കൊച്ചി, 2026 ഒക്ടോബർ 19 –

ഉത്സവങ്ങളിൽ ആനകളെ എഴുന്നള്ളിക്കുന്നതിനായി ക്ഷേത്രങ്ങളും ദേവസ്വങ്ങളും രജിസ്റ്റർ ചെയ്യേണ്ട സമയപരിധി നീട്ടാൻ സംസ്ഥാന സർക്കാരിനോ ഹൈക്കോടതിക്കോ അധികാരമില്ലെന്ന് കേരള ഹൈക്കോടതി. സുപ്രീംകോടതി നിശ്ചയിച്ച ആറാഴ്ചത്തെ സമയപരിധി മറികടന്ന് രജിസ്ട്രേഷൻ അനുവദിക്കാനാവില്ലെന്ന് വ്യക്തമാക്കി 2026 ഒക്ടോബർ 12ന് ജസ്റ്റിസ് ബെച്ചു കുര്യൻ തോമസാണ് വിധി പ്രസ്താവിച്ചത്. മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ തിരൂർ നിരമരുതൂരിലുള്ള ശ്രീ മണത്തല ശിവപാർവതി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ട്രസ്റ്റി രവി ഇ., ക്ഷേത്രം പ്രസിഡന്റ് കെ.ടി. കേശവൻകുട്ടി എന്നിവർ നൽകിയ ഹർജിയാണ് കോടതി തള്ളിയത്. സംസ്ഥാന സർക്കാരും വനംവകുപ്പ് ഉദ്യോഗസ്ഥരും ജില്ലാ രജിസ്ട്രേഷൻ സമിതിയും ഉൾപ്പെടെയുള്ളവരായിരുന്നു എതിർകക്ഷികൾ. ഹർജിക്കാർക്കുവേണ്ടി അഭിഭാഷകൻ കെ. പ്രവീൺ കുമാറും എതിർകക്ഷികൾക്കുവേണ്ടി മുതിർന്ന സർക്കാർ അഭിഭാഷകൻ ആർ. ഉണ്ണികൃഷ്ണനും ഹാജരായി.

സുപ്രീംകോടതി അനുവദിച്ചത് ആറാഴ്ച; കാലാവധി നീട്ടാൻ അധികാരമില്ലെന്ന് ഹൈക്കോടതി

2015 ഓഗസ്റ്റ് 18ലെ സുപ്രീംകോടതി ഉത്തരവനുസരിച്ച് ക്ഷേത്രങ്ങളും ദേവസ്വങ്ങളും ആറാഴ്ചയ്ക്കുള്ളിൽ ജില്ലാ സമിതിയിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യണമെന്നായിരുന്നു നിർദേശം. കേരളത്തിലെ നാട്ടാനകളുടെ പരിപാലനവും സംരക്ഷണവും സംബന്ധിച്ച 2012ലെ ചട്ടങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ആന എഴുന്നള്ളിപ്പുകൾ ഫലപ്രദമായി നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനാണ് രജിസ്ട്രേഷൻ നിർബന്ധമാക്കിയത്.

സുപ്രീംകോടതി നിശ്ചയിച്ച സമയപരിധിക്ക് വ്യക്തമായ ലക്ഷ്യമുണ്ടെന്ന് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ആ കാലാവധി സംസ്ഥാന സർക്കാരിനോ ഹൈക്കോടതിക്കോ നീട്ടാനാവില്ല. സുപ്രീംകോടതി തന്നെ സമയം നീട്ടി നൽകാത്ത സാഹചര്യത്തിൽ വൈകിയുള്ള രജിസ്ട്രേഷൻ അനുവദിക്കാൻ നിർദേശിക്കുന്നതും സമയപരിധി നീട്ടാനുള്ള അപേക്ഷ പരിഗണിക്കാൻ ഉത്തരവിടുന്നതും ഉചിതമല്ലെന്ന് കോടതി വിലയിരുത്തി.

2022ൽ സർക്കാർ വീണ്ടും അവസരം നൽകി; ക്ഷേത്രം അപേക്ഷ നൽകിയില്ല

2015ലെ സമയപരിധിക്കുള്ളിൽ രജിസ്ട്രേഷൻ പൂർത്തിയാക്കാൻ സാധിച്ചില്ലെന്നാണ് ഹർജിക്കാർ കോടതിയെ അറിയിച്ചത്. തുടർന്ന് 2022 ഏപ്രിൽ 20ന് സംസ്ഥാന സർക്കാർ പുറത്തിറക്കിയ ഉത്തരവിലൂടെ 2022 മേയ് 31 വരെ രജിസ്ട്രേഷന് അവസരം നൽകിയിരുന്നു. എന്നാൽ ഈ കാലയളവിലും മണത്തല ശിവപാർവതി ക്ഷേത്രം രജിസ്റ്റർ ചെയ്തില്ല.

സർക്കാർ നൽകിയ അധികസമയത്തിനുള്ളിൽ മലപ്പുറം ജില്ലയിൽ 84 അപേക്ഷകൾ കൂടി ലഭിക്കുകയും അവയ്ക്ക് രജിസ്ട്രേഷൻ അനുവദിക്കുകയും ചെയ്തതായി വനംവകുപ്പ് കോടതിയെ അറിയിച്ചു. ജില്ലയിൽ ആകെ 320 ക്ഷേത്രങ്ങളും ദേവസ്വങ്ങളും നേർച്ച കമ്മിറ്റികളും രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിരുന്നു. നിരവധി അവസരങ്ങൾ ലഭിച്ചിട്ടും ഹർജിക്കാർ രജിസ്ട്രേഷന് അപേക്ഷിച്ചില്ലെന്നും വനംവകുപ്പ് വ്യക്തമാക്കി.

ആന എഴുന്നള്ളിപ്പിന് അനുമതി തേടിയ അപേക്ഷ നിരസിച്ചതിനെതിരെ ഹർജി

2026ൽ ക്ഷേത്രോത്സവത്തിന്റെ ഭാഗമായി ആനകളെ എഴുന്നള്ളിക്കുന്നതിന് രജിസ്ട്രേഷൻ ആവശ്യപ്പെട്ട് ക്ഷേത്രം പ്രസിഡന്റ് സംസ്ഥാന വനംമന്ത്രിക്ക് അപേക്ഷ നൽകിയിരുന്നു. എന്നാൽ വനംവകുപ്പ് അപേക്ഷ നിരസിച്ചു. ഇതേത്തുടർന്നാണ് ക്ഷേത്രം രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാനും ഉത്സവത്തിൽ ആന എഴുന്നള്ളിപ്പിന് അനുമതി നൽകാനും നിർദേശിക്കണമെന്നാവശ്യപ്പെട്ട് ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിച്ചത്.

സമയപരിധി നീട്ടരുതെന്ന് സുപ്രീംകോടതി വ്യക്തമായി പറഞ്ഞിട്ടില്ലെന്നായിരുന്നു ഹർജിക്കാരുടെ വാദം. 2022ൽ സംസ്ഥാന സർക്കാർ അധികസമയം അനുവദിച്ച സാഹചര്യത്തിൽ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ അപേക്ഷ അനുഭാവപൂർവം പരിഗണിക്കണമെന്നും ആവശ്യപ്പെട്ടു. എന്നാൽ സുപ്രീംകോടതിയുടെ നിർദേശം മറികടന്ന് ഇത്തരമൊരു ഉത്തരവ് നൽകാനാവില്ലെന്ന് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

വൈകിയുള്ള രജിസ്ട്രേഷന് നിർദേശമില്ല; ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഹർജി തള്ളി

സുപ്രീംകോടതിയുടെ നിർദേശങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നതിനാൽ രജിസ്ട്രേഷനുള്ള കാലാവധി നീട്ടാൻ വനംമന്ത്രിക്ക് നൽകിയ അപേക്ഷ പരിഗണിക്കാൻ നിർദേശിച്ചിട്ടും പ്രയോജനമില്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. 2022ലെ സർക്കാർ ഉത്തരവ് ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടില്ലാത്തതിനാൽ അതിന്റെ നിയമസാധുത ഈ കേസിൽ പരിശോധിക്കുന്നില്ലെന്നും കോടതി പറഞ്ഞു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ രജിസ്ട്രേഷനും ആന എഴുന്നള്ളിപ്പിനുള്ള അനുമതിയും ആവശ്യപ്പെട്ടുള്ള ഹർജിയിൽ ഇടപെടാൻ അടിസ്ഥാനമില്ലെന്ന് കണ്ടെത്തി കോടതി ഹർജി തള്ളി.

ആനകളുടെ സംരക്ഷണത്തിന് രജിസ്ട്രേഷൻ നിർബന്ധം; സുപ്രീംകോടതി നിർദേശത്തിന് മുൻഗണന

ആനകളെ എഴുന്നള്ളിക്കുന്ന ക്ഷേത്രങ്ങളുടെയും ദേവസ്വങ്ങളുടെയും പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഫലപ്രദമായ നിയന്ത്രണം ഉറപ്പാക്കാനാണ് സുപ്രീംകോടതി രജിസ്ട്രേഷൻ നിർബന്ധമാക്കിയത്. ഉത്സവങ്ങളിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന ആനകളുടെ എണ്ണം ഉൾപ്പെടെയുള്ള വിവരങ്ങൾ രജിസ്ട്രേഷൻ സമയത്ത് വ്യക്തമാക്കണമെന്നും ആനകളോട് ക്രൂരത ഉണ്ടാകാതിരിക്കാൻ സർക്കാരിനും ജില്ലാ സമിതിക്കും ക്ഷേത്രഭരണസമിതികൾക്കും ആനയുടമകൾക്കും ഉത്തരവാദിത്തമുണ്ടെന്നും സുപ്രീംകോടതി നിർദേശിച്ചിരുന്നു. ക്രൂരത കണ്ടെത്തിയാൽ ക്രിമിനൽ നടപടികളും ആനകളെ കണ്ടുകെട്ടുന്നതുൾപ്പെടെയുള്ള പ്രത്യാഘാതങ്ങളും ഉണ്ടാകാമെന്നും മുൻ ഉത്തരവിൽ വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു.

സുപ്രീംകോടതി നിശ്ചയിച്ച കാലാവധി കീഴ്ക്കോടതിക്കോ സംസ്ഥാന സർക്കാരിനോ സ്വമേധയാ മാറ്റാനാവില്ലെന്ന നിയമനിലപാടാണ് പുതിയ വിധിയിലൂടെ കേരള ഹൈക്കോടതി വീണ്ടും വ്യക്തമാക്കിയത്. ഇതോടെ സമയപരിധി കഴിഞ്ഞുള്ള രജിസ്ട്രേഷൻ ആവശ്യങ്ങളിൽ സുപ്രീംകോടതിയുടെ നിർദേശം നിർണായകമാകും. എന്നാൽ സംസ്ഥാനത്തെ എല്ലാ ആന എഴുന്നള്ളിപ്പുകളും നിരോധിക്കുന്നതോ നിലവിലുള്ള രജിസ്ട്രേഷനുകൾ റദ്ദാക്കുന്നതോ ആയ ഉത്തരവ് ഹൈക്കോടതി പുറപ്പെടുവിച്ചിട്ടില്ല.