അഹമ്മദാബാദ്, 2026 സെപ്റ്റംബർ 30-

പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ ബിരുദവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ നൽകാൻ ഗുജറാത്ത് സർവകലാശാലയോട് കേന്ദ്ര വിവരാവകാശ കമ്മീഷൻ നിർദേശിച്ച നടപടി നിയമപരമായി നിലനിൽക്കില്ലെന്ന് ഗുജറാത്ത് ഹൈക്കോടതി. ആം ആദ്മി പാർട്ടി നേതാവ് അരവിന്ദ് കെജ്‌രിവാൾ നൽകിയ അപ്പീൽ 2026 സെപ്റ്റംബർ 29ന് ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് സുനിത അഗർവാൾ, ജസ്റ്റിസ് ഡി.എൻ. റേ എന്നിവരുടെ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് തള്ളി. ഗുജറാത്ത് സർവകലാശാലയ്ക്കും മറ്റുള്ളവർക്കുമെതിരെയായിരുന്നു കെജ്‌രിവാളിന്റെ അപ്പീൽ. കെജ്‌രിവാളിനുവേണ്ടി മുതിർന്ന അഭിഭാഷകൻ അഭിഷേക് മനു സിങ്‌വി ഹാജരായി. ഗുജറാത്ത് സർവകലാശാലയ്ക്കുവേണ്ടി സോളിസിറ്റർ ജനറൽ തുഷാർ മേത്ത വാദിച്ചു. കെജ്‌രിവാളിന് 25,000 രൂപ ചെലവ് ചുമത്തിയ 2023 മാർച്ചിലെ സിംഗിൾ ബെഞ്ച് വിധിയിലും ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് ഇടപെട്ടില്ല.

വിവരാവകാശ അപേക്ഷയില്ലാതെ കമ്മീഷന് സ്വമേധയാ വിവരങ്ങൾ നൽകാൻ ഉത്തരവിടാനാകില്ല

കേസിൽ നിർണായകമായത് മോദിയുടെ ബിരുദം യഥാർഥമാണോ എന്ന ചോദ്യമല്ല, കേന്ദ്ര വിവരാവകാശ കമ്മീഷന് അത്തരമൊരു ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിക്കാൻ നിയമപരമായ അധികാരമുണ്ടായിരുന്നോ എന്നതാണെന്ന് വിധിയിൽ വ്യക്തമാണ്. വിവരാവകാശ നിയമത്തിലെ വകുപ്പ് 6(1) പ്രകാരം വിവരങ്ങൾ ആവശ്യപ്പെടുന്ന വ്യക്തി നിർദിഷ്ട നടപടിക്രമം പാലിച്ച് ബന്ധപ്പെട്ട പൊതുവിവര ഓഫീസർക്ക് അപേക്ഷ നൽകണം. എന്നാൽ മോദിയുടെ ബിരുദവിവരങ്ങൾ ആവശ്യപ്പെട്ട് അത്തരമൊരു അപേക്ഷ ഇവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നില്ലെന്ന് കോടതി കണ്ടെത്തി.

മറ്റൊരു വിവരാവകാശ കേസിന്റെ രണ്ടാം അപ്പീൽ പരിഗണിക്കുന്നതിനിടെയാണ് കെജ്‌രിവാൾ എഴുതിയ കത്തും സമർപ്പിച്ച രേഖകളും അടിസ്ഥാനമാക്കി കേന്ദ്ര വിവരാവകാശ കമ്മീഷൻ വിഷയം സ്വമേധയാ ഏറ്റെടുത്തത്. കെജ്‌രിവാളിനെ അപേക്ഷകനായി കണക്കാക്കി ഗുജറാത്ത് സർവകലാശാലയോട് ബിരുദവിവരങ്ങൾ നൽകാനും നിർദേശിച്ചു. ഇത്തരത്തിൽ നിയമത്തിൽ നിശ്ചയിച്ച നടപടിക്രമം മറികടക്കാൻ കമ്മീഷന് അധികാരമില്ലെന്നാണ് ഹൈക്കോടതിയുടെ നിലപാട്.

രണ്ടാം അപ്പീൽ ഘട്ടത്തിൽ പുതിയ അപേക്ഷ സൃഷ്ടിക്കാൻ കമ്മീഷന് അധികാരമില്ല

വിവരാവകാശ നിയമപ്രകാരം ആവശ്യപ്പെട്ട വിവരം ലഭിക്കാതിരിക്കുകയോ അപൂർണമായതോ തെറ്റായതോ ആയ വിവരം ലഭിക്കുകയോ ചെയ്ത സാഹചര്യത്തിലാണ് കമ്മീഷന്റെ അപ്പീൽ അധികാരം പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. എന്നാൽ നിയമപ്രകാരമുള്ള അടിസ്ഥാന അപേക്ഷ തന്നെ ഇല്ലാത്ത സാഹചര്യത്തിൽ രണ്ടാം അപ്പീൽ ഘട്ടത്തിൽ ഒരാളെ അപേക്ഷകനായി കണക്കാക്കി പുതിയ വിവരങ്ങൾ നൽകാൻ നിർദേശിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. കമ്മീഷന്റെ നടപടി നിയമം അനുവദിച്ച അധികാരപരിധിക്ക് പുറത്താണെന്ന സിംഗിൾ ബെഞ്ചിന്റെ കണ്ടെത്തൽ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് ശരിവച്ചു.

തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട പദവിയുമായി വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യതയ്ക്ക് നിർബന്ധബന്ധമില്ലെന്ന് കോടതി

പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യത വെളിപ്പെടുത്തണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെടുന്നതിന് ഈ കേസിൽ വലിയ പൊതുതാൽപര്യം തെളിയിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ലെന്നും കോടതി പറഞ്ഞു. പ്രധാനമന്ത്രി ജനങ്ങളാൽ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട പ്രതിനിധിയാണെന്നും ആ ഭരണഘടനാപദവി വഹിക്കുന്നതിന് വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യത നിർബന്ധ യോഗ്യതയല്ലെന്നും ബെഞ്ച് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. അതുകൊണ്ട് വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യത സംബന്ധിച്ച വിവരം ആവശ്യപ്പെടുന്നത് മാത്രം വലിയ പൊതുതാൽപര്യമായി കണക്കാക്കാനാകില്ലെന്നാണ് കോടതി വ്യക്തമാക്കിയത്.

രാഷ്ട്രീയ ലക്ഷ്യങ്ങൾക്ക് വിവരാവകാശ നടപടികൾ ഉപയോഗിക്കരുതെന്ന് ഹൈക്കോടതി

നിയമപരമായ നടപടിക്രമങ്ങൾ രാഷ്ട്രീയ ലക്ഷ്യങ്ങൾക്കായി ഉപയോഗിക്കരുതെന്നും കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു. പൊതുപദവി വഹിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയ നേതാവാണെങ്കിലും വിവരാവകാശ നിയമപ്രകാരമുള്ള നടപടിക്രമങ്ങളെ വ്യക്തിപരമായ വിരോധമോ രാഷ്ട്രീയ പ്രതികാരമോ പ്രകടിപ്പിക്കാനുള്ള ഉപാധിയാക്കാനാകില്ലെന്നാണ് ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കിയത്. കെജ്‌രിവാൾ കേന്ദ്ര വിവരാവകാശ കമ്മീഷന് നൽകിയ പ്രതികരണവും തുടർന്ന് വിഷയം മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോയ രീതിയും പരിഗണിച്ചാണ് കോടതി ഈ നിരീക്ഷണം നടത്തിയത്.

2016ലെ കമ്മീഷൻ ഉത്തരവ് റദ്ദാക്കിയ സിംഗിൾ ബെഞ്ച് വിധി തുടരും

2016ലാണ് കേന്ദ്ര വിവരാവകാശ കമ്മീഷൻ ഗുജറാത്ത് സർവകലാശാലയോട് മോദിയുടെ ബിരുദവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ നൽകാൻ നിർദേശിച്ചത്. സർവകലാശാലയുടെ ഹർജിയിൽ 2023 മാർച്ച് 31ന് ഗുജറാത്ത് ഹൈക്കോടതി സിംഗിൾ ബെഞ്ച് കമ്മീഷന്റെ ഉത്തരവ് റദ്ദാക്കുകയും കെജ്‌രിവാളിന് 25,000 രൂപ ചെലവ് ചുമത്തുകയും ചെയ്തു. ഇതിനെതിരെയാണ് കെജ്‌രിവാൾ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ചിനെ സമീപിച്ചത്. സിംഗിൾ ബെഞ്ച് വിധിയിൽ ഇടപെടാൻ കാരണമില്ലെന്ന് കണ്ടെത്തിയ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് അപ്പീൽ തള്ളി. അധിക ചെലവ് ചുമത്തിയിട്ടില്ല.

വിധി മോദിയുടെ ബിരുദത്തിന്റെ സാധുത തീരുമാനിക്കുന്നതല്ല; വിവരാവകാശ നടപടിക്രമത്തിലാണ് തീർപ്പ്

ഈ വിധിയിലൂടെ മോദിയുടെ ബിരുദത്തിന്റെ യഥാർഥത സംബന്ധിച്ച് ഹൈക്കോടതി തീരുമാനമെടുത്തിട്ടില്ല. കേന്ദ്ര വിവരാവകാശ കമ്മീഷൻ നിയമത്തിൽ പറയുന്ന അപേക്ഷാ നടപടിക്രമം പാലിക്കാതെ സ്വമേധയാ വിഷയം ഏറ്റെടുത്ത് വിവരങ്ങൾ വെളിപ്പെടുത്താൻ ഉത്തരവിടാമോ എന്ന നിയമപ്രശ്നത്തിലാണ് തീർപ്പ്. ഗുജറാത്തിൽ വിവരാവകാശ നിയമപ്രകാരമുള്ള അപേക്ഷകളും അപ്പീലുകളും പരിഗണിക്കുമ്പോൾ നിയമത്തിൽ നിശ്ചയിച്ച നടപടിക്രമവും കമ്മീഷന്റെ അധികാരപരിധിയും കർശനമായി പാലിക്കണമെന്ന നിലപാടാണ് ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് ഉറപ്പിച്ചത്.