പട്ന, 2026 സെപ്റ്റംബർ 4-

അറിയപ്പെടുന്ന വരുമാനത്തേക്കാൾ അധികമായി സ്വത്ത് സമ്പാദിച്ചെന്ന കേസിൽ കാർഷിക വരുമാനം കണക്കിലെടുക്കാതിരിക്കുന്നത് നിയമപരമായി തെറ്റാണെന്ന് പട്ന ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ലളിതാ ദേവി നൽകിയ അപ്പീൽ പരിഗണിച്ച ജസ്റ്റിസ് ചന്ദ്രശേഖർ ഝായാണ് ഭഗൽപൂരിലെ പ്രത്യേക വിജിലൻസ് കോടതി 2016 സെപ്റ്റംബർ 30ന് പുറപ്പെടുവിച്ച സ്വത്ത് കണ്ടുകെട്ടൽ ഉത്തരവ് റദ്ദാക്കിയത്. ലളിതാ ദേവിയാണ് അപ്പീൽ നൽകിയത്; ബിഹാർ സർക്കാരാണ് എതിർകക്ഷി. അപ്പീലിനായി മുതിർന്ന അഭിഭാഷക അർച്ചന സിൻഹ, അലോക് കുമാർ ഷാഹി, നിഷ കുമാരി എന്നിവരും സർക്കാരിനായി അഭാ സിങ്ങും വിജിലൻസിനായി അക്ഷത് അർഘ്യ, അനിൽ സിങ് എന്നിവരും ഹാജരായി.

26 വർഷത്തെ വരുമാനം പരിശോധിച്ച കേസിൽ 13.14 ലക്ഷം രൂപയുടെ അധികസ്വത്തെന്ന് ആരോപണം

ലളിതാ ദേവിയുടെ ഭർത്താവ് ദ്വാരിക നാഥ് റായ് ബിഹാർ പൊതുജനാരോഗ്യ എൻജിനീയറിങ് വകുപ്പിൽ സൂപ്രണ്ടിങ് എൻജിനീയറായിരുന്നു. 1963 ഫെബ്രുവരി മുതൽ 1989 മേയ് വരെയുള്ള പരിശോധനാ കാലയളവിൽ അറിയപ്പെടുന്ന വരുമാനസ്രോതസ്സുകളേക്കാൾ 13,14,742 രൂപയുടെ അധികസ്വത്ത് സമ്പാദിച്ചെന്നായിരുന്നു വിജിലൻസ് കേസ്. അന്വേഷണത്തിനുശേഷം 2004ൽ കുറ്റപത്രം സമർപ്പിക്കുകയും ഭർത്താവിനെ സഹായിച്ചെന്ന ആരോപണത്തിൽ ലളിതാ ദേവിയെയും പ്രതിയാക്കുകയും ചെയ്തു.

22.30 ഏക്കർ പാരമ്പര്യ കൃഷിഭൂമിയിൽ നിന്നുള്ള വരുമാനം കണക്കിലെടുത്തില്ല

ദ്വാരിക നാഥ് റായിക്ക് 22.30 ഏക്കർ പാരമ്പര്യ കൃഷിഭൂമിയുണ്ടെന്ന് ചാർപോഖരി സർക്കിൾ ഓഫീസർ നൽകിയ രേഖ കോടതിയുടെ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെട്ടു. ഇതിൽനിന്ന് പ്രതിമാസം ഏകദേശം 70,000 രൂപ വീതം പരിശോധനാ കാലയളവിൽ 18.90 ലക്ഷം രൂപ കാർഷിക വരുമാനം ലഭിച്ചതായാണ് രേഖകളിലുണ്ടായിരുന്നത്. എന്നാൽ ഇതിന് നിർണായക തെളിവില്ലെന്നും ബന്ധപ്പെട്ട കാലത്തെ ആദായനികുതി റിട്ടേൺ ഹാജരാക്കിയിട്ടില്ലെന്നും ചൂണ്ടിക്കാട്ടി പ്രത്യേക കോടതി ഈ വരുമാനം അംഗീകരിച്ചിരുന്നില്ല.

കൃഷി മാത്രമല്ല വാടകയും ഭവനവായ്പയും പരിഗണിച്ചില്ലെന്ന് ഹൈക്കോടതി

കൃഷിയുമായി നേരിട്ട് ബന്ധപ്പെട്ടിരുന്നവർ നൽകിയ സത്യവാങ്മൂലങ്ങളും പരിഗണിക്കപ്പെട്ടില്ലെന്ന് ഹൈക്കോടതി കണ്ടെത്തി. ലളിതാ ദേവി 1989 മാർച്ചിൽ സമർപ്പിച്ച ആദായനികുതി റിട്ടേണിൽ വിശദീകരിച്ച കാർഷിക വരുമാനം, വാടക വരുമാനം, ഭവനവായ്പ എന്നിവയും കണക്കിലെടുത്തിരുന്നില്ല. പ്രസക്തമായ വരുമാനസ്രോതസ്സുകൾ ഇത്തരത്തിൽ ഒഴിവാക്കിയ പ്രത്യേക കോടതിയുടെ സമീപനം ഏകപക്ഷീയവും അടിസ്ഥാനരഹിതവുമാണെന്ന് ഹൈക്കോടതി വിലയിരുത്തി.

പരിശോധനാ കാലയളവിന് പുറത്തുള്ള സ്വത്തും കണക്കിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി

1963 ഫെബ്രുവരി മുതൽ 1989 മേയ് വരെയായിരുന്നു കേസിലെ പരിശോധനാ കാലയളവ്. എന്നാൽ 1995 ഏപ്രിൽ 22ന് തയ്യാറാക്കിയ ജംഗമസ്വത്തുക്കളുടെ പട്ടികയടക്കം കാലയളവിന് പുറത്തുള്ള സ്വത്തുക്കളും അധികസ്വത്ത് കണക്കാക്കാൻ ഉപയോഗിച്ചതായി ഹൈക്കോടതി കണ്ടെത്തി. ബിഹാർ പ്രത്യേക കോടതികൾ നിയമത്തിലെ വ്യവസ്ഥപ്രകാരം സംരക്ഷണം ലഭിക്കേണ്ട ചില സ്വത്തുക്കളും കണക്കിൽ ഉൾപ്പെട്ടതായി കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

പൊതുഉദ്യോഗസ്ഥൻ മരിച്ചശേഷം കണ്ടുകെട്ടൽ നടപടി തുടരാനാവില്ലെന്നും വിധി

ദ്വാരിക നാഥ് റായ് 2016 മാർച്ച് 31ന് മരിച്ചു. എന്നാൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെയും ഭാര്യയുടെയും സ്വത്തുക്കൾ കണ്ടുകെട്ടാനുള്ള ഉത്തരവ് പ്രത്യേക കോടതി പുറപ്പെടുവിച്ചത് 2016 സെപ്റ്റംബർ 30നാണ്. പൊതുഉദ്യോഗസ്ഥന്റെ മരണത്തോടെ ക്രിമിനൽ വിചാരണ അവസാനിക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ, അന്വേഷണ സ്വഭാവമുള്ള കണ്ടുകെട്ടൽ നടപടിയും അവസാനിക്കണമെന്ന് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി. മരിച്ച ഉദ്യോഗസ്ഥന് ന്യായമായ അന്വേഷണത്തിൽ തന്റെ ഭാഗം വിശദീകരിക്കാനുള്ള അവസരം നഷ്ടപ്പെട്ടത് സ്വാഭാവിക നീതിയുടെ തത്വങ്ങൾക്ക് വിരുദ്ധമാണെന്നും കോടതി വിലയിരുത്തി.

കാർഷിക വരുമാനം ഒഴിവാക്കിയതും ഉദ്യോഗസ്ഥന്റെ മരണവും നിർണായകമായി; കണ്ടുകെട്ടൽ അസാധു

പ്രസക്തമായ കാർഷിക, വാടക വരുമാനവും വായ്പയും കണക്കിലെടുക്കാത്തതും പരിശോധനാ കാലയളവിന് പുറത്തുള്ള സ്വത്തുക്കൾ പരിഗണിച്ചതും ഹൈക്കോടതി പരിശോധിച്ചു. ഇതിനൊപ്പം കണ്ടുകെട്ടൽ നടപടി നിലനിൽക്കുന്നതിനിടെ ദ്വാരിക നാഥ് റായ് മരിച്ചതും നിർണായകമായി. ഈ സാഹചര്യങ്ങളിൽ 2016 സെപ്റ്റംബർ 30ലെ കണ്ടുകെട്ടൽ ഉത്തരവ് നിലനിൽക്കില്ലെന്ന് കണ്ടെത്തിയാണ് ഹൈക്കോടതി അത് റദ്ദാക്കിയത്.

ബിഹാറിലെ അധികസ്വത്ത് കേസുകളിൽ മുഴുവൻ നിയമാനുസൃത വരുമാനസ്രോതസ്സുകളും പരിശോധിക്കേണ്ടിവരും

വിധിയുടെ നിയമപരമായ പ്രാധാന്യം ബിഹാർ പ്രത്യേക കോടതികൾ നിയമപ്രകാരമുള്ള അധികസ്വത്ത് കണക്കുകൂട്ടലിലാണ്. രേഖകളാൽ പിന്തുണയ്ക്കപ്പെടുന്ന കാർഷിക വരുമാനം ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രസക്തമായ വരുമാനസ്രോതസ്സുകൾ ഏകപക്ഷീയമായി ഒഴിവാക്കാനാകില്ലെന്നാണ് ഹൈക്കോടതിയുടെ നിലപാട്. അതേസമയം, പൊതുഉദ്യോഗസ്ഥന്റെ മരണശേഷം കണ്ടുകെട്ടൽ നടപടി തുടരുന്നതിൽ ന്യായമായ വാദാവസരവും സ്വാഭാവിക നീതിയും ഉറപ്പാക്കേണ്ടതിന്റെ പ്രാധാന്യവും വിധി വ്യക്തമാക്കുന്നു.