ബെൽഗ്രേഡ്, 2026 ഒക്ടോബർ 26 –

സെർബിയയിലെ പാർലമെന്റ് തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വിദ്യാർഥികളുടെ നേതൃത്വത്തിൽ രൂപംകൊണ്ട പ്രതിപക്ഷ പ്രസ്ഥാനത്തിന് ചരിത്രവിജയം. ദീർഘകാലമായി രാജ്യത്തെ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ആധിപത്യം പുലർത്തിയിരുന്ന അലക്സാണ്ടർ വുചിച്ച് തിരഞ്ഞെടുപ്പിലെ പരാജയം സമ്മതിച്ചു. ഒക്ടോബർ 25 ഞായറാഴ്ച നടന്ന തിരഞ്ഞെടുപ്പിന്റെ പ്രാഥമിക ഫലങ്ങൾ പുറത്തുവന്നതിന് പിന്നാലെയാണ് വുചിച്ച് പരാജയം അംഗീകരിച്ചത്. വിദ്യാർഥി പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ പിന്തുണയുള്ള സ്റ്റുഡന്റ് ലിസ്റ്റ് 250 അംഗ പാർലമെന്റിൽ 135 മുതൽ 140 വരെ സീറ്റുകൾ നേടുമെന്നാണ് പ്രാഥമിക വിലയിരുത്തൽ. വുചിച്ചിന്റെ സെർബിയൻ പ്രോഗ്രസീവ് പാർട്ടിക്ക് ഏകദേശം 105 സീറ്റുകൾ ലഭിക്കുമെന്നാണ് കണക്ക്. ഫലം പുറത്തുവന്നതോടെ തലസ്ഥാനമായ ബെൽഗ്രേഡിൽ പതിനായിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ തെരുവിലിറങ്ങി ആഘോഷിച്ചു.

പരാജയം അംഗീകരിച്ച് വുചിച്ച്; പാർലമെന്റിൽ സ്റ്റുഡന്റ് ലിസ്റ്റിന് ഭൂരിപക്ഷം

തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ തങ്ങളുടെ പാർട്ടി പരാജയപ്പെട്ടെന്നും സ്റ്റുഡന്റ് ലിസ്റ്റ് വിജയിച്ചെന്നും വുചിച്ച് ടെലിവിഷൻ പ്രസംഗത്തിൽ വ്യക്തമാക്കി. പ്രാഥമിക കണക്കുകൾ പ്രകാരം വിദ്യാർഥി പിന്തുണയുള്ള സ്ഥാനാർഥികൾക്ക് പാർലമെന്റിൽ വ്യക്തമായ ഭൂരിപക്ഷം ലഭിക്കും. സർക്കാർ രൂപീകരിക്കാൻ ആവശ്യമായ 126 സീറ്റുകളേക്കാൾ കൂടുതൽ നേടുമെന്നതാണ് നിലവിലെ വിലയിരുത്തൽ. 2014 മുതൽ പ്രധാനമന്ത്രിയായും പ്രസിഡന്റായും സെർബിയൻ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിർണായക സ്വാധീനം ചെലുത്തിയ നേതാവാണ് വുചിച്ച്. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പരാജയം അദ്ദേഹത്തിന്റെ പാർട്ടിക്ക് വലിയ രാഷ്ട്രീയ തിരിച്ചടിയായിരിക്കുകയാണ്. എന്നാൽ അന്തിമ ഔദ്യോഗിക ഫലങ്ങൾ പുറത്തുവരുന്നതോടെയാകും സീറ്റുകളുടെ കൃത്യമായ എണ്ണം വ്യക്തമാകുക.

റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ ദുരന്തത്തിൽനിന്ന് ആരംഭിച്ച വിദ്യാർഥി പ്രക്ഷോഭം

2024 നവംബറിൽ സെർബിയയിലെ നോവി സാദ് നഗരത്തിലെ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനിൽ മേൽക്കൂരയുടെ ഭാഗം തകർന്നുവീണ് 16 പേർ മരിച്ചതാണ് വലിയ വിദ്യാർഥി പ്രക്ഷോഭത്തിന് തുടക്കമായത്. നിർമാണ പ്രവർത്തനങ്ങളിലെ ക്രമക്കേടുകളും അഴിമതിയും ദുരന്തത്തിന് കാരണമായെന്ന ആരോപണവുമായി വിദ്യാർഥികൾ രംഗത്തെത്തി. സംഭവത്തിൽ ഉത്തരവാദികളായവർക്കെതിരെ നടപടിയെടുക്കണമെന്നും ഭരണസംവിധാനങ്ങളിൽ സുതാര്യത ഉറപ്പാക്കണമെന്നും ആവശ്യപ്പെട്ടായിരുന്നു പ്രതിഷേധം. പിന്നീട് പ്രതിഷേധം സർക്കാരിനെതിരായ വലിയ ജനകീയ പ്രസ്ഥാനമായി വളർന്നു. ഏകദേശം രണ്ടുവർഷത്തോളം നീണ്ട സമരങ്ങൾക്കൊടുവിലാണ് വിദ്യാർഥികളുടെ പിന്തുണയുള്ള മുന്നണി തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വിജയം നേടിയത്.

വിദ്യാർഥികൾ സ്ഥാനാർഥികളായില്ല; മത്സരിച്ചത് വിവിധ മേഖലകളിലുള്ളവർ

സ്റ്റുഡന്റ് ലിസ്റ്റ് എന്ന പേരിലാണ് മത്സരിച്ചതെങ്കിലും വിദ്യാർഥികൾ നേരിട്ട് സ്ഥാനാർഥികളായിരുന്നില്ല. സർവകലാശാല അധ്യാപകർ, അഭിഭാഷകർ, അഭിനേതാക്കൾ, കർഷകർ തുടങ്ങിയ വിവിധ മേഖലകളിലുള്ളവരാണ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ പിന്തുണയോടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മത്സരിച്ചത്. 56 വയസ്സുള്ള ഹൃദ്രോഗ വിദഗ്ധനും സർവകലാശാല പ്രൊഫസറുമായ ഇലിയ സ്ര്ദാനോവിച്ചാണ് മുന്നണിയുടെ പ്രധാന നേതാവ്. പരമ്പരാഗത രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികൾക്ക് പകരമായി പൊതുസമൂഹത്തിലെ വിവിധ വിഭാഗങ്ങളെ ഒരുമിപ്പിക്കാനാണ് പ്രസ്ഥാനം ശ്രമിച്ചത്. അഴിമതിക്കെതിരായ നടപടികൾ, നിയമവാഴ്ച ശക്തിപ്പെടുത്തൽ, വിദ്യാഭ്യാസരംഗത്തെ പരിഷ്കാരങ്ങൾ എന്നിവയാണ് പ്രധാന തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വാഗ്ദാനങ്ങൾ.

ബെൽഗ്രേഡിൽ പതിനായിരങ്ങൾ തെരുവിലിറങ്ങി ആഘോഷിച്ചു

വുചിച്ച് പരാജയം അംഗീകരിച്ചതിന് പിന്നാലെ ബെൽഗ്രേഡിലെ പ്രധാന തെരുവുകളിൽ വലിയ ആഘോഷങ്ങളാണ് നടന്നത്. പതിനായിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ ദേശീയ പതാകകളുമായി തെരുവിലിറങ്ങി. വാഹനങ്ങളുടെ ഹോൺ മുഴക്കിയും നൃത്തം ചെയ്തും മുദ്രാവാക്യങ്ങൾ വിളിച്ചുമാണ് വിദ്യാർഥികളും പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ അനുയായികളും വിജയം ആഘോഷിച്ചത്. ജനാധിപത്യ സംവിധാനങ്ങളിലും ഭരണകൂടത്തിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളിലും മാറ്റം വേണമെന്ന ആവശ്യത്തിന് ലഭിച്ച പിന്തുണയായാണ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ നേതാക്കൾ ഫലത്തെ വിശേഷിപ്പിച്ചത്. തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഏകദേശം 70 ശതമാനം പോളിങ് രേഖപ്പെടുത്തിയതായാണ് പ്രാഥമിക കണക്കുകൾ.

യൂറോപ്പിലെ വിദ്യാർഥി പ്രക്ഷോഭങ്ങളും ശ്രദ്ധയിൽ

സെർബിയയിലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലം യൂറോപ്പിലെ മറ്റ് രാജ്യങ്ങളിലും നടക്കുന്ന വിദ്യാർഥി പ്രക്ഷോഭങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് ശ്രദ്ധ നേടുന്നത്. ഫ്രാൻസിൽ അധ്യാപകരുടെ കുറവും വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളിലെ അടിസ്ഥാന സൗകര്യപ്രശ്നങ്ങളും ചൂണ്ടിക്കാട്ടി വിദ്യാർഥികൾ പ്രതിഷേധിച്ചിരുന്നു. ഇറ്റലിയിൽ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനുള്ള ധനസഹായവും സർക്കാർ നയങ്ങളും പ്രതിഷേധവിഷയമായി. അൽബേനിയയിൽ അഴിമതിയും തൊഴിലില്ലായ്മയും ചൂണ്ടിക്കാട്ടി യുവജനങ്ങൾ സമരം നടത്തി. ജർമനി, ഓസ്ട്രിയ, ഗ്രീസ് എന്നിവിടങ്ങളിലും വിദ്യാഭ്യാസച്ചെലവ്, താമസസൗകര്യം, സർക്കാർ നയങ്ങൾ തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ വിദ്യാർഥി പ്രതിഷേധങ്ങൾ നടന്നിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ ഈ പ്രക്ഷോഭങ്ങൾക്ക് പൊതുവായ നേതൃത്വമോ ഒരേ രാഷ്ട്രീയ പരിപാടിയോ ഉണ്ടെന്ന് വ്യക്തമല്ല.

പുതിയ സർക്കാർ രൂപീകരണം അടുത്ത വെല്ലുവിളി

തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഭൂരിപക്ഷം നേടിയെങ്കിലും സ്റ്റുഡന്റ് ലിസ്റ്റിന് മുന്നിൽ സർക്കാർ രൂപീകരണവും ഭരണനടത്തിപ്പും പ്രധാന വെല്ലുവിളികളാണ്. പുതിയ സർക്കാരിനെ ആരാണ് നയിക്കുകയെന്ന കാര്യത്തിൽ വ്യക്തത വന്നിട്ടില്ല. അഴിമതി തടയൽ, നിയമവാഴ്ച ഉറപ്പാക്കൽ, വിദ്യാഭ്യാസ പരിഷ്കരണം, ഭരണസ്ഥാപനങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനം മെച്ചപ്പെടുത്തൽ തുടങ്ങിയ വാഗ്ദാനങ്ങൾ നടപ്പാക്കേണ്ടതുണ്ട്. റഷ്യ, ചൈന, യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ എന്നിവയുമായുള്ള സെർബിയയുടെ ബന്ധങ്ങളും പുതിയ ഭരണനേതൃത്വത്തിന് പ്രധാന വിഷയങ്ങളാകും. തെരുവിലെ പ്രതിഷേധത്തിലൂടെ രൂപംകൊണ്ട പ്രസ്ഥാനത്തിന് ഭരണരംഗത്ത് എത്രത്തോളം മാറ്റങ്ങൾ കൊണ്ടുവരാനാകുമെന്നതാണ് ഇനി ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടുന്നത്.