ന്യൂഡൽഹി, 2026 സെപ്റ്റംബർ 28-

ബിഹാറിൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ നടത്തിയ വോട്ടർപട്ടിക പ്രത്യേക തീവ്രപരിഷ്കരണം നിയമവിധേയമാണെന്ന് 2026 മെയ് 27ന് സുപ്രീംകോടതി വിധിച്ചിരുന്നു. ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് സൂര്യകാന്ത്, ജസ്റ്റിസ് ജോയ്മാല്യ ബാഗ്ചി എന്നിവരുടെ ബെഞ്ചാണ് അസോസിയേഷൻ ഫോർ ഡെമോക്രാറ്റിക് റിഫോംസ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഹർജികൾ തള്ളിയത്. യോഗേന്ദ്ര സിങ് യാദവ്, മനോജ് ഝാ, മഹുവ മൊയ്ത്ര, പീപ്പിൾസ് യൂണിയൻ ഫോർ സിവിൽ ലിബർട്ടീസ് തുടങ്ങിയവരും ഹർജിക്കാരായിരുന്നു. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷനായിരുന്നു പ്രധാന എതിർകക്ഷി. ഹർജിക്കാർക്കായി കപിൽ സിബൽ, അഭിഷേക് മനു സിങ്‌വി, ഗോപാൽ ശങ്കരനാരായണൻ, പ്രശാന്ത് ഭൂഷൺ, വൃന്ദ ഗ്രോവർ ഉൾപ്പെടെയുള്ള അഭിഭാഷകർ ഹാജരായി. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷനുവേണ്ടി മുതിർന്ന അഭിഭാഷകൻ രാകേഷ് ദ്വിവേദി ഹാജരായി.

പ്രത്യേക പരിഷ്കരണം നടത്താൻ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന് അധികാരമെന്ന് കോടതി

1950ലെ ജനപ്രാതിനിധ്യ നിയമത്തിലെ വകുപ്പ് 21(3), ഭരണഘടനയുടെ അനുച്ഛേദം 324 എന്നിവ പ്രകാരം പ്രത്യേക വോട്ടർപട്ടിക പരിഷ്കരണം നടത്താൻ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന് അധികാരമുണ്ടെന്നാണ് സുപ്രീംകോടതി വ്യക്തമാക്കിയത്. അർഹരായ എല്ലാവരെയും പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തുകയും അർഹതയില്ലാത്തവരെ ഒഴിവാക്കുകയും ചെയ്യുകയെന്ന ലക്ഷ്യം നിയമപരമാണെന്നും കോടതി വിലയിരുത്തി. ബിഹാറിലെ നടപടിക്രമം ജനപ്രാതിനിധ്യ നിയമത്തിനും 1960ലെ വോട്ടർ രജിസ്ട്രേഷൻ ചട്ടങ്ങൾക്കും വിരുദ്ധമല്ലെന്നും കോടതി കണ്ടെത്തി.

പൗരത്വം പരിശോധിക്കാം; അന്തിമ തീരുമാനം തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന്റേതല്ല

വോട്ടർപട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടാനുള്ള അർഹത പരിശോധിക്കുന്നതിനായി ഒരാളുടെ പൗരത്വത്തെക്കുറിച്ച് പരിമിതമായ പരിശോധന നടത്താൻ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന് കഴിയുമെന്ന് കോടതി പറഞ്ഞു. എന്നാൽ പൗരത്വത്തിന്റെ അന്തിമ നിയമനിർണയം നടത്താനുള്ള അധികാരം കമ്മീഷനില്ല. പൗരത്വത്തിൽ സംശയം നിലനിൽക്കുന്ന കേസുകൾ കേന്ദ്ര സർക്കാരിന്റെ അധികാരപ്പെട്ട സംവിധാനത്തിന് കൈമാറണം. ആ പരിശോധനയിൽ വ്യക്തി ഇന്ത്യൻ പൗരനാണെന്ന് കണ്ടെത്തിയാൽ പേര് വോട്ടർപട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തണമെന്നും കോടതി നിർദേശിച്ചു.

പേരുകൾ ഒഴിവാക്കുന്നതിന് മുമ്പ് നോട്ടീസും വാദം കേൾക്കലും വേണം

പട്ടികയിൽ തുടരാനുള്ള അർഹതയിൽ സംശയമുണ്ടെങ്കിൽ ബന്ധപ്പെട്ട വോട്ടർക്ക് കാരണം കാണിക്കൽ നോട്ടീസ് നൽകുകയും മറുപടി നൽകാൻ അവസരം നൽകുകയും വേണമെന്ന നടപടിക്രമമാണ് വിധിയിൽ അംഗീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. തെറ്റായി പേര് ഒഴിവാക്കിയവർക്ക് നിയമപരമായ അപ്പീൽ സംവിധാനവും കോടതിയെ സമീപിക്കാനുള്ള വഴിയും നിലനിൽക്കും. അതിനാൽ പ്രത്യേക തീവ്രപരിഷ്കരണത്തിന് സുപ്രീംകോടതി അംഗീകാരം നൽകിയെന്നത് നിയന്ത്രണമില്ലാതെ പേരുകൾ നീക്കാനുള്ള അനുമതിയല്ല.

13 കോടിയിലേറെ പേരുകൾ കരട് പട്ടികകളിൽ നിന്ന് പുറത്ത്; നടപ്പാക്കലിനെച്ചൊല്ലി പുതിയ തർക്കം

മെയ് 27ലെ വിധിക്ക് ശേഷം വിവിധ സംസ്ഥാനങ്ങളിലും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളിലും പ്രത്യേക തീവ്രപരിഷ്കരണം വ്യാപിപ്പിച്ചു. ഈ നടപടികളിൽ കരട് വോട്ടർപട്ടികകളിൽ നിന്ന് 13 കോടിയിലേറെ പേരുകൾ ഒഴിവാക്കപ്പെട്ടതായി റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. പശ്ചിമ ബംഗാളിൽ പേരുകൾ ഒഴിവാക്കിയതിനെതിരായ അപ്പീലുകളുടെ വലിയ എണ്ണം തീർപ്പാകാതെ കിടക്കുന്നതും സുപ്രീംകോടതിയുടെ പരിഗണനയിലെത്തി. ഓഗസ്റ്റ് 25ന് കോടതി തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷനോട് തീർപ്പാകാത്ത അപ്പീലുകളുടെ സ്ഥിതി അറിയിക്കാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നു.

രണ്ട് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷണർമാരുടെ എതിർപ്പുകൾ പുതിയ ചോദ്യമായി

തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷണർമാരായ സുഖ്ബീർ സിങ് സന്ധുവും വിവേക് ജോഷിയും കഴിഞ്ഞ പത്ത് മാസത്തിനിടെ കുറഞ്ഞത് 14 തവണ രേഖാമൂലം എതിർപ്പുകൾ ഉന്നയിച്ചുവെന്നാണ് പുറത്തുവന്ന റിപ്പോർട്ടുകൾ. വോട്ടർമാരെ ചേർക്കൽ, പേരുകൾ നീക്കം ചെയ്യൽ, വീണ്ടും ഉൾപ്പെടുത്തൽ, വോട്ടർ വിവരശേഖരത്തിന്റെ നിയന്ത്രണം, ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ അധികാരം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിലായിരുന്നു എതിർപ്പുകളെന്നാണ് റിപ്പോർട്ട്. എന്നാൽ രേഖാമൂലമുള്ള അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങളും സാങ്കേതിക നിർദേശങ്ങളും സ്ഥാപനത്തിനുള്ളിലെ സാധാരണ പരിശോധനാ നടപടിയുടെ ഭാഗമാണെന്നും അന്തിമ തീരുമാനങ്ങൾ നിയമപ്രകാരവും കമ്മീഷന്റെ അംഗീകാരത്തോടെയുമാണെന്നും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ പ്രതികരിച്ചു.

സുപ്രീംകോടതി അംഗീകരിച്ചത് നിയമചട്ടക്കൂട്; നടപ്പാക്കലിലെ ഓരോ നടപടിക്കും സ്വതന്ത്ര പരിശോധനയ്ക്ക് വഴി

മെയ് 27ലെ വിധി ബിഹാറിലെ പ്രത്യേക തീവ്രപരിഷ്കരണത്തിന്റെ നിയമസാധുതയാണ് ഉറപ്പിച്ചത്. പിന്നീട് മറ്റു സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നടക്കുന്ന ഓരോ പേരുനീക്കലും നടപടിക്രമവും സ്വതവേ നിയമവിധേയമാണെന്ന് വിധി പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടില്ല. അർഹരായ വോട്ടർമാരെ തെറ്റായി ഒഴിവാക്കിയെന്ന പരാതികളും നടപടിക്രമലംഘനങ്ങളും നിയമപരമായി ചോദ്യം ചെയ്യാനുള്ള അവസരം തുടരുന്നു. അതിനാൽ ഇപ്പോൾ ഉയർന്നിരിക്കുന്ന കൂട്ടമായ പേരുനീക്കലും കമ്മീഷനിലെ ആഭ്യന്തര എതിർപ്പുകളും വിധിയുടെ അടിസ്ഥാന നിയമസാധുതയേക്കാൾ അതിന്റെ നടപ്പാക്കൽ കോടതി നിർദേശിച്ച സുരക്ഷാ മാനദണ്ഡങ്ങൾ പാലിക്കുന്നുണ്ടോ എന്ന ചോദ്യമാണ് ഉയർത്തുന്നത്.

വോട്ടർപട്ടിക ശുദ്ധീകരിക്കാം; അർഹരുടെ വോട്ടവകാശം സംരക്ഷിക്കേണ്ട ബാധ്യതയും തുടരും

നിയമപരമായി പ്രത്യേക തീവ്രപരിഷ്കരണം നടത്താനുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന്റെ അധികാരം സുപ്രീംകോടതി ഉറപ്പിച്ചതോടെ രാജ്യത്തെ വോട്ടർപട്ടിക പരിഷ്കരണങ്ങൾക്ക് വ്യക്തമായ നിയമാടിത്തറ ലഭിച്ചു. അതേസമയം നോട്ടീസ്, വാദം കേൾക്കാനുള്ള അവസരം, അപ്പീൽ, പൗരത്വത്തിന്റെ അന്തിമ നിർണയം അധികാരപ്പെട്ട സംവിധാനത്തിന് വിടുക തുടങ്ങിയ സുരക്ഷാ വ്യവസ്ഥകളും വിധിയുടെ ഭാഗമാണ്. അതിനാൽ പട്ടിക ശുദ്ധീകരണവും അർഹനായ ഒരാളുടെ വോട്ടവകാശം നഷ്ടപ്പെടാതിരിക്കാനുള്ള നടപടിക്രമവും ഒരുപോലെ പാലിക്കണമെന്നതാണ് വിധിയിൽ നിന്ന് നേരിട്ട് വ്യക്തമാകുന്ന നിയമനിലപാട്.