ന്യൂഡൽഹി  /2026 /  നവംബർ 02

കേന്ദ്ര ഖനി മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിലുള്ള ജിയോളജിക്കൽ സർവേ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ അമ്പത്തഞ്ചാമത്തെ ഡയറക്ടർ ജനറലായി ദിനേശ് വിത്തൽറാവു ഗൺവീർ ചുമതലയേറ്റു. ധാതുസുരക്ഷ ശക്തമാക്കാനും ശാസ്ത്രീയ മികവ് ഉയർത്താനും പുതിയ സാങ്കേതികവിദ്യകൾ പ്രയോജനപ്പെടുത്താനുമാണ് മുൻഗണനയെന്ന് അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി. ഭൂഗർഭശാസ്ത്ര പഠനങ്ങൾ, ധാതുപര്യവേക്ഷണം, എൻജിനീയറിങ് ജിയോളജി, സ്ഥാപനങ്ങളുടെ നേതൃത്വം എന്നീ മേഖലകളിലായി മൂന്ന് പതിറ്റാണ്ടിലേറെ പരിചയമുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥനാണ് ഗൺവീർ. നാഗ്പുരിലെ ആർടിഎംഎൻയു സർവകലാശാലയിൽനിന്ന് ജിയോളജിയിൽ ബിരുദാനന്തരബിരുദം നേടിയശേഷം 1994 ജൂലൈ ഒന്നിനാണ് അദ്ദേഹം സ്ഥാപനത്തിൽ ചേർന്നത്. മുപ്പത്തിരണ്ടിലേറെ വർഷത്തെ സേവനത്തിനിടെ മധ്യ, വടക്കുകിഴക്കൻ, വടക്കൻ മേഖലകളിൽ വിവിധ ശാസ്ത്ര, സാങ്കേതിക, ഭരണ ചുമതലകൾ വഹിച്ചു. പുതിയ ചുമതലയേൽക്കുന്നതിന് തൊട്ടുമുമ്പ് നാഗ്പുർ മധ്യമേഖലയുടെ അഡീഷണൽ ഡയറക്ടർ ജനറലും വകുപ്പ് മേധാവിയുമായിരുന്നു. ദേശീയ ദൗത്യം രണ്ടിന്റെ മേധാവിയുടെ അധിക ചുമതലയും വഹിച്ചിരുന്നു.

ധാതുപര്യവേക്ഷണം മുതൽ പൈതൃകസംരക്ഷണം വരെ

ഭൂഗർഭശാസ്ത്ര ഭൂപടനിർമാണം, ധാതുപര്യവേക്ഷണം, എൻജിനീയറിങ് ജിയോളജി, വിവിധ ശാസ്ത്രശാഖകൾ ചേർന്നുള്ള ഭൗമശാസ്ത്ര പഠനങ്ങൾ എന്നിവയിൽ ഗൺവീർ സംഭാവനകൾ നൽകിയിട്ടുണ്ട്. പടിഞ്ഞാറൻ ബസ്തറിലെ പുരാതനവും സ്ഥിരതയുള്ളതുമായ ഭൂവൽക്കമേഖലയിൽ വിഷയാധിഷ്ഠിത ഭൂപടനിർമാണം നടത്തി. മഹാരാഷ്ട്രയിലെ സകോലി മടക്കമേഖലയിൽ സ്വർണം, വജ്രം എന്നിവയുടെ പര്യവേക്ഷണത്തിലും പങ്കെടുത്തു. യുനെസ്കോ ലോകപൈതൃക കേന്ദ്രങ്ങളായ ഭീംബെത്ക പാറയിടങ്ങളുടെയും എല്ലോറ ഗുഹകളുടെയും സംരക്ഷണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഭൗമശാസ്ത്ര പഠനങ്ങളും അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഇന്ത്യ–പെറു സംയുക്ത പ്രവർത്തകസംഘം, റഷ്യ–ഇന്ത്യ ഖനന ഉപസംഘം, ഓസ്ട്രേലിയയിൽ നടന്ന ഐമാർക്ക് 2022 എന്നിവയുൾപ്പെടെ നിരവധി അന്താരാഷ്ട്ര വേദികളിൽ സ്ഥാപനത്തെ പ്രതിനിധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.

നിർണായക ധാതുക്കളുടെ പഠനം അഞ്ചിരട്ടിയായി

ദേശീയ ദൗത്യം രണ്ടിന്റെ മേധാവിയായിരിക്കെ, വിവിധ ശാസ്ത്രശാഖകൾ ചേർന്നുള്ള ഫീൽഡ് പരിപാടികളുടെയും രാജ്യവ്യാപക ധാതുപര്യവേക്ഷണത്തിന്റെയും ആസൂത്രണത്തിലും മേൽനോട്ടത്തിലും ഗൺവീർ പങ്കുവഹിച്ചു. സമീപകാലത്ത് നിർണായകവും തന്ത്രപ്രധാനവുമായ ധാതുക്കൾക്കായുള്ള അന്വേഷണങ്ങൾ അഞ്ചിരട്ടിയാക്കുന്നതിന് നേതൃത്വം നൽകി. സ്ഥാപനത്തിന്റെ ദേശീയ ചുമതലയ്ക്കനുസരിച്ച് ധാതുലേലത്തിനുള്ള ഭൂഗർഭശാസ്ത്ര റിപ്പോർട്ടുകളും പര്യവേക്ഷണ ബ്ലോക്കുകളും തയ്യാറാക്കുന്നതിലും പ്രവർത്തിച്ചു. രാജ്യത്തിന്റെ ധാതുപര്യവേക്ഷണത്തിനും വിഭവവികസനത്തിനും സംഭാവന നൽകിയ ഈ കാലയളവിൽ 359 ഭൂഗർഭശാസ്ത്ര റിപ്പോർട്ടുകളും 377 ഭൂഗർഭശാസ്ത്ര മെമ്മോറാണ്ടങ്ങളും കൈമാറാൻ സഹായിച്ചു. ഇവയിൽ 202 ബ്ലോക്കുകൾ നിർണായക ധാതുക്കളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടവയാണ്. അതിൽ 40 എണ്ണം വിജയകരമായി ലേലം ചെയ്തു. പര്യവേക്ഷണ ലൈസൻസ് സംവിധാനത്തിന് കീഴിൽ 56 ബ്ലോക്കുകളും കൈമാറി. ഇവയിൽ 11 എണ്ണം ഒന്നും രണ്ടും ഘട്ടങ്ങളിലായി ലേലം ചെയ്തു.

ഇറക്കുമതി ആശ്രയം കുറയ്ക്കാൻ കൂടുതൽ പര്യവേക്ഷണം

സ്ഥാപനത്തിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ ശാസ്ത്രീയ ആഴവും പ്രസക്തിയും ദേശീയതലത്തിൽ പ്രയോജനവും ഉറപ്പാക്കണമെന്ന് ചുമതലയേറ്റശേഷം ഗൺവീർ പറഞ്ഞു. സംയോജിത ഭൗമശാസ്ത്ര അന്വേഷണങ്ങളും ധാതുസാന്നിധ്യ സാധ്യത വ്യക്തമാക്കുന്ന വിപുലമായ ഭൂപടങ്ങളും ഉപയോഗിച്ച് നിർണായകവും തന്ത്രപ്രധാനവുമായ ധാതുക്കളുടെ പര്യവേക്ഷണം ശക്തമാക്കും. ശാസ്ത്രീയമായി ഉറപ്പുള്ളതും ലേലത്തിന് സജ്ജവുമായ ധാതുബ്ലോക്കുകൾ ക്രമബദ്ധമായി തയ്യാറാക്കുന്നതിനും മുൻഗണന നൽകും. ധാതുസുരക്ഷ ശക്തമാക്കാനും ഇറക്കുമതി ആശ്രയം കുറയ്ക്കാനും ആത്മനിർഭർ ഭാരത് കാഴ്ചപ്പാട് മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകാനും ഇത് സഹായിക്കും. കർശനമായ ഫീൽഡ് അന്വേഷണങ്ങൾക്കൊപ്പം പുതിയ സാങ്കേതികവിദ്യകളും വിവരങ്ങളുടെ ആധുനിക വിശകലനരീതികളും ഉപയോഗിക്കണമെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ആധുനിക ഭൗമശാസ്ത്ര ഉപകരണങ്ങളും രീതികളും ഒന്നിച്ചുപയോഗിക്കുന്നത് പര്യവേക്ഷണത്തിന്റെ കൃത്യതയും കാര്യക്ഷമതയും മെച്ചപ്പെടുത്തുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷ. പരീക്ഷണശാലാ സൗകര്യങ്ങൾ ശക്തമാക്കൽ, വിശകലനശേഷി ഉയർത്തൽ, കടലിലെ ധാതുപര്യവേക്ഷണം എന്നിവയിലും ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കും.

ദുരന്തപ്രതിരോധവും ശാസ്ത്രജ്ഞരുടെ ശാക്തീകരണവും ലക്ഷ്യം

ധാതുപര്യവേക്ഷണത്തിനൊപ്പം അടിസ്ഥാന ഭൗമശാസ്ത്ര ഗവേഷണം, മണ്ണിടിച്ചിൽ മുന്നറിയിപ്പ്, ഹിമാനികളെയും മഞ്ഞുമൂടിയ ഭൂപ്രദേശങ്ങളെയും കുറിച്ചുള്ള പഠനം, പ്രധാന അടിസ്ഥാനസൗകര്യ പദ്ധതികൾ, അപകടസാധ്യതാ വിലയിരുത്തൽ എന്നിവയിലും സ്ഥാപനം പ്രവർത്തനം ശക്തമാക്കും. വിവരങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള നയരൂപീകരണം, അടിസ്ഥാനസൗകര്യ ആസൂത്രണം, ദുരന്തസന്നദ്ധത, സുസ്ഥിരവികസനം എന്നിവയ്ക്ക് ഈ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നിർണായകമാണ്. രാജ്യത്തിന്റെ മാറിവരുന്ന വികസന, സാമൂഹിക മുൻഗണനകൾക്ക് അനുയോജ്യമായ വിശ്വസനീയവും ശാസ്ത്രീയവുമായ വിവരങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കുന്നതിനാകും ഊന്നൽ. ശാസ്ത്രജ്ഞരെ ശാക്തീകരിക്കുക, പുതുമകൾ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക, കഴിവും പ്രവർത്തനമികവും അംഗീകരിക്കുക, ദേശീയ ദൗത്യങ്ങൾക്കും മേഖലാ ഓഫീസുകൾക്കും സംസ്ഥാന ഘടകങ്ങൾക്കും ഇടയിലെ ഏകോപനം ശക്തമാക്കുക എന്നിവയും പ്രധാനമാണെന്ന് ഗൺവീർ പറഞ്ഞു. വിഭവങ്ങൾ കാര്യക്ഷമമായി ഉപയോഗിക്കുന്നതും ഉയർന്ന നിലവാരമുള്ള ശാസ്ത്രീയ ഫലങ്ങൾ സമയബന്ധിതമായി ലഭ്യമാക്കുന്നതും സ്ഥാപനത്തിന്റെ കാര്യക്ഷമത വർധിപ്പിക്കുന്നതിൽ കേന്ദ്രസ്ഥാനത്തുണ്ടാകും. സമ്പന്നമായ ശാസ്ത്രപാരമ്പര്യം മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകുന്നതിനൊപ്പം അതിവേഗം മാറുന്ന ഭൗമശാസ്ത്ര, സാങ്കേതിക മേഖലകളുടെ ആവശ്യങ്ങളോടും സ്ഥാപനം പ്രതികരിക്കും. ശാസ്ത്രീയ മികവ്, പുതുമ, സഹകരണം, ഫലപ്രാപ്തി എന്നിവയ്ക്ക് പുതുക്കിയ ഊന്നൽ നൽകും. ഇതിലൂടെ ഇന്ത്യയുടെ ധാതുവിഭവ അടിത്തറ ശക്തമാക്കാനും അടിസ്ഥാനസൗകര്യ വികസനത്തെ പിന്തുണയ്ക്കാനും ദുരന്തങ്ങളെ നേരിടാനുള്ള ശേഷി വർധിപ്പിക്കാനും വികസിത ഭാരതം 2047 എന്ന ദേശീയ കാഴ്ചപ്പാടിന് സംഭാവന നൽകാനും സ്ഥാപനം നിർണായക പങ്കുവഹിക്കും.

.

.