അമരാവതി, 2026 സെപ്റ്റംബർ 17-

അനധികൃത ഖനനം, ചെറുകിട ധാതുക്കളുടെ അനധികൃത ഗതാഗതം, സംഭരണം എന്നിവയ്ക്ക് ക്രിമിനൽ കോടതിയിലെ വിചാരണ കൂടാതെ അംഗീകൃത വകുപ്പുതല ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് പണപ്പിഴ, സീനിയറേജ് ഫീസ്, ധാതുവിന്റെ വിപണിവില ഉൾപ്പെടെയുള്ള തുകകൾ ഈടാക്കാമെന്ന് ആന്ധ്രപ്രദേശ് ഹൈക്കോടതി. ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് ലിസ ഗിൽ, ജസ്റ്റിസ് രവി ചീമലപ്പതി എന്നിവരടങ്ങിയ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ചാണ് എം.എസ്. അഞ്ജനി സ്റ്റോൺ ക്രഷർ വേഴ്സസ് സ്റ്റേറ്റ് ഓഫ് ആന്ധ്രപ്രദേശ് ആൻഡ് അദേഴ്സ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഒരുകൂട്ടം ഹർജികളിലും അപ്പീലുകളിലും വിധി പറഞ്ഞത്. സംസ്ഥാനത്തിനായി അഡ്വക്കേറ്റ് ജനറൽ ഡി. ശ്രീനിവാസും മൈൻസ് ആൻഡ് ജിയോളജി ഗവൺമെന്റ് പ്ലീഡറും ഹാജരായി. എതിർകക്ഷികൾക്കായി ഹരി ശ്രീധർ, കെ.എസ്. നവീൻ എന്നിവരും ഹാജരായി. എന്നാൽ പിഴ ചുമത്തുന്നതിന് മുമ്പ് ബാധിക്കപ്പെടുന്ന വ്യക്തിക്ക് മതിയായ വാദം കേൾക്കാനുള്ള അവസരം നിർബന്ധമായും നൽകണമെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

പിഴയെന്ന വാക്കുള്ളതുകൊണ്ട് ക്രിമിനൽ കോടതിക്ക് മാത്രമുള്ള അധികാരമാകില്ലെന്ന് കോടതി

ആന്ധ്രപ്രദേശ് മൈനർ മിനറൽ കൺസഷൻ ചട്ടങ്ങളിലെ 26, 34 ചട്ടങ്ങൾ പ്രകാരമുള്ള പണപ്പിഴയും മറ്റ് സാമ്പത്തിക ബാധ്യതകളും വകുപ്പുതല ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് ചുമത്താനാകുമോ, അതോ ക്രിമിനൽ കോടതിക്ക് മാത്രമാണോ അതിന് അധികാരമെന്നതായിരുന്നു പ്രധാന തർക്കം. ചട്ടത്തിൽ ‘പിഴ’ എന്ന് ഉപയോഗിച്ചതുകൊണ്ടുമാത്രം അത് ക്രിമിനൽ കോടതിക്ക് മാത്രം ചുമത്താവുന്ന ശിക്ഷയാകില്ലെന്ന് ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി.

സീനിയറേജ് ഫീസും ധാതുവിന്റെ വിപണിവിലയും പിഴയും ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് ഈടാക്കാം

അനധികൃത ഖനനം തടയുന്നതിനുള്ള പ്രതിരോധ നടപടിയാണ് 26-ാം ചട്ടമെന്ന് കോടതി വിലയിരുത്തി. സാധാരണ സീനിയറേജ് ഫീസ്, അനധികൃതമായി എടുത്ത ധാതുവിന്റെ വിപണിവില, ചട്ടപ്രകാരമുള്ള പണപ്പിഴ എന്നിവ നിർദിഷ്ട വകുപ്പുതല ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ അധികാരപരിധിയിലാണ്. എന്നാൽ തടവുശിക്ഷ ആവശ്യപ്പെടുന്ന സാഹചര്യമുണ്ടെങ്കിൽ ബന്ധപ്പെട്ട വകുപ്പ് അധികാരിക്ക് അത് നേരിട്ട് ചുമത്താനാകില്ല. അതിനായി യോഗ്യതയുള്ള കോടതിയിൽ പരാതി നൽകി നിയമനടപടി സ്വീകരിക്കണമെന്നും ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി.

ഖനനനിയമവും സംസ്ഥാന ചട്ടങ്ങളും തമ്മിൽ വൈരുധ്യമില്ലെന്ന് ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച്

1957ലെ മൈൻസ് ആൻഡ് മിനറൽസ് ഡെവലപ്മെന്റ് ആൻഡ് റെഗുലേഷൻ നിയമത്തിലെ 15-ാം വകുപ്പ് ചെറുകിട ധാതുക്കളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചട്ടങ്ങൾ രൂപീകരിക്കാൻ സംസ്ഥാന സർക്കാരിന് അധികാരം നൽകുന്നുണ്ടെന്ന് കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. നിയമത്തിലെ 23 സി വകുപ്പ് അനധികൃത ഖനനം, ധാതുക്കളുടെ ഗതാഗതം, സംഭരണം എന്നിവ തടയാനുള്ള ചട്ടങ്ങൾ രൂപീകരിക്കാനും സംസ്ഥാനത്തെ അധികാരപ്പെടുത്തുന്നു. അതിനാൽ കേന്ദ്രനിയമവും ആന്ധ്രപ്രദേശ് മൈനർ മിനറൽ കൺസഷൻ ചട്ടങ്ങളും തമ്മിൽ വൈരുധ്യമുണ്ടെന്ന വാദം കോടതി അംഗീകരിച്ചില്ല.

അസിസ്റ്റന്റ് ഡയറക്ടർക്ക് പിഴ ചുമത്താനാകില്ലെന്ന സിംഗിൾ ബെഞ്ച് നിലപാട് റദ്ദാക്കി

നേരത്തെ സിംഗിൾ ബെഞ്ച് ഹർജികൾ അനുവദിക്കുകയും കേന്ദ്രനിയമത്തിലെ പിഴകൾ യോഗ്യതയുള്ള കോടതിക്കാണ് ചുമത്താനാവുകയെന്നും അസിസ്റ്റന്റ് ഡയറക്ടർ ഓഫ് മൈൻസിന് അതിന് അധികാരമില്ലെന്നും വിധിച്ചിരുന്നു. ഇതിനെതിരെയാണ് ആന്ധ്രപ്രദേശ് സർക്കാർ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ചിനെ സമീപിച്ചത്. സംസ്ഥാനത്തിന്റെ വാദം അംഗീകരിച്ച ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് സിംഗിൾ ബെഞ്ച് ഉത്തരവുകൾ റദ്ദാക്കി. 26, 34 ചട്ടങ്ങൾ കേന്ദ്ര ഖനനനിയമത്തിന് വിരുദ്ധമാണെന്ന് തെളിയിക്കാൻ ഹർജിക്കാർക്ക് കഴിഞ്ഞിട്ടില്ലെന്നും കോടതി കണ്ടെത്തി.

2020ലെ ഭേദഗതി നിലനിൽക്കും; നിയമസാധുത ചോദ്യം ചെയ്ത ഹർജി തള്ളി

2020 ജൂലൈ ഒന്നിലെ സർക്കാർ ഉത്തരവിലൂടെ 26-ാം ചട്ടത്തിൽ കൊണ്ടുവന്ന ഭേദഗതിയുടെ നിയമസാധുതയും ചോദ്യം ചെയ്തിരുന്നു. ശിക്ഷാനടപടികൾ കേന്ദ്രനിയമത്തിലെ അധികാരപരിധി മറികടക്കുന്നതാണെന്നായിരുന്നു വാദം. എന്നാൽ ഈ വാദം ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് തള്ളി. 26-ാം ചട്ടത്തിലെ ഭേദഗതി കോടതി ശരിവയ്ക്കുകയും അതിന്റെ നിയമസാധുത ചോദ്യം ചെയ്ത ഹർജി തള്ളുകയും സംസ്ഥാന സർക്കാർ നൽകിയ അനുബന്ധ റിട്ട് അപ്പീലുകൾ അനുവദിക്കുകയും ചെയ്തു.

വാദം കേൾക്കാതെ പിഴ ചുമത്താനാകില്ല; ഓരോ കേസിലെയും വസ്തുതകൾ പ്രത്യേകം പരിശോധിക്കണം

വകുപ്പുതല ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് സാമ്പത്തിക പിഴ ചുമത്താനുള്ള അധികാരം ശരിവച്ചെങ്കിലും അത് നിയന്ത്രണമില്ലാത്ത അധികാരമല്ലെന്ന് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ബന്ധപ്പെട്ട ചട്ടങ്ങൾ കർശനമായി പാലിക്കുകയും ബാധിക്കപ്പെടുന്ന വ്യക്തിക്ക് മതിയായ വാദം കേൾക്കാനുള്ള അവസരം നൽകുകയും വേണം. ഓരോ കേസിലെയും വസ്തുതാപരമായ തർക്കങ്ങളിൽ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് അന്തിമ തീരുമാനമെടുത്തില്ല. നിശ്ചിത സമയത്തിനുള്ളിൽ സമർപ്പിക്കുന്ന അപ്പീലുകൾ ബന്ധപ്പെട്ട അധികാരികൾ നിയമപ്രകാരം പരിഗണിക്കണമെന്നും നിർദേശിച്ചു.

അനധികൃത ഖനനത്തിനെതിരായ സാമ്പത്തിക നടപടി ഇനി ക്രിമിനൽ വിചാരണയെ മാത്രം ആശ്രയിക്കേണ്ടതില്ല

വിധിയുടെ നേരിട്ടുള്ള ഫലം ആന്ധ്രപ്രദേശിൽ അനധികൃത ചെറുകിട ധാതു ഖനനം, ഗതാഗതം, സംഭരണം എന്നിവയ്ക്കെതിരെ ചട്ടപ്രകാരമുള്ള സാമ്പത്തിക നടപടി സ്വീകരിക്കാൻ ഓരോ കേസിലും ആദ്യം ക്രിമിനൽ വിചാരണ പൂർത്തിയാകേണ്ടതില്ലെന്നതാണ്. നിർദിഷ്ട ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് സീനിയറേജ് ഫീസും ധാതുവിന്റെ വിപണിവിലയും പണപ്പിഴയും ഈടാക്കാം. എന്നാൽ തടവുശിക്ഷയ്ക്ക് കോടതിയെ സമീപിക്കണം; സാമ്പത്തിക ബാധ്യത ചുമത്തുന്നതിനും ബാധിക്കപ്പെടുന്ന കക്ഷിയുടെ വാദം കേൾക്കണം. സംസ്ഥാനത്തെ ഖനനനിയമ നിർവഹണത്തിൽ ഈ വ്യാഖ്യാനമാണ് ഇനി നിർണായകമാകുക.