ന്യൂഡൽഹി, 2026 ഒക്ടോബർ 19 –

തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മത്സരിക്കുന്ന സ്ഥാനാർഥികൾ നാമനിർദേശ പത്രികയ്ക്കൊപ്പം സമർപ്പിക്കുന്ന സത്യവാങ്മൂലത്തിൽ തെറ്റായ വിവരങ്ങൾ നൽകുകയോ പ്രധാന വിവരങ്ങൾ മറച്ചുവയ്ക്കുകയോ ചെയ്താൽ വോട്ടർമാർ ഉൾപ്പെടെയുള്ള സ്വകാര്യ വ്യക്തികൾക്കും നേരിട്ട് ക്രിമിനൽ പരാതി നൽകാമെന്ന് സുപ്രീംകോടതി. ജസ്റ്റിസുമാരായ ദീപാങ്കർ ദത്ത, ഷീൽ നാഗു എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ചാണ് നിർണായക നിയമവ്യാഖ്യാനം നടത്തിയത്. കർണാടകയിലെ ബീദർ മണ്ഡലത്തിൽനിന്ന് 2023ൽ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട നിയമസഭാംഗം ഡോ. ശൈലേന്ദ്ര ബെൽദാലെയ്ക്കെതിരെ രാജ്കുമാർ മഡ്കി നൽകിയ പരാതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അപ്പീലിലാണ് വിധി. ഹർജിക്കാരനുവേണ്ടി മുതിർന്ന അഭിഭാഷക മീനാക്ഷി അറോറ, അഭിഭാഷകരായ ശരണഗൗഡ പാട്ടീൽ, എസ്.ബി. മതാപതി തുടങ്ങിയവർ ഹാജരായി. എതിർകക്ഷിക്കുവേണ്ടി മുതിർന്ന അഭിഭാഷകൻ ആനന്ദ് സഞ്ജയ് എം. നൂലി, അഭിഭാഷകരായ ഗൗരീഷ് ഖഷംപൂർ, അഖില വാലി തുടങ്ങിയവർ ഹാജരായി. 2026 ഒക്ടോബർ 19ന് പുറത്തുവന്ന കോടതി റിപ്പോർട്ടിലാണ് വിധിയുടെ വിശദാംശങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നത്. എന്നാൽ വിധി പ്രസ്താവിച്ച കൃത്യമായ തീയതി റിപ്പോർട്ടിൽ പ്രത്യേകം രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല.

തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സത്യവാങ്മൂലത്തിലെ തെറ്റായ വിവരങ്ങൾക്കെതിരെ സ്വകാര്യ വ്യക്തികൾക്കും കോടതിയെ സമീപിക്കാം

1951ലെ ജനപ്രാതിനിധ്യ നിയമത്തിലെ 125 എ വകുപ്പ് പ്രകാരം തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സത്യവാങ്മൂലത്തിൽ ബോധപൂർവം തെറ്റായ വിവരങ്ങൾ നൽകുന്നതും വിവരങ്ങൾ മറച്ചുവയ്ക്കുന്നതും ശിക്ഷാർഹമായ കുറ്റമാണ്. ഇത്തരം കുറ്റങ്ങളിൽ പരാതി നൽകാനുള്ള അധികാരം തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷനോ ബന്ധപ്പെട്ട സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥനോ മാത്രമായി പരിമിതപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ലെന്ന് സുപ്രീംകോടതി വ്യക്തമാക്കി. സ്വകാര്യ വ്യക്തികൾ സമർപ്പിക്കുന്ന പരാതികളും നിയമപ്രകാരം മജിസ്ട്രേറ്റ് കോടതികൾക്ക് പരിഗണിക്കാം. ക്രിമിനൽ നടപടിച്ചട്ടത്തിലെ 195(1) വകുപ്പ് ഏർപ്പെടുത്തുന്ന നിയന്ത്രണങ്ങൾ ജനപ്രാതിനിധ്യ നിയമത്തിലെ 125 എ വകുപ്പിന് ബാധകമല്ലെന്നാണ് കോടതി കണ്ടെത്തിയത്.

ബീദർ എംഎൽഎയുടെ താമസവിലാസത്തെച്ചൊല്ലിയുള്ള തർക്കമാണ് സുപ്രീംകോടതിയിലെത്തിയത്

2023ലെ കർണാടക നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ബീദർ മണ്ഡലത്തിൽനിന്ന് വിജയിച്ച ഡോ. ശൈലേന്ദ്ര ബെൽദാലെ നാമനിർദേശ പത്രികയ്ക്കൊപ്പം നൽകിയ സത്യവാങ്മൂലത്തിൽ താമസവിലാസം സംബന്ധിച്ച് തെറ്റായ വിവരം രേഖപ്പെടുത്തിയെന്നായിരുന്നു രാജ്കുമാർ മഡ്കിയുടെ ആരോപണം. ഇതിനെതിരെ ബെംഗളൂരുവിലെ അഡീഷണൽ ചീഫ് മെട്രോപൊളിറ്റൻ മജിസ്ട്രേറ്റ് കോടതിയിൽ ക്രിമിനൽ നടപടിച്ചട്ടത്തിലെ 200ാം വകുപ്പ് പ്രകാരം അദ്ദേഹം പരാതി നൽകി. ജനപ്രാതിനിധ്യ നിയമത്തിലെ 125 എ വകുപ്പ് പ്രകാരമുള്ള കുറ്റം നടന്നുവെന്നായിരുന്നു പരാതിയിലെ പ്രധാന വാദം. എന്നാൽ സ്വകാര്യ വ്യക്തിക്ക് ഇത്തരമൊരു പരാതി നൽകാൻ അധികാരമില്ലെന്ന നിയമവ്യാഖ്യാനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ കർണാടക ഹൈക്കോടതി പരാതി റദ്ദാക്കി. ഈ തീരുമാനത്തെയാണ് രാജ്കുമാർ മഡ്കി സുപ്രീംകോടതിയിൽ ചോദ്യം ചെയ്തത്.

സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥന് മാത്രമേ പരാതി നൽകാനാകൂ എന്ന ഹൈക്കോടതി വ്യാഖ്യാനം സുപ്രീംകോടതി തള്ളി

ക്രിമിനൽ നടപടിച്ചട്ടത്തിലെ 195(1) വകുപ്പ് ചില പ്രത്യേക കുറ്റങ്ങളിൽ കോടതിക്ക് നടപടി സ്വീകരിക്കാൻ ബന്ധപ്പെട്ട സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥന്റെ പരാതി ആവശ്യപ്പെടുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ ആ വകുപ്പിൽ ജനപ്രാതിനിധ്യ നിയമത്തിലെ 125 എ വകുപ്പ് ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ലെന്ന് സുപ്രീംകോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. 2002ലാണ് ജനപ്രാതിനിധ്യ നിയമത്തിൽ 125 എ വകുപ്പ് കൊണ്ടുവന്നത്. തുടർന്ന് 2006ൽ ക്രിമിനൽ നടപടിച്ചട്ടത്തിലെ 195ാം വകുപ്പിൽ ഭേദഗതി വരുത്തിയിട്ടും 125 എ വകുപ്പിനെ അതിന്റെ പരിധിയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയില്ല. നിയമനിർമാണ സഭയുടെ ബോധപൂർവമായ തീരുമാനമായി ഈ ഒഴിവാക്കലിനെ കാണണമെന്നാണ് ജസ്റ്റിസ് ദീപാങ്കർ ദത്ത തയ്യാറാക്കിയ വിധിയിൽ വ്യക്തമാക്കിയത്. സ്വകാര്യ വ്യക്തികളുടെ പരാതികൾ നിരോധിക്കാനായിരുന്നു നിയമനിർമാണ സഭയുടെ ഉദ്ദേശ്യമെങ്കിൽ അതിനുള്ള വ്യവസ്ഥ നിയമത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്താമായിരുന്നുവെന്നും കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു.

തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന്റെ മാർഗനിർദേശങ്ങൾ കോടതിയുടെ നിയമവ്യാഖ്യാനത്തെ നിയന്ത്രിക്കില്ല

സ്വകാര്യ വ്യക്തികൾക്ക് പരാതികൾ നൽകാൻ അനുമതി നൽകിയാൽ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ജനപ്രതിനിധികൾക്കെതിരെ അടിസ്ഥാനരഹിതമായ ക്രിമിനൽ നടപടികൾ വർധിക്കുമെന്നായിരുന്നു ശൈലേന്ദ്ര ബെൽദാലെയുടെ അഭിഭാഷകരുടെ വാദം. സ്ഥാനാർഥികളുടെ സത്യവാങ്മൂലത്തിലെ ഗുരുതരമായ വിവരക്കുറവുകൾ സംബന്ധിച്ച പരാതികൾ പരിശോധിച്ച് ആവശ്യമായ കേസുകൾ അന്വേഷണ ഏജൻസികൾക്ക് കൈമാറുമെന്ന് വ്യക്തമാക്കിയ 2020 ജൂണിലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ അറിയിപ്പും എതിർകക്ഷി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. എന്നാൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന്റെ മാർഗനിർദേശങ്ങളോ അറിയിപ്പുകളോ നിയമവ്യവസ്ഥകൾ വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നതിൽ കോടതികളെ നിർബന്ധിതമാക്കുന്നില്ലെന്ന് സുപ്രീംകോടതി വ്യക്തമാക്കി. നിയമങ്ങളുടെ അർഥവും പ്രയോഗവും നിർണയിക്കേണ്ടത് കോടതികളാണെന്നും ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി.

സ്വകാര്യ പരാതികൾ അനുവദിച്ചെങ്കിലും ശൈലേന്ദ്ര ബെൽദാലെയ്ക്കെതിരായ കേസ് പുനരാരംഭിക്കില്ല

സ്വകാര്യ വ്യക്തികൾക്ക് പരാതി നൽകാൻ നിയമപരമായ അധികാരമുണ്ടെന്ന് വ്യക്തമാക്കിയെങ്കിലും ശൈലേന്ദ്ര ബെൽദാലെയ്ക്കെതിരായ ക്രിമിനൽ കേസ് പുനരാരംഭിക്കാൻ സുപ്രീംകോടതി തയ്യാറായില്ല. താമസവിലാസം സംബന്ധിച്ച് പരാതിക്കാരൻ ഉന്നയിച്ച ആരോപണം കോടതിയിൽ ഹാജരാക്കിയ രേഖകളിലൂടെ പ്രഥമദൃഷ്ട്യാ ഖണ്ഡിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെന്ന് ബെഞ്ച് വിലയിരുത്തി. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ കേസിൽ ശിക്ഷ ലഭിക്കാനുള്ള സാധ്യത വളരെ കുറവാണെന്നും നടപടികൾ തുടരുന്നത് കോടതിയുടെ സമയം അനാവശ്യമായി ചെലവഴിക്കുമെന്നും കോടതി കണ്ടെത്തി. അതിനാൽ പരാതി റദ്ദാക്കിയ കർണാടക ഹൈക്കോടതിയുടെ തീരുമാനം സുപ്രീംകോടതി നിലനിർത്തി. എന്നാൽ പരാതി നൽകാൻ സ്വകാര്യ വ്യക്തിക്ക് അധികാരമില്ലെന്ന ഹൈക്കോടതിയുടെ നിയമപരമായ കാരണം സുപ്രീംകോടതി അംഗീകരിച്ചില്ല. അപ്പീൽ ഇതോടെ തീർപ്പാക്കുകയും ഇരുകക്ഷികളും സ്വന്തം കോടതി ചെലവുകൾ വഹിക്കണമെന്ന് നിർദേശിക്കുകയും ചെയ്തു.

വ്യാജപരാതികളിലൂടെ ജനപ്രതിനിധികളെ ഉപദ്രവിക്കുന്നത് തടയാൻ മജിസ്ട്രേറ്റുമാർക്ക് അധികാരം

തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ജനപ്രതിനിധികളെ ഉപദ്രവിക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ അടിസ്ഥാനരഹിതമായ പരാതികൾ സമർപ്പിക്കുന്ന സാഹചര്യം ഉണ്ടാകാമെന്ന ആശങ്കയും സുപ്രീംകോടതി പരിഗണിച്ചു. എന്നാൽ അതിന്റെ പേരിൽ യഥാർഥ പരാതികൾ നൽകാനുള്ള സ്വകാര്യ വ്യക്തികളുടെ നിയമപരമായ അവകാശം നിഷേധിക്കാനാവില്ലെന്നതാണ് വിധിയിൽനിന്ന് വ്യക്തമാകുന്നത്. പരാതിയുടെ സ്വഭാവവും ലഭ്യമായ തെളിവുകളും പരിശോധിച്ച് വ്യാജമോ ഉപദ്രവലക്ഷ്യത്തോടെയുള്ളതോ ആയ നടപടികളിൽ ഉചിതമായ തീരുമാനമെടുക്കാൻ മജിസ്ട്രേറ്റുമാർക്ക് അധികാരമുണ്ടെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി. അതിനാൽ പരാതി നൽകാനുള്ള അവകാശവും അടിസ്ഥാനരഹിതമായ നടപടികൾ തടയാനുള്ള കോടതിയുടെ അധികാരവും ഒരുപോലെ നിലനിൽക്കും.

തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സത്യവാങ്മൂലങ്ങളിലെ ക്രിമിനൽ പരാതികൾക്ക് രാജ്യവ്യാപകമായി ബാധകമായ നിയമവ്യാഖ്യാനം

സുപ്രീംകോടതിയുടെ ഈ വിധി രാജ്യത്താകെ ജനപ്രാതിനിധ്യ നിയമത്തിലെ 125 എ വകുപ്പ് പ്രകാരമുള്ള പരാതികൾ പരിഗണിക്കുമ്പോൾ പ്രസക്തമാകുന്ന നിയമവ്യാഖ്യാനമാണ് നൽകുന്നത്. സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥന്റെ പരാതി ഇല്ലെന്ന കാരണത്താൽ മാത്രം സ്വകാര്യ വ്യക്തിയുടെ പരാതി തള്ളാനാവില്ലെന്നതാണ് നിയമപരമായ പ്രധാന മാറ്റം. വോട്ടർമാർക്ക് സ്ഥാനാർഥികളുടെ സത്യവാങ്മൂലങ്ങളിലെ തെറ്റായ വിവരങ്ങൾ നിയമപരമായി ചോദ്യം ചെയ്യാനുള്ള വഴി ഇതിലൂടെ വ്യക്തമാകുന്നു. അതേസമയം തെറ്റായ വിവരം നൽകിയെന്ന ആരോപണം മാത്രം കുറ്റം തെളിഞ്ഞതായി കണക്കാക്കാനാവില്ല. പരാതിയിലെ വസ്തുതകളും തെളിവുകളും പരിശോധിക്കേണ്ട ഉത്തരവാദിത്വം കോടതികൾക്കുതന്നെയാണ്. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സുതാര്യതയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പരാതികൾ പരിഗണിക്കുന്നതിലും അടിസ്ഥാനരഹിതമായ ക്രിമിനൽ നടപടികൾ നിയന്ത്രിക്കുന്നതിലും ഈ വിധി രാജ്യത്തെ കോടതികൾക്ക് മാർഗനിർദേശമാകും.