ന്യൂഡൽഹി, ഒക്ടോബർ 12-
സമാധാനപരമായ പ്രതിഷേധങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കാൻ എല്ലാ അഭിഭാഷകർക്കും അവകാശമുണ്ടെന്ന് സുപ്രീംകോടതി ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് സൂര്യകാന്ത്. മുഖ്യ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷണർ ഗ്യാനേഷ് കുമാറിനും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷനുമെതിരെ ഡൽഹിയിൽ നടക്കുന്ന പ്രതിഷേധത്തിനിടെ അഭിഭാഷകരെ പൊലീസ് കസ്റ്റഡിയിലെടുത്തതും മർദിച്ചതുമെന്ന ആരോപണങ്ങൾ പരിഗണിക്കവെയാണ് ചീഫ് ജസ്റ്റിസിന്റെ നിർണായക പരാമർശം. 2026 ഒക്ടോബർ 12ന് ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് സൂര്യകാന്ത് അധ്യക്ഷനായ ബെഞ്ചിന് മുമ്പാകെ മുതിർന്ന അഭിഭാഷകൻ ഗോപാൽ ശങ്കരനാരായണൻ വിഷയം ഉന്നയിച്ചു. പ്രതിഷേധക്കാർക്കെതിരായ പൊലീസ് നടപടികളിൽ നിയന്ത്രണം വേണമെന്നായിരുന്നു ആവശ്യം. വിഷയം ഒക്ടോബർ 13ന് ബന്ധപ്പെട്ട മറ്റ് ഹർജികൾക്കൊപ്പം പരിഗണിക്കാമെന്ന് കോടതി അറിയിച്ചു. എന്നാൽ പൊലീസ് നടപടികളെക്കുറിച്ച് പുതിയ ഉത്തരവൊന്നും പുറപ്പെടുവിച്ചിട്ടില്ല.
പ്രതിഷേധിക്കാനുള്ള അവകാശം അഭിഭാഷകർക്കുമുണ്ട്; നിശ്ചിത സ്ഥലങ്ങളിൽ സമാധാനപരമായി പ്രതിഷേധിക്കാമെന്ന് ചീഫ് ജസ്റ്റിസ്
സമാധാനപരമായ പ്രതിഷേധങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കാൻ അഭിഭാഷകർക്കും അഭിഭാഷക സംഘടനകളിലെ അംഗങ്ങൾക്കും അവകാശമുണ്ടെന്ന് ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് സൂര്യകാന്ത് വ്യക്തമാക്കി. പ്രതിഷേധങ്ങൾക്കായി നിശ്ചയിച്ചിട്ടുള്ള സ്ഥലങ്ങളിൽ ഈ അവകാശം വിനിയോഗിക്കാമെന്നാണ് കോടതി പറഞ്ഞത്. അതേസമയം, സുപ്രീംകോടതിയുടെ പ്രവർത്തനത്തെ പ്രതിഷേധങ്ങൾ ബാധിക്കുന്ന സാഹചര്യം അനുവദിക്കില്ലെന്നും ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് വ്യക്തമാക്കി.
അഭിഭാഷകർ പ്രതിഷേധങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കുന്നത് തടയണമെന്ന നിലപാട് കോടതി സ്വീകരിച്ചിട്ടില്ല. എന്നാൽ പ്രതിഷേധിക്കാനുള്ള അവകാശവും കോടതിയുടെ പ്രവർത്തനം തടസ്സമില്ലാതെ തുടരേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയും ഒരുപോലെ പരിഗണിക്കണമെന്നാണ് ചീഫ് ജസ്റ്റിസിന്റെ പരാമർശത്തിൽ വ്യക്തമാകുന്നത്.
മുതിർന്ന അഭിഭാഷകരെ തെരുവിലൂടെ വലിച്ചിഴച്ചെന്ന് ആരോപണം; പൊലീസിനോടും സംയമനം പാലിക്കാൻ ആവശ്യപ്പെടണമെന്ന് ഹർജിക്കാർ
ഡൽഹിയിലെ പ്രതിഷേധത്തിനിടെ മുതിർന്ന അഭിഭാഷകൻ ഫറാസത്തിനെ പൊലീസ് തെരുവിലൂടെ വലിച്ചിഴച്ചതായി ഗോപാൽ ശങ്കരനാരായണൻ കോടതിയിൽ ആരോപിച്ചു. മുതിർന്ന അഭിഭാഷകരായ ദിനേശ് ദ്വിവേദിയെയും ഉത്തര ബബ്ബറിനെയും ബസുകളിൽ കസ്റ്റഡിയിലെടുത്തതായും അദ്ദേഹം അറിയിച്ചു. അഭിഭാഷകർക്കെതിരായ ഇത്തരം നടപടികൾ അംഗീകരിക്കാനാവില്ലെന്നും പൊലീസ് സംയമനം പാലിക്കേണ്ടതുണ്ടെന്നും അദ്ദേഹം വാദിച്ചു.
പ്രതിഷേധക്കാരോട് സംയമനം പാലിക്കാൻ കോടതി ആവശ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെങ്കിലും പൊലീസിനും സമാനമായ നിർദേശം നൽകണമെന്നാണ് അഭിഭാഷകൻ ആവശ്യപ്പെട്ടത്. പൊലീസിന്റെ ഭാഗത്തുനിന്നുണ്ടാകുന്ന അതിക്രമങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കാൻ കോടതി ഇടപെടണമെന്നും അഭിഭാഷകരുടെയും സാധാരണ പൗരന്മാരുടെയും അവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കാൻ ശക്തമായ സന്ദേശം നൽകണമെന്നും അദ്ദേഹം ആവശ്യപ്പെട്ടു.
നിരോധന ഉത്തരവ് പൊതുജനങ്ങൾക്ക് ലഭ്യമല്ലെന്ന് ആരോപണം; നിയമവ്യവസ്ഥയുടെ സാധുതയും ചോദ്യം ചെയ്തു
ഭാരതീയ നാഗരിക് സുരക്ഷാ സംഹിതയിലെ 163-ാം വകുപ്പ് പ്രകാരം പ്രതിഷേധങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കാൻ പുറപ്പെടുവിച്ച ഉത്തരവ് പൊതുജനങ്ങൾക്ക് ലഭ്യമാക്കിയിട്ടില്ലെന്ന് ഗോപാൽ ശങ്കരനാരായണൻ കോടതിയെ അറിയിച്ചു. ഈ വകുപ്പിലെ ഒരു വ്യവസ്ഥയുടെ ഭരണഘടനാപരമായ സാധുതയും ചോദ്യം ചെയ്തിട്ടുണ്ടെന്ന് അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.
പ്രതിഷേധങ്ങൾക്കിടെ സ്വകാര്യ വ്യക്തികൾ പ്രതിഷേധക്കാരെ ആക്രമിക്കുന്നുണ്ടെന്നും പൊലീസ് ഇടപെടുന്നില്ലെന്നും അഭിഭാഷകൻ ആരോപിച്ചു. കുട്ടികളുടെ തലയ്ക്ക് ലാത്തികൊണ്ട് അടിച്ചതായും സംഭവങ്ങളുടെ ദൃശ്യങ്ങൾ കോടതിയിൽ ഹാജരാക്കാമെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. എന്നാൽ ഈ ആരോപണങ്ങൾ ശരിയാണെന്ന് കോടതി സ്ഥിരീകരിക്കുകയോ പൊലീസിനെതിരെ കുറ്റകരമായ കണ്ടെത്തൽ നടത്തുകയോ ചെയ്തിട്ടില്ല.
അഭിഭാഷകരെയും മാധ്യമപ്രവർത്തകരെയും തടയരുതെന്ന് ഒക്ടോബർ 11ന് സുപ്രീംകോടതി നിർദേശം
ഡൽഹിയിലെ പ്രതിഷേധവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഹർജികളിൽ 2026 ഒക്ടോബർ 11ന് സുപ്രീംകോടതി പ്രത്യേക സിറ്റിങ് നടത്തിയിരുന്നു. ജസ്റ്റിസുമാരായ ജോയ്മല്യ ബാഗ്ചി, വി. മോഹന എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ചാണ് അന്ന് ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചത്. നിയമപരമായ നടപടിക്രമങ്ങൾ പാലിക്കാതെ സമാധാനപരമായി പ്രതിഷേധിക്കുന്ന നിരായുധരായ ആളുകളെ കസ്റ്റഡിയിലെടുക്കരുതെന്ന് കോടതി നിർദേശിച്ചിരുന്നു.
അഭിഭാഷകർ, മാധ്യമപ്രവർത്തകർ, മറ്റ് തൊഴിൽമേഖലകളിലുള്ളവർ എന്നിവർക്ക് ഔദ്യോഗിക ചുമതലകൾ നിർവഹിക്കുന്നതിൽ തടസ്സമുണ്ടാകരുതെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. പൊതുജനങ്ങളുടെ സഞ്ചാരസ്വാതന്ത്ര്യം അനുവദിക്കണമെന്നും ക്രമസമാധാന പ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടാകാത്ത സാഹചര്യത്തിൽ മെട്രോ, റെയിൽ സർവീസുകൾ സാധാരണ നിലയിൽ പ്രവർത്തിക്കണമെന്നും നിർദേശിച്ചിരുന്നു. ഈ ഉത്തരവുകളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് ഒക്ടോബർ 12ന് അഭിഭാഷകർക്കെതിരായ പൊലീസ് നടപടികൾ വീണ്ടും കോടതിയുടെ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെടുത്തിയത്.
പൊലീസ് നടപടികളിലെ ആരോപണങ്ങൾ ഒക്ടോബർ 13ന് വീണ്ടും പരിഗണിക്കും
അഭിഭാഷകരെ കസ്റ്റഡിയിലെടുത്തതും പ്രതിഷേധക്കാർക്കെതിരെ പൊലീസ് അതിക്രമം നടത്തിയതുമെന്ന ആരോപണങ്ങൾ ബന്ധപ്പെട്ട മറ്റ് ഹർജികൾക്കൊപ്പം 2026 ഒക്ടോബർ 13ന് പരിഗണിക്കാമെന്ന് ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് സൂര്യകാന്ത് അറിയിച്ചു. ഗോപാൽ ശങ്കരനാരായണൻ ഉന്നയിച്ച ആരോപണങ്ങളിൽ ഉടൻ പ്രതികരിക്കാൻ തയ്യാറാകാതിരുന്ന ചീഫ് ജസ്റ്റിസ്, വിഷയം വിശദമായി പരിശോധിക്കുന്നതിന് തുടർവാദം കേൾക്കാൻ സമ്മതിക്കുകയായിരുന്നു.
അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഒക്ടോബർ 12ലെ നടപടി അന്തിമ വിധിയല്ല. അഭിഭാഷകരുടെ പ്രതിഷേധാവകാശം സംബന്ധിച്ച ചീഫ് ജസ്റ്റിസിന്റെ പരാമർശവും ഹർജികൾ അടുത്ത ദിവസം പരിഗണിക്കാനുള്ള തീരുമാനവുമാണ് പ്രധാന സംഭവവികാസങ്ങൾ. പൊലീസ് നടപടികൾ നിയമവിരുദ്ധമാണെന്നോ ബന്ധപ്പെട്ട ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കെതിരെ നടപടി സ്വീകരിക്കണമെന്നോ ഈ ഘട്ടത്തിൽ കോടതി ഉത്തരവിട്ടിട്ടില്ല.
പ്രതിഷേധാവകാശവും കോടതിയുടെ പ്രവർത്തനവും ഒരുപോലെ സംരക്ഷിക്കണം; രാജ്യവ്യാപകമായി പ്രസക്തമായ പരാമർശം
നിയമപരമായി നോക്കുമ്പോൾ, സമാധാനപരമായി പ്രതിഷേധിക്കാനുള്ള ഭരണഘടനാപരമായ അവകാശം അഭിഭാഷകർക്കും ബാധകമാണെന്ന നിലപാടാണ് ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് വ്യക്തമാക്കിയത്. എന്നാൽ നിശ്ചിത പ്രതിഷേധസ്ഥലങ്ങൾ, നിയമപരമായ നിയന്ത്രണങ്ങൾ, കോടതിയുടെ പ്രവർത്തനം എന്നിവ പരിഗണിച്ചായിരിക്കണം ഈ അവകാശം വിനിയോഗിക്കേണ്ടത്. സുപ്രീംകോടതിയുടെ പരാമർശമായതിനാൽ രാജ്യത്തെ അഭിഭാഷക സമൂഹത്തിനും പ്രസക്തിയുണ്ടെങ്കിലും പുതിയ നിയമമാനദണ്ഡം സ്ഥാപിക്കുന്ന അന്തിമ വിധിയായി ഇതിനെ കണക്കാക്കാനാവില്ല.
സാമൂഹികതലത്തിൽ, പ്രതിഷേധങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കുന്നവരുടെ സുരക്ഷയും പൊലീസിന്റെ നടപടികളും സംബന്ധിച്ച ചർച്ചകൾക്കാണ് കേസ് പ്രാധാന്യം നൽകുന്നത്. ജുഡീഷ്യൽ തലത്തിൽ, ജനാധിപത്യപരമായ പ്രതിഷേധാവകാശം സംരക്ഷിക്കുന്നതിനൊപ്പം നീതിന്യായ സംവിധാനത്തിന്റെ പ്രവർത്തനം തടസ്സപ്പെടാതിരിക്കണമെന്ന ആവശ്യകതയും ഉയർന്നുവരുന്നു. പൊലീസിനെതിരായ ആരോപണങ്ങളിൽ കോടതി സ്വീകരിക്കുന്ന തുടർനടപടികളാണ് ഇനി നിർണായകമാകുക.
