്രതിരോധശേഷിയും മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള മാർഗങ്ങളും കഥ പരിചയപ്പെടുത്തുന്നു.
ഡാർജിലിങ്, പോസ്റ്റ്കാർഡിനപ്പുറം എന്ന ചിത്രപുസ്തകം ജലവിതരണം, ശുചിത്വം, മാലിന്യ സംസ്കരണം എന്നിവയിൽ നഗരം നേരിടുന്ന വെല്ലുവിളികൾ രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. നാട്ടുകാരുടെ സംരംഭങ്ങളും സുസ്ഥിര നഗരവികസനത്തിന് മുൻഗണന നൽകേണ്ട കാര്യങ്ങളും പുസ്തകം അവതരിപ്പിക്കുന്നു.
തൊഴിൽസ്ഥല ആരോഗ്യവും സുരക്ഷയും എന്ന ഓൺലൈൻ കോഴ്സ് ദേശീയ നഗര പഠന വേദിയിൽ ആരംഭിച്ചു. തൊഴിൽസ്ഥല സുരക്ഷ മെച്ചപ്പെടുത്താനും ശുചീകരണ തൊഴിലാളികൾക്ക് അന്തസ്സോടെ ജോലി ചെയ്യാനുള്ള സാഹചര്യം ഒരുക്കാനും നഗര ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കും ശുചിത്വ രംഗത്തെ പ്രവർത്തകർക്കും കോഴ്സ് പ്രായോഗിക പരിശീലനം നൽകുന്നു.
ലിംഗനീതി, തുല്യത, ഭിന്നശേഷി, സാമൂഹിക ഉൾക്കൊള്ളൽ എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള ഓൺലൈൻ കോഴ്സും ഇതേ വേദിയിൽ തുടങ്ങി. ശുചിത്വ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ ആസൂത്രണം ചെയ്യുമ്പോഴും സേവനങ്ങൾ നൽകുമ്പോഴും തുല്യതയും എല്ലാവർക്കും ഉപയോഗിക്കാനുള്ള സൗകര്യവും ഉൾപ്പെടുത്താൻ നഗരാസൂത്രകർ, എൻജിനീയർമാർ, സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥർ എന്നിവരെ കോഴ്സ് സഹായിക്കും.
സുസ്ഥിര നഗരങ്ങൾക്കായി ജലവും ശുചിത്വവും എന്ന ഓൺലൈൻ കോഴ്സ് കാലാവസ്ഥാ ഭീഷണി വിലയിരുത്താനും വെള്ളപ്പൊക്കവും വരൾച്ചയും നേരിടാൻ തയ്യാറെടുക്കാനും മാർഗനിർദേശം നൽകുന്നു. ഇത്തരം ഭീഷണികളെ താങ്ങാനും എല്ലാവർക്കും ഉപയോഗിക്കാനും കഴിയുന്ന ജല, ശുചിത്വ സംവിധാനങ്ങൾ ഒരുക്കുന്നതും കോഴ്സിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
ജല, ശുചിത്വ സൗകര്യങ്ങൾ ഭൂപടത്തിലാക്കാനുള്ള പരിശീലന കൈപ്പുസ്തകം കോബോ ടൂൾബോക്സും ഭൂമിശാസ്ത്ര വിവര സംവിധാനവും ഉപയോഗിക്കുന്ന രീതി പരിചയപ്പെടുത്തുന്നു. സ്ഥലവിവരം ചേർത്ത് നേരിട്ട് വിവരങ്ങൾ ശേഖരിക്കുന്നതിനും ക്യൂ ജി ഐ എസ് ഉപയോഗിച്ച് അവ വിശകലനം ചെയ്യുന്നതിനും വിവരങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ജല, ശുചിത്വ ആസൂത്രണത്തിനുള്ള ഭൂപടങ്ങൾ തയ്യാറാക്കുന്നതിനും കൈപ്പുസ്തകം മാർഗനിർദേശം നൽകുന്നു.
ഹിമാലയൻ അർബൻ ബയോഷെഡ്സ് സംരംഭം ജലം, മാലിന്യം, ജൈവവൈവിധ്യം, പരിസ്ഥിതി വ്യവസ്ഥകളുടെ ആരോഗ്യം എന്നിവ ഒരൊറ്റ നഗരാസൂത്രണ ചട്ടക്കൂടിൽ കൊണ്ടുവരും. കേന്ദ്ര പരിസ്ഥിതി, വനം, കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാന മന്ത്രാലയത്തിന്റെയും ദേശീയ ഹിമാലയ പഠന ദൗത്യത്തിന്റെയും പിന്തുണയോടെ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടാണ് പദ്ധതി നടപ്പാക്കുന്നത്. രാജ്യാന്തര പ്രകൃതി സംരക്ഷണ യൂണിയനും പങ്കാളിയാണ്. ഹിമാചൽ പ്രദേശ്, ഉത്തരാഖണ്ഡ്, സിക്കിം എന്നിവിടങ്ങളിലായി മൂന്ന് പട്ടണങ്ങളിൽ പദ്ധതി പരീക്ഷിക്കും. പരിസ്ഥിതിയുടെ പരിധികൾ മാനിച്ച് നഗരങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കാനും അവശ്യ നഗരസേവനങ്ങൾ മെച്ചപ്പെടുത്താനുമാണ് ലക്ഷ്യം.

പതിനെട്ട് പരിഹാരങ്ങൾക്ക് പുരസ്കാരം, ശുപാർശകൾ തുടർപ്രവർത്തനങ്ങളിലേക്ക്
അർബൻ ലേണത്തോൺ 2.0യുടെ ഫലവും ഉദ്ഘാടനച്ചടങ്ങിൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു. കേന്ദ്ര സഹമന്ത്രി തോഖൻ സാഹു പുരസ്കാര ജേതാക്കളെ ആദരിച്ചു. നഗരപ്രശ്നങ്ങൾക്കുള്ള പുതുമയുള്ള പരിഹാരങ്ങൾ കണ്ടെത്തി അംഗീകരിക്കാൻ 2025 ജനുവരി 8ന് കപ്പാസിറ്റി ഫോർ ചേഞ്ച് കോൺക്ലേവിൽ കേന്ദ്ര ഭവന, നഗരകാര്യ മന്ത്രി മനോഹർ ലാലാണ് പരിപാടിക്ക് തുടക്കമിട്ടത്. ലഭിച്ച 201 സമർപ്പണങ്ങളിൽ 84 എണ്ണം ചുരുക്കപ്പട്ടികയിൽ ഇടം നേടി. സർക്കാർ സ്ഥാപനങ്ങൾ, അക്കാദമിക മേഖല, വ്യവസായം, പ്രത്യേക പരാമർശം എന്നീ വിഭാഗങ്ങളിലായി 18 പരിഹാരങ്ങൾ പുരസ്കാരത്തിന് തിരഞ്ഞെടുത്തു. രണ്ടാം പതിപ്പിൽ അക്കാദമിക സ്ഥാപനങ്ങൾക്കും വ്യവസായ മേഖലയ്ക്കും പങ്കാളിത്തം വിപുലമാക്കി. മറ്റു നഗരങ്ങളിലും പ്രയോഗിക്കാവുന്ന പുതിയ പരിഹാരങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കാൻ നഗര തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങളും ഗവേഷണ സ്ഥാപനങ്ങളും സംരംഭങ്ങളും ഒരുമിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്നതിന്റെ പ്രാധാന്യം പരിഗണിച്ചായിരുന്നു തീരുമാനം. ഫലം ദേശീയ നഗര പഠന വേദിയിൽ ലഭ്യമാണ്.
സ്ഥാപനങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനശേഷി മെച്ചപ്പെടുത്തണമെന്ന ആവശ്യം നാല് സാങ്കേതിക ചർച്ചകളിലും ഉയർന്നതായി സമാപന പ്രസംഗത്തിൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിന്റെ മുഖ്യ ഉപദേഷ്ടാവ് രാജീവ് രഞ്ജൻ മിശ്ര പറഞ്ഞു. അധികാരങ്ങൾ ഫലപ്രദമായി പ്രാദേശിക തലത്തിലേക്ക് കൈമാറാനും ഏകോപിത ആസൂത്രണം നടപ്പാക്കാനും അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾക്ക് ദീർഘകാല ധനസഹായം ഉറപ്പാക്കാനും ഹിമാലയൻ ജനവാസ മേഖലകളുടെ പരിസ്ഥിതിലോലത കണക്കിലെടുക്കാനും അദ്ദേഹം ആവശ്യപ്പെട്ടു. ഒരു പ്രദേശത്തിന് താങ്ങാനാകുന്ന വികസനഭാരം സംബന്ധിച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് തയ്യാറാക്കിയ വിലയിരുത്തലുകൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള സാങ്കേതിക പഠനങ്ങളും പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളും നയങ്ങളിലും പദ്ധതികളിലും അവ നടപ്പാക്കുന്ന രീതിയിലും പ്രതിഫലിക്കണമെന്നും പറഞ്ഞു. മലയോര നഗരവൽക്കരണത്തിൽ മേഖലാതല സഹകരണം വളർത്താൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടും പങ്കെടുത്ത സ്ഥാപനങ്ങളും നൽകിയ സംഭാവനകൾ ഉത്തരാഖണ്ഡ് നഗരവികസന വകുപ്പ് അസിസ്റ്റന്റ് ഡയറക്ടർ വിനോദ് കുമാർ എടുത്തുപറഞ്ഞു. ഹിമാലയൻ ജനവാസ മേഖലകളുടെ പ്രത്യേക വികസന വെല്ലുവിളികൾ പരിഗണിച്ച് സംസ്ഥാനങ്ങൾ സഹകരണം തുടരണമെന്നും പുതുമകൾ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കണമെന്നും മലയോരത്തിന് യോജിച്ച സാങ്കേതികവിദ്യകൾ ഉപയോഗിക്കണമെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. മേഖലയിലെ ജനങ്ങളുടെ അഭിവൃദ്ധിയും മെച്ചപ്പെട്ട ജീവിതനിലവാരവുമാണ് ആത്യന്തിക ലക്ഷ്യമെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.
ഉത്തരാഖണ്ഡ് സർക്കാരിന്റെ ദീർഘകാല പങ്കാളിത്തവും 11 ഹിമാലയൻ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള പ്രതിനിധികളുടെ പങ്കാളിത്തവും ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിലെ ടീം ലീഡ് ഡോക്ടർ മഹ്രീൻ മട്ടോ എടുത്തുപറഞ്ഞു. ചർച്ചകളിലെ നിർദേശങ്ങൾ പ്രായോഗികമായി ഉപയോഗിക്കാനും സ്ഥാപനങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനം മെച്ചപ്പെടുത്താനും സഹകരണം തുടരണമെന്ന് അവർ പറഞ്ഞു. ചർച്ചകളുടെ ഫലം വരാനിരിക്കുന്ന പഠനസാമഗ്രികളിലും റിപ്പോർട്ടുകളിലും ഉൾപ്പെടുത്തും. നിർദേശങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തി അഭിപ്രായങ്ങൾക്കായി പങ്കെടുത്തവർക്ക് കൈമാറും. ഹിമാലയൻ മേഖലയിലെ സുസ്ഥിര നഗരവികസനത്തിനുള്ള തുടർപ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് ദ്വിദിന സമ്മേളനത്തിലെ ശുപാർശകൾ വഴികാട്ടും.
മലയോര നഗരവൽക്കരണത്തെക്കുറിച്ച് ചർച്ച ചെയ്യാനും അറിവ് കൈമാറാനും സഹകരിക്കാനും ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് 2023ലാണ് പർവത് മന്ഥൻ ഹിൽ ഫോറം ആരംഭിച്ചത്. പ്രാദേശിക തലത്തിലുള്ള ജല, ശുചിത്വ സേവനങ്ങൾ, മാലിന്യ പരിപാലനം, സുസ്ഥിര ജനവാസ മേഖലകൾ എന്നിവയായിരുന്നു മുൻ പതിപ്പുകളിലെ വിഷയങ്ങൾ. ഇത്തവണ ദുരന്തങ്ങളെ നേരിടാനുള്ള ശേഷി, പരിസ്ഥിതിക്ക് താങ്ങാനാകുന്ന വികസനഭാരം, ജൈവവൈവിധ്യ സംരക്ഷണം, അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾക്കുള്ള ദീർഘകാല ധനസഹായം എന്നിവയും ചർച്ചയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി. ഇന്ത്യൻ ഹിമാലയൻ മേഖലയിലെ നഗരവികസനം സുസ്ഥിരമാക്കാനും വെല്ലുവിളികളെ നേരിടാനുള്ള നഗരങ്ങളുടെ ശേഷി കൂട്ടാനുമാണ് ഈ ചർച്ചകൾ.
.
Disclaimer: The information published on Samadarsi.com is provided for general news, informational, educational, and public awareness purposes only. While every reasonable effort is made to ensure the accuracy, reliability, and timeliness of the content, Samadarsi Communication LLP does not guarantee that all published information is free from errors, omissions, or inaccuracies. The views and opinions expressed in opinion articles, guest columns, interviews, and reader comments are solely those of the respective authors and do not necessarily reflect the views of Samadarsi Communication LLP. Readers are encouraged to independently verify any information before making financial, legal, medical, political, or personal decisions based on the content published on this website. Samadarsi.com reserves the right to update, modify, correct, or remove any content at any time without prior notice. Any links to external websites are provided solely for the convenience of users, and we do not endorse or accept responsibility for the content, security, accuracy, or privacy practices of such third-party websites. All trademarks, logos, images, and other copyrighted materials appearing on this website remain the property of their respective owners.

