ന്യൂഡൽഹി, 2026 ഒക്ടോബർ 24 –

2021 ഒക്ടോബർ മൂന്നിന് ഉത്തർപ്രദേശിലെ ലഖിംപുർ ഖേരിയിൽ നാല് കർഷകരടക്കം എട്ടുപേർ കൊല്ലപ്പെട്ട കേസിൽ വിചാരണ നടത്തിയിരുന്ന ജഡ്ജിയെ മാറ്റി. ഇരകളുടെ കുടുംബങ്ങൾ ഉന്നയിച്ച പരാതികൾ പരിശോധിക്കാൻ സുപ്രീംകോടതി നിർദേശിച്ചതിനെ തുടർന്നാണ് അലഹബാദ് ഹൈക്കോടതിയുടെ നടപടി. ജില്ലാ സെഷൻസ് ജഡ്ജി ശിവകുമാർ സിങ്ങിന് പകരം ലോകേഷ് റായിയെ 2026 ഒക്ടോബർ 14ന് നിയമിച്ചു. ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് സൂര്യകാന്ത്, ജസ്റ്റിസുമാരായ ജോയ്മല്യ ബാഗ്ചി, വി. മോഹന എന്നിവരടങ്ങിയ സുപ്രീംകോടതി ബെഞ്ചാണ് 2026 സെപ്റ്റംബർ 22ന് പരാതികൾ പരിശോധിക്കാൻ നിർദേശിച്ചത്. മുൻ കേന്ദ്രമന്ത്രി അജയ് മിശ്രയുടെ മകൻ ആശിഷ് മിശ്ര മുഖ്യപ്രതിയായ കേസിൽ ഇരകളുടെ കുടുംബങ്ങൾക്കുവേണ്ടി അഭിഭാഷകൻ പ്രശാന്ത് ഭൂഷണും ഉത്തർപ്രദേശ് സർക്കാരിനുവേണ്ടി അഭിഭാഷക രുചിര ഗോയലും ഹാജരായി.

വിചാരണ ജഡ്ജിക്കെതിരെ ഗുരുതര ആരോപണങ്ങൾ; സുപ്രീംകോടതിയെ സമീപിച്ച് ഇരകളുടെ കുടുംബങ്ങൾ

വിചാരണ നടത്തിയിരുന്ന ജഡ്ജിയുടെ നടപടികൾ നീതിപൂർവമായ വിചാരണയെ ബാധിക്കുന്നുവെന്നായിരുന്നു ഇരകളുടെ കുടുംബങ്ങളുടെ പരാതി. 2026 സെപ്റ്റംബർ 22ന് സുപ്രീംകോടതിയിൽ നടന്ന വാദത്തിനിടെ ജഡ്ജിയുടെ പെരുമാറ്റം ഞെട്ടിക്കുന്നതാണെന്ന് അഭിഭാഷകൻ പ്രശാന്ത് ഭൂഷൺ ആരോപിച്ചു. അസുഖബാധിതനായിരുന്ന ഒരു ദൃക്സാക്ഷി ഡോക്ടറുടെ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് സമർപ്പിച്ചിട്ടും അദ്ദേഹത്തിനെതിരെ ജാമ്യമില്ലാ അറസ്റ്റ് വാറന്റ് പുറപ്പെടുവിച്ചതായി കോടതിയെ അറിയിച്ചു.

ലഹരിമരുന്ന് കേസുകളും പട്ടികജാതി-പട്ടികവർഗ അതിക്രമ നിരോധന നിയമപ്രകാരമുള്ള കേസുകളും മറ്റ് കോടതികളിൽനിന്ന് സ്വന്തം കോടതിയിലേക്ക് മാറ്റിയെടുത്ത് പ്രതികൾക്ക് ജാമ്യം അനുവദിച്ചെന്നും വിചാരണ അവസാനഘട്ടത്തിലെത്തിയ ചില കേസുകളിൽ പ്രതികളെ വെറുതെവിട്ടെന്നും ആരോപണം ഉയർന്നു. ലഖിംപുർ ഖേരി കേസിലെ സംഭവസ്ഥലത്തിന്റെ രേഖാചിത്രം കോടതി രേഖകളിൽനിന്ന് കാണാതായെന്നും പ്രശാന്ത് ഭൂഷൺ കോടതിയെ അറിയിച്ചു. ഈ ആരോപണങ്ങളാണ് ജഡ്ജിയുടെ നടപടികൾ പരിശോധിക്കണമെന്ന ആവശ്യത്തിന് അടിസ്ഥാനമായത്.

ജഡ്ജിക്കെതിരായ പരാതികൾ പരിശോധിക്കാൻ ഹൈക്കോടതിക്ക് നിർദേശം; പിന്നാലെ സ്ഥലംമാറ്റം

ജഡ്ജിക്കെതിരായ ആരോപണങ്ങളിൽ സുപ്രീംകോടതി നേരിട്ട് അച്ചടക്കനടപടി സ്വീകരിച്ചില്ല. പകരം പരാതികൾ പരിശോധിക്കാൻ അധികാരമുള്ള അലഹബാദ് ഹൈക്കോടതിക്ക് വിഷയം കൈമാറുകയായിരുന്നു. 2026 സെപ്റ്റംബർ 22ന് പരാതികൾ ഹൈക്കോടതിക്ക് അയയ്ക്കാനും ആവശ്യമായ നടപടികൾ സ്വീകരിച്ച് റിപ്പോർട്ട് മുദ്രവച്ച കവറിൽ സമർപ്പിക്കാനും സുപ്രീംകോടതി നിർദേശിച്ചു.

2026 ഒക്ടോബർ അഞ്ചിന് വിചാരണ ജഡ്ജിയെ സംബന്ധിച്ച വിജിലൻസ് റിപ്പോർട്ട് അലഹബാദ് ഹൈക്കോടതി ചീഫ് ജസ്റ്റിസിന്റെ പരിഗണനയ്ക്ക് സമർപ്പിക്കാനും സുപ്രീംകോടതി ആവശ്യപ്പെട്ടു. ഇതിന് പിന്നാലെയാണ് 2026 ഒക്ടോബർ 14ന് ശിവകുമാർ സിങ്ങിന് പകരം ലോകേഷ് റായിയെ ജില്ലാ സെഷൻസ് ജഡ്ജിയായി നിയമിച്ചത്. എന്നാൽ ജഡ്ജിക്കെതിരായ ആരോപണങ്ങളെല്ലാം തെളിഞ്ഞതായി സുപ്രീംകോടതി പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടില്ല.

സർക്കാർ അഭിഭാഷകനെയും മാറ്റി; കപിൽ കത്യാർ പുതിയ സ്പെഷ്യൽ പബ്ലിക് പ്രോസിക്യൂട്ടർ

വിചാരണ ജഡ്ജിയെ മാറ്റിയതിനൊപ്പം കേസിൽ സർക്കാരിനുവേണ്ടി ഹാജരാകുന്ന അഭിഭാഷകനെയും മാറ്റി. അഡീഷണൽ ജില്ലാ ഗവൺമെന്റ് കൗൺസലായി പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന പ്രഭാകർ ബ്രഹ്മ മിശ്രയ്ക്ക് പകരം കപിൽ കത്യാറിനെ സ്പെഷ്യൽ പബ്ലിക് പ്രോസിക്യൂട്ടറായി ഉത്തർപ്രദേശ് സർക്കാർ നിയമിച്ചു. പ്രധാന സാക്ഷികളിൽ ചിലരെ വിസ്തരിക്കാതെ ഒഴിവാക്കിയെന്ന ഇരകളുടെ കുടുംബങ്ങളുടെ പരാതിയെ തുടർന്നാണ് പ്രോസിക്യൂഷന്റെ പ്രവർത്തനവും സുപ്രീംകോടതി പരിശോധിച്ചത്.

വിചാരണ നടത്താൻ മതിയായ പരിചയമുള്ള മുതിർന്ന അഭിഭാഷകനെ നിയമിക്കണമെന്ന് സുപ്രീംകോടതി സംസ്ഥാന സർക്കാരിനോട് ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നു. 2026 ഒക്ടോബർ അഞ്ചിലെ വാദത്തിനിടെ പുതിയ പ്രോസിക്യൂട്ടർക്ക് 16 വർഷത്തെ പ്രവൃത്തിപരിചയമുണ്ടെന്നും ജില്ലാ ഗവൺമെന്റ് കൗൺസലായി പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നും ക്രിമിനൽ കേസുകളിൽ പ്രത്യേക പരിചയമുണ്ടെന്നും സർക്കാർ അഭിഭാഷക രുചിര ഗോയൽ കോടതിയെ അറിയിച്ചു.

കർഷക പ്രതിഷേധത്തിനിടെ വാഹനങ്ങൾ ഇടിച്ചുകയറി; നാല് കർഷകരടക്കം എട്ടുപേർ കൊല്ലപ്പെട്ടു

2021 ഒക്ടോബർ മൂന്നിന് ഉത്തർപ്രദേശിലെ ലഖിംപുർ ഖേരി ജില്ലയിലെ ടികുനിയയിലാണ് കേസിനാസ്പദമായ സംഭവം നടന്നത്. അന്ന് നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന കാർഷിക നിയമങ്ങൾക്കെതിരെ പ്രതിഷേധിച്ച കർഷകർക്കിടയിലേക്ക് വാഹനങ്ങൾ ഇടിച്ചുകയറിയെന്നാണ് പ്രോസിക്യൂഷൻ കേസ്. മുൻ കേന്ദ്രമന്ത്രി അജയ് മിശ്രയുടെ വാഹനവ്യൂഹവുമായി ബന്ധമുള്ള വാഹനങ്ങൾ ഇടിച്ച് നാല് കർഷകർ കൊല്ലപ്പെട്ടുവെന്നാണ് ആരോപണം.

പിന്നാലെയുണ്ടായ സംഘർഷത്തിൽ മൂന്നുപേർ കൂടി കൊല്ലപ്പെട്ടു. ഒരു മാധ്യമപ്രവർത്തകനും മരിച്ചവരിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ആകെ എട്ടുപേരാണ് സംഭവത്തിൽ മരിച്ചത്. മുൻ കേന്ദ്രമന്ത്രിയുടെ മകൻ ആശിഷ് മിശ്രയാണ് കേസിലെ മുഖ്യപ്രതി. സംഭവവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിചാരണയുടെ പുരോഗതി സുപ്രീംകോടതി നിരീക്ഷിച്ചുവരികയാണ്.

സാക്ഷികളെ ഭീഷണിപ്പെടുത്തിയെന്ന പരാതികളിലും അന്വേഷണം; വിചാരണ വൈകുന്നതിൽ സുപ്രീംകോടതിക്ക് അതൃപ്തി

കേസിലെ സാക്ഷികളെ ഭീഷണിപ്പെടുത്തിയെന്ന ആരോപണങ്ങളും നേരത്തെ സുപ്രീംകോടതിയുടെ പരിഗണനയിലെത്തിയിരുന്നു. 2024 നവംബറിൽ ഈ ആരോപണങ്ങളിൽ ആശിഷ് മിശ്രയുടെ വിശദീകരണം കോടതി തേടി. 2025 ജനുവരിയിൽ ആരോപണങ്ങളെക്കുറിച്ച് വസ്തുതാന്വേഷണം നടത്താൻ ലഖിംപുർ ഖേരി പൊലീസ് സൂപ്രണ്ടിനോട് നിർദേശിച്ചു. 2025 ഓഗസ്റ്റിൽ സാക്ഷികളെ ഭീഷണിപ്പെടുത്തിയെന്ന പരാതി പരിശോധിച്ച് ആവശ്യമായ നടപടികൾ സ്വീകരിക്കാനും ഉത്തർപ്രദേശ് പൊലീസിനോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു.

ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് പൊലീസ് കേസ് രജിസ്റ്റർ ചെയ്തെങ്കിലും സാക്ഷികളെ ഭീഷണിപ്പെടുത്തിയ സംഭവത്തിൽ ആശിഷ് മിശ്രയ്ക്ക് പങ്കുണ്ടെന്നതിന് തെളിവുകൾ കണ്ടെത്തിയില്ലെന്ന് റിപ്പോർട്ടിൽ പറയുന്നു. 2026 മേയിൽ വിചാരണയുടെ മെല്ലെപ്പോക്കിൽ സുപ്രീംകോടതി അതൃപ്തി രേഖപ്പെടുത്തി. രണ്ടുമാസത്തോളം സാക്ഷികളെ വിസ്താരത്തിന് ഹാജരാക്കാത്തതിനെ കോടതി ചോദ്യം ചെയ്തു. സാക്ഷികളുടെ സാന്നിധ്യം ഉറപ്പാക്കാൻ നിയമപരമായ നടപടികൾ സ്വീകരിക്കണമെന്നും സാക്ഷിസംരക്ഷണ പദ്ധതി പാലിക്കണമെന്നും വിചാരണക്കോടതിക്ക് നിർദേശം നൽകി.

പുതിയ ജഡ്ജിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ വിചാരണ തുടരും; പ്രതികളുടെ കുറ്റം സംബന്ധിച്ച് തീരുമാനമായിട്ടില്ല

ലഖിംപുർ ഖേരി കേസിലെ വിചാരണ ഇനി പുതിയ ജില്ലാ സെഷൻസ് ജഡ്ജി ലോകേഷ് റായിയുടെ നേതൃത്വത്തിലാണ് നടക്കുക. സർക്കാരിനുവേണ്ടി പുതിയ സ്പെഷ്യൽ പബ്ലിക് പ്രോസിക്യൂട്ടർ കപിൽ കത്യാറും ഹാജരാകും. സുപ്രീംകോടതിയുടെ ഇടപെടലിനെ തുടർന്ന് വിചാരണയുടെ നടത്തിപ്പിലുണ്ടായ രണ്ട് പ്രധാന മാറ്റങ്ങളാണിവ.

എന്നാൽ ആശിഷ് മിശ്രയുടെയോ മറ്റ് പ്രതികളുടെയോ കുറ്റം സംബന്ധിച്ച് ഈ നടപടിയിലൂടെ തീരുമാനമായിട്ടില്ല. ജഡ്ജിയെയും സർക്കാർ അഭിഭാഷകനെയും മാറ്റിയത് വിചാരണയുടെ നടത്തിപ്പുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നടപടികളാണ്. പ്രതികളുടെ കുറ്റവും നിരപരാധിത്വവും സംബന്ധിച്ച അന്തിമ തീരുമാനം വിചാരണയിലൂടെയാണ് ഉണ്ടാകേണ്ടത്.

നീതിപൂർവമായ വിചാരണ ഉറപ്പാക്കാൻ ഹൈക്കോടതിയുടെ മേൽനോട്ടം; സാക്ഷികളുടെ സുരക്ഷയ്ക്കും പ്രാധാന്യം

വിചാരണയുടെ സുതാര്യതയും സാക്ഷികളുടെ സുരക്ഷയും ഉറപ്പാക്കേണ്ടതിന്റെ പ്രാധാന്യമാണ് സുപ്രീംകോടതിയുടെ ഇടപെടൽ വ്യക്തമാക്കുന്നത്. ജുഡീഷ്യൽ ഉദ്യോഗസ്ഥനെതിരായ പരാതികൾ പരിശോധിക്കാൻ ബന്ധപ്പെട്ട ഹൈക്കോടതിക്കാണ് അധികാരമെന്ന നിയമപരമായ നിലപാടാണ് സുപ്രീംകോടതി സ്വീകരിച്ചത്. പരാതികൾ പരിശോധിച്ച് ആവശ്യമായ നടപടി സ്വീകരിക്കാനും റിപ്പോർട്ട് സമർപ്പിക്കാനും നിർദേശിച്ചതിലൂടെ വിചാരണയുടെ നടത്തിപ്പിലുള്ള കോടതിയുടെ മേൽനോട്ടമാണ് വ്യക്തമാകുന്നത്.

ഇരകളുടെ കുടുംബങ്ങൾക്ക് നീതിപൂർവമായ വിചാരണ ലഭിക്കുന്നതും സാക്ഷികൾക്ക് സുരക്ഷിതമായി മൊഴി നൽകാൻ കഴിയുന്നതും നീതിന്യായ സംവിധാനത്തിന്റെ വിശ്വാസ്യതയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കാര്യങ്ങളാണ്. ജഡ്ജിയുടെ മാറ്റം സംബന്ധിച്ച നടപടി വിചാരണയുടെ നടത്തിപ്പിൽ പ്രായോഗിക മാറ്റമുണ്ടാക്കുമെങ്കിലും ആരോപണങ്ങൾ തെളിഞ്ഞുവെന്നോ പ്രതികൾ കുറ്റക്കാരാണെന്നോ അതിന് അർത്ഥമില്ല. പുതിയ ജഡ്ജിയുടെയും പ്രോസിക്യൂട്ടറുടെയും നേതൃത്വത്തിൽ വിചാരണ എങ്ങനെ മുന്നോട്ടുപോകുമെന്നതാണ് ഇനി നിർണായകം.