ന്യൂഡൽഹി / 2026 / ഒക്ടോബർ 27
ലഹരിമുക്ത ചികിത്സയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഡോക്ടർമാർക്കും മറ്റ് ആരോഗ്യപ്രവർത്തകർക്കുമായി കേന്ദ്ര സർക്കാർ പരിശീലനപരിപാടി ആരംഭിച്ചു. കേന്ദ്ര ആരോഗ്യ കുടുംബക്ഷേമ മന്ത്രി ജെ.പി. നഡ്ഡ ഒക്ടോബർ 26ന് ന്യൂഡൽഹിയിലെ കർത്തവ്യഭവൻ ഒന്നിൽ പരിപാടി ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. രാജ്യത്ത് ലഹരിയുടെ ഉപയോഗം തടയാനും അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രശ്നങ്ങൾ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് ചികിത്സ ഉറപ്പാക്കാനുമാണ് പദ്ധതി. 2029 മാർച്ചിനകം പതിനായിരം സേവനദാതാക്കൾക്ക് പരിശീലനം നൽകും. ആരോഗ്യ കുടുംബക്ഷേമ മന്ത്രാലയ സെക്രട്ടറിയുടെയും ആരോഗ്യം, സാമൂഹികനീതി, ആഭ്യന്തരം എന്നീ മന്ത്രാലയങ്ങളിലെ മുതിർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെയും സാന്നിധ്യത്തിൽ നേരിട്ടും ഓൺലൈനുമായാണ് ഉദ്ഘാടനച്ചടങ്ങ് നടന്നത്.
ലഹരിമുക്ത ഭാരതത്തിന് വകുപ്പുകൾ ഒരുമിക്കണം
ഡോക്ടർമാർ, മെഡിക്കൽ ഓഫീസർമാർ, നഴ്സുമാർ, കൗൺസിലർമാർ, മറ്റ് ആരോഗ്യപ്രവർത്തകർ എന്നിവർക്കായി ഓൺലൈൻ പരിശീലനവും നേരിട്ടുള്ള പരിശീലനവും ഉൾപ്പെടുത്തി സമഗ്രമായ പദ്ധതി തയ്യാറാക്കിയ സംഘത്തെ നഡ്ഡ അഭിനന്ദിച്ചു. വ്യക്തമായ നടത്തിപ്പുരേഖയോടെയാണ് പദ്ധതി തയ്യാറാക്കിയിരിക്കുന്നത്. ആദ്യം പ്രാദേശിക, ദേശീയ സ്ഥാപനങ്ങൾ സഹകരിച്ച് പരിശീലനം നൽകും. തുടർന്ന് സംസ്ഥാനങ്ങളിലേക്കും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളിലേക്കും പരിശീലനം വ്യാപിപ്പിക്കും. പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ 2029ഓടെ ലഹരിമുക്ത ഭാരതം എന്ന ലക്ഷ്യം കൈവരിക്കാൻ സർക്കാർ പ്രതിജ്ഞാബദ്ധമാണെന്ന് നഡ്ഡ പറഞ്ഞു. വ്യക്തമായ ലക്ഷ്യങ്ങളോടെ വിവിധ മന്ത്രാലയങ്ങളും വകുപ്പുകളും ഒരുമിച്ച് പ്രവർത്തിക്കണമെന്നും അദ്ദേഹം ആവശ്യപ്പെട്ടു.
വകുപ്പുകൾ ഒറ്റപ്പെട്ട് പ്രവർത്തിച്ചതും ശ്രമങ്ങൾ ചിതറിപ്പോയതും ഏകോപനത്തിലും സേവനം ലഭ്യമാക്കുന്നതിലും വിടവുകൾ സൃഷ്ടിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന് മന്ത്രി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര സഹകരണ മന്ത്രി അമിത് ഷാ പുറത്തിറക്കിയ 2026–2029 കാലത്തെ മയക്കുമരുന്ന് നിയന്ത്രണ ദർശനരേഖ ഓരോ മന്ത്രാലയത്തിന്റെയും വകുപ്പിന്റെയും ചുമതലകളും ലക്ഷ്യങ്ങളും വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഇത് നടപ്പാക്കാൻ തുടർച്ചയായ മന്ത്രാലയതല ഏകോപനവും കൂട്ടായ ഉത്തരവാദിത്വവും വേണം. ചികിത്സാസേവനങ്ങൾ ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും ആരോഗ്യപ്രവർത്തകരുടെയും ലഹരിമുക്തി കേന്ദ്രങ്ങളുടെയും ശേഷി വർധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതാണ് ആരോഗ്യ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ പ്രധാന ചുമതല. സാമൂഹികനീതി ശാക്തീകരണ മന്ത്രാലയത്തിനു കീഴിലുള്ള കേന്ദ്രങ്ങൾക്ക് പരിശീലനം, സ്ഥാപനശേഷി വികസനം, മതിയായ സാമ്പത്തികസഹായം എന്നിവയും ഉറപ്പാക്കണമെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.
ചികിത്സയ്‌ക്കൊപ്പം പ്രതിരോധവും കടത്തിനെതിരായ നടപടിയും
ലഹരിപ്രശ്നങ്ങളോടുള്ള പ്രതികരണം ചികിത്സയിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങരുതെന്ന് നഡ്ഡ വ്യക്തമാക്കി. ലഹരിയുടെ ഉപയോഗം തടയൽ, നിയമം നടപ്പാക്കൽ, മയക്കുമരുന്ന് കടത്തിനെതിരായ ഏകോപിത നടപടി എന്നിവയും ഇതിന്റെ ഭാഗമാകണം. ആരോഗ്യസംവിധാനങ്ങൾ, സാമൂഹികക്ഷേമ സംവിധാനങ്ങൾ, നിയമനിർവഹണ ഏജൻസികൾ, അതിർത്തി നിയന്ത്രണ അധികൃതർ, ബന്ധപ്പെട്ട മറ്റ് വിഭാഗങ്ങൾ എന്നിവ സഹകരിക്കണം. പദ്ധതി മെച്ചപ്പെടുത്താനും പുതിയ വെല്ലുവിളികൾ നേരിടാനും പ്രായോഗിക നിർദേശങ്ങൾ പങ്കുവെക്കണമെന്ന് ആരോഗ്യപ്രവർത്തകരോടും സ്ഥാപനങ്ങളോടും അദ്ദേഹം ആവശ്യപ്പെട്ടു. വിവിധ വകുപ്പുകളുടെ ഏകോപനം ആവശ്യമായ നിർദേശങ്ങളും നൽകാം. ആരോഗ്യ മന്ത്രാലയത്തെയും സാമൂഹികനീതി മന്ത്രാലയത്തെയും പങ്കെടുക്കുന്ന സ്ഥാപനങ്ങളെയും അഭിനന്ദിച്ച മന്ത്രി, ശാസ്ത്രീയ തെളിവുകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ചികിത്സയുടെ ലഭ്യതയും ഗുണനിലവാരവും പദ്ധതി മെച്ചപ്പെടുത്തുമെന്ന് പ്രതീക്ഷ പ്രകടിപ്പിച്ചു.
വികസിത ഭാരതത്തിലേക്കുള്ള യാത്രയിൽ യുവാക്കൾ ശാരീരികമായും മാനസികമായും ആരോഗ്യമുള്ളവരും ആത്മവിശ്വാസമുള്ളവരും ലഹരിയുടെ ദോഷങ്ങളിൽനിന്ന് മുക്തരുമായിരിക്കണമെന്ന പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ വാക്കുകൾ ആരോഗ്യ കുടുംബക്ഷേമ സെക്രട്ടറി പുണ്യ സലില ശ്രീവാസ്തവ ഓർമിപ്പിച്ചു. രാജ്യത്തിന്റെ വികസനത്തിൽ അർഥവത്തായ സംഭാവന നൽകാൻ കഴിയുന്ന ആരോഗ്യവും കരുത്തും ഉൽപാദനക്ഷമതയുമുള്ള തലമുറയെ വളർത്താൻ യുവാക്കളെ ലഹരിയിൽനിന്ന് സംരക്ഷിക്കണം. പ്രതിരോധം, ബോധവത്കരണം, ചികിത്സ, പുനരധിവാസം എന്നിവ ശക്തിപ്പെടുത്താൻ മന്ത്രാലയങ്ങളും വകുപ്പുകളും സ്ഥാപനങ്ങളും ഒരുമിച്ച് പ്രവർത്തിക്കണമെന്നും അവർ പറഞ്ഞു.
ആറ് കേന്ദ്രസ്ഥാപനങ്ങളിലൂടെ പരിശീലനം
ന്യൂഡൽഹി എയിംസിന്റെ ദേശീയ ലഹരിയാശ്രിത ചികിത്സാ കേന്ദ്രത്തിലെ പ്രൊഫസറും മേധാവിയുമായ ഡോ. അഞ്ജു ധവാൻ പദ്ധതിയുടെ നടത്തിപ്പ് വിശദീകരിച്ചു. ദർശനരേഖ പ്രകാരം ചികിത്സാസേവനങ്ങളും മെഡിക്കൽ, പാരാമെഡിക്കൽ ജീവനക്കാരുടെ ശേഷിയും ശക്തിപ്പെടുത്താനുള്ള ആരോഗ്യ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ ചുമതല അവർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ലഹരിമുക്തി പരിപാടിക്കു കീഴിലുള്ള ആറ് കേന്ദ്ര സർക്കാർ സ്ഥാപനങ്ങളിലൂടെയാണ് പരിശീലനം. ഗാസിയാബാദിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ന്യൂഡൽഹി എയിംസിന്റെ ദേശീയ ലഹരിയാശ്രിത ചികിത്സാ കേന്ദ്രം, ബെംഗളൂരുവിലെ നിംഹാൻസ്, ചണ്ഡീഗഢിലെ പോസ്റ്റ് ഗ്രാജുവേറ്റ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ എജ്യുക്കേഷൻ ആൻഡ് റിസർച്ച്, റാഞ്ചിയിലെ സെൻട്രൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സൈക്യാട്രി, ന്യൂഡൽഹിയിലെ ഡോ. രാം മനോഹർ ലോഹ്യ ആശുപത്രി, ഭുവനേശ്വർ എയിംസ് എന്നിവയാണ് സ്ഥാപനങ്ങൾ. ദേശീയ ലഹരിയാശ്രിത ചികിത്സാ കേന്ദ്രം പദ്ധതിയുടെ മൊത്തത്തിലുള്ള ഏകോപനം നിർവഹിക്കും. മദ്യം, കഞ്ചാവ്, ഒപ്പിയോയ്ഡ് വിഭാഗത്തിലെ ലഹരിവസ്തുക്കൾ, ഉറക്കഗുളികകൾ, ശ്വസിച്ച് ഉപയോഗിക്കുന്ന ലഹരിവസ്തുക്കൾ എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രശ്നങ്ങൾ പാഠ്യപദ്ധതിയിലുണ്ട്. സ്ത്രീകൾ, കൗമാരക്കാർ തുടങ്ങിയ പ്രത്യേക വിഭാഗങ്ങളിലെ ചികിത്സയും ഉൾപ്പെടും.
ഡോക്ടർമാർക്കും മെഡിക്കൽ ഓഫീസർമാർക്കുമായി ആറ് സ്ഥാപനങ്ങളും നടത്തുന്ന തത്സമയ ഓൺലൈൻ പരിശീലനം നഡ്ഡ ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. നഴ്സുമാർ, കമ്മ്യൂണിറ്റി ഹെൽത്ത് ഓഫീസർമാർ, ഓക്സിലറി നഴ്സ് മിഡ്‌വൈഫുമാർ എന്നിവർക്കുള്ള സ്വയം പഠിക്കാവുന്ന ഓൺലൈൻ പരിശീലനത്തിനും തുടക്കമായി. ഡോക്ടർമാരുടെ തത്സമയ പരിശീലനം 12 ആഴ്ച നീളും. ആഴ്ചതോറുമുള്ള സെഷനുകളിൽ സിദ്ധാന്ത ക്ലാസുകളും രോഗികളുടെ ചികിത്സാ ഉദാഹരണങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ചർച്ചകളും ഉണ്ടാകും. ആറ് സ്ഥാപനങ്ങളിലും ഒരേ സമയം നടക്കുന്ന സെഷനുകളിൽ ആഴ്ചയിൽ ആകെ 300 പേർക്ക് പങ്കെടുക്കാം. സ്ഥാപനങ്ങൾ ചേർന്ന് തയ്യാറാക്കിയ പൊതുപാഠ്യപദ്ധതി ഉപയോഗിച്ചുള്ള നേരിട്ടുള്ള പരിശീലനം അഞ്ചുദിവസമായിരിക്കും. ഡോക്ടർമാർക്കും നഴ്സുമാർക്കും കൗൺസിലർമാർക്കും സ്വന്തം വേഗത്തിൽ പൂർത്തിയാക്കാവുന്ന ഓൺലൈൻ പഠനഘടകങ്ങളും നിശ്ചിത ജീവനക്കാർക്ക് നേരിട്ടുള്ള പരിശീലനവും ഈ സംവിധാനത്തിലുണ്ട്.
പഠനസഹായികളും ചികിത്സാ കൈപ്പുസ്തകവും
ഡോക്ടർമാർക്ക് ദേശീയ ലഹരിയാശ്രിത ചികിത്സാ കേന്ദ്രം വികസിപ്പിച്ച നാറ്റ് ഓൺലൈൻ കോഴ്സ് ലഭ്യമാകും. ചികിത്സയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മരുന്നുനിർദേശങ്ങൾക്ക് നിംഹാൻസ് വികസിപ്പിച്ച അഡിക്ഷൻ ആർഎക്സ് ആപ്ലിക്കേഷൻ അധികസഹായം നൽകും. കൗൺസിലർമാർക്കും മനഃശാസ്ത്രജ്ഞർക്കും നിംഹാൻസിന്റെ ഇലേണിങ് പഠനഘടകങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കും. നഴ്സുമാർ, കമ്മ്യൂണിറ്റി ഹെൽത്ത് ഓഫീസർമാർ, ഓക്സിലറി നഴ്സ് മിഡ്‌വൈഫുമാർ എന്നിവർക്ക് ദേശീയ ലഹരിയാശ്രിത ചികിത്സാ കേന്ദ്രത്തിന്റെ ഓൺലൈൻ കോഴ്സാണ് ഉപയോഗിക്കുക. പരിശീലനം പൂർത്തിയാക്കുന്നവർക്ക് ബന്ധപ്പെട്ട സ്ഥാപനങ്ങൾ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് നൽകും. ഡോക്ടർമാർ, നഴ്സുമാർ, കൗൺസിലർമാർ, മനഃശാസ്ത്രജ്ഞർ, സാമൂഹികപ്രവർത്തകർ, ലഹരിചികിത്സ നൽകുന്ന മറ്റ് മെഡിക്കൽ, അനുബന്ധ ആരോഗ്യപ്രവർത്തകർ എന്നിവരെ പദ്ധതിയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തും. ദേശീയ ആരോഗ്യ ദൗത്യം വഴി സംസ്ഥാന സർക്കാരുകളും സായുധസേന, കേന്ദ്ര സായുധ പൊലീസ് സേനകൾ, റെയിൽവേ തുടങ്ങിയ കേന്ദ്ര സർക്കാർ സംവിധാനങ്ങളും പരിശീലനാർഥികളെ നാമനിർദേശം ചെയ്യും. സാമൂഹികനീതി മന്ത്രാലയത്തിന്റെ ധനസഹായമുള്ള ലഹരിചികിത്സാ കേന്ദ്രങ്ങളിലെ ജീവനക്കാർക്കും പങ്കെടുക്കാം.
ലഹരിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട രോഗാവസ്ഥകളുടെ വിലയിരുത്തലിനും ചികിത്സയ്ക്കുമുള്ള ഡോക്ടർമാരുടെ കൈപ്പുസ്തകത്തിന്റെ രണ്ടാം പതിപ്പും ചടങ്ങിൽ പുറത്തിറക്കി. നഡ്ഡയ്‌ക്കൊപ്പം ആരോഗ്യ സെക്രട്ടറിയും മറ്റ് വിശിഷ്ടാതിഥികളും പ്രകാശനത്തിൽ പങ്കെടുത്തു. 2005ലാണ് ആദ്യ പതിപ്പ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത്. കഴിഞ്ഞ രണ്ടു പതിറ്റാണ്ടിനിടെ ലഹരിയാശ്രിതത്വത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ശാസ്ത്രീയ ധാരണയിലും ചികിത്സാരീതികളിലും സേവനവിതരണത്തിലും ഉണ്ടായ മുന്നേറ്റങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുത്തി പുസ്തകം വിപുലമായി പരിഷ്കരിച്ചു. പ്രായോഗികവും ശാസ്ത്രീയ തെളിവുകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതുമായ ചികിത്സയ്ക്കുള്ള പ്രാധാന്യം നിലനിർത്തിയിട്ടുണ്ട്. പ്രത്യേക ലഹരിചികിത്സാ കേന്ദ്രങ്ങളിലും സാധാരണ ആരോഗ്യസ്ഥാപനങ്ങളിലും പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഡോക്ടർമാർക്കായാണ് പുസ്തകം. ലഹരിപ്രശ്നങ്ങൾ കൂടുതൽ ആത്മവിശ്വാസത്തോടെയും വൈദഗ്ധ്യത്തോടെയും തിരിച്ചറിയാനും വിലയിരുത്താനും ചികിത്സിക്കാനും ഇത് സഹായിക്കും. രാജ്യത്ത് ഗുണമേന്മയുള്ള ചികിത്സ കൂടുതൽ പേർക്ക് ലഭ്യമാക്കാനും പുസ്തകം പ്രയോജനപ്പെടുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷ.
2029 മാർച്ചിനകം പതിനായിരം പേർക്ക് പരിശീലനം
വിവിധ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽനിന്ന് ഓൺലൈൻ, നേരിട്ടുള്ള പരിശീലനങ്ങൾക്കായി 800ലധികം നാമനിർദേശങ്ങൾ ഇതിനകം ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. ദേശീയ ആരോഗ്യ ദൗത്യം വഴി ആരോഗ്യ മന്ത്രാലയത്തിനും പരിശീലന സ്ഥാപനങ്ങൾക്കുമാണ് ഇവ ലഭിച്ചത്. സാമൂഹികനീതി മന്ത്രാലയത്തിന്റെ പിന്തുണയുള്ള ലഹരിമുക്തി കേന്ദ്രങ്ങളിൽനിന്ന് ഏകദേശം 150 ജീവനക്കാർ അടുത്ത രണ്ടുമാസത്തിനകം നേരിട്ടുള്ള പരിശീലനത്തിൽ പങ്കെടുക്കുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷ. ആറ് സ്ഥാപനങ്ങളിലെയും നിലവിലുള്ള ചികിത്സാവൈദഗ്ധ്യം, വിവിധ വിഷയങ്ങളിലെ അധ്യാപകർ, അക്കാദമിക സൗകര്യങ്ങൾ, ഓൺലൈൻ പഠനവിഭവങ്ങൾ എന്നിവ ഉപയോഗിക്കും. 2026 ജൂണിൽ അമിത് ഷാ പുറത്തിറക്കിയ ദർശനരേഖ അടുത്ത മൂന്നുവർഷത്തിനുള്ളിൽ മയക്കുമരുന്ന് വ്യാപാരത്തിന്റെ മുഴുവൻ ശൃംഖലയെയും നേരിടാനുള്ള സർക്കാർ തന്ത്രമാണ് അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. ഇതനുസരിച്ച് 2029 മാർച്ചിനകം പതിനായിരം സേവനദാതാക്കൾക്ക് പരിശീലനം നൽകാനുള്ള ചുമതല ആരോഗ്യ മന്ത്രാലയത്തിനാണ്. നടപ്പുസാമ്പത്തികവർഷം 2,000 പേർക്കും 2027–28ൽ 3,000 പേർക്കും 2028–29ൽ 5,000 പേർക്കും പരിശീലനം നൽകും. രോഗിയെ കേന്ദ്രമാക്കിയുള്ള കാര്യക്ഷമവും ശാസ്ത്രീയവുമായ ചികിത്സ കൂടുതൽ പേർക്ക് ലഭ്യമാക്കുക, ആരോഗ്യസംവിധാനത്തിന്റെ വിവിധ തലങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ബന്ധം ശക്തിപ്പെടുത്തുക, ലഹരിമുക്ത ഭാരതം എന്ന ദേശീയ ലക്ഷ്യത്തിന് സംഭാവന നൽകുക എന്നിവയാണ് ഉദ്ദേശ്യം.
പുണ്യ സലില ശ്രീവാസ്തവയ്ക്കു പുറമേ ദേശീയ ആരോഗ്യ ദൗത്യത്തിന്റെ അഡീഷണൽ സെക്രട്ടറിയും മാനേജിങ് ഡയറക്ടറുമായ ആരാധന പട്നായിക്, ആരോഗ്യസേവന ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഡോ. ലവ്നീഷ് ജി. കൃഷ്ണ, ആരോഗ്യ മന്ത്രാലയ അഡീഷണൽ സെക്രട്ടറി ഡോ. വിനോദ് കോട്‌വാൾ, മറ്റ് മുതിർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥർ എന്നിവർ ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുത്തു. സാമൂഹികനീതി ശാക്തീകരണ സെക്രട്ടറി സുധാൻഷ് പന്ത് ഓൺലൈനായി പങ്കെടുത്തു. സാമൂഹികനീതി, ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയങ്ങളിലെ മുതിർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥർ, ആറ് പരിശീലന സ്ഥാപനങ്ങളിലെ മേധാവികളും അധ്യാപകരും, സംസ്ഥാനങ്ങളിലെയും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളിലെയും ആരോഗ്യ ഉദ്യോഗസ്ഥർ, വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രാലയത്തിന്റെയും കേന്ദ്ര സർക്കാർ ആരോഗ്യസ്ഥാപനങ്ങളുടെയും പ്രതിനിധികൾ, പരിശീലനത്തിനായി നാമനിർദേശം ചെയ്യപ്പെട്ട ഡോക്ടർമാർ, അനുബന്ധ ആരോഗ്യപ്രവർത്തകർ എന്നിവരും പങ്കാളികളായി.
.
