കാഠ്മണ്ഡു, 2026 സെപ്റ്റംബർ 2 –

നേപ്പാളിൽ നൂറുകണക്കിന് പേരുടെ ജീവനെടുത്ത മിന്നൽപ്രളയത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ വൻതോതിൽ ഹരിതഗൃഹ വാതകങ്ങൾ പുറന്തള്ളുന്ന രാജ്യങ്ങളിൽനിന്ന് കാലാവസ്ഥാ നഷ്ടപരിഹാരം തേടി നേപ്പാൾ നയതന്ത്ര നീക്കം തുടങ്ങി. ദുരന്താനന്തര സഹായം ഔദാര്യമല്ലെന്നും നിയമപരവും ധാർമികവുമായ ഉത്തരവാദിത്വമാണെന്നും വിദേശകാര്യ മന്ത്രി ശിശിർ ഖനാൽ പറഞ്ഞു. ഓഗസ്റ്റ് 26ന് ഭോട്ടെകോശി നദീതടത്തിലുണ്ടായ മിന്നൽപ്രളയത്തെ തുടർന്നാണ് നേപ്പാൾ നഷ്ടപരിഹാര ആവശ്യം ശക്തമാക്കിയത്.

സഹായമല്ല, നീതിയും നഷ്ടപരിഹാരവും

ആഗോള ഹരിതഗൃഹ വാതക പുറന്തള്ളലിൽ നേപ്പാളിന്റെ പങ്ക് തീരെ ചെറുതാണെങ്കിലും ആഗോളതാപനത്തിന്റെ വലിയ പ്രത്യാഘാതങ്ങളാണ് രാജ്യം നേരിടുന്നതെന്ന് ഖനാൽ പറഞ്ഞു. ഹിമാനികൾ അതിവേഗം ഉരുകുന്നതും മലനിരകളിലുണ്ടാകുന്ന അതിതീവ്ര ദുരന്തങ്ങളും ആഗോള കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തിന്റെ ഫലമാണെന്നാണ് നേപ്പാളിന്റെ നിലപാട്. അതിനാൽ സഹായം എന്ന സമീപനത്തിൽനിന്ന് നീതിയും നഷ്ടപരിഹാരവും ആവശ്യപ്പെടുന്ന നിലപാടിലേക്ക് നയതന്ത്രരീതി മാറ്റുകയാണെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.

ഇന്ത്യയ്ക്കും ചൈനയ്ക്കും അമേരിക്കയ്ക്കും ഉത്തരവാദിത്വമെന്ന് നേപ്പാൾ

ചൈന, അമേരിക്ക, ഇന്ത്യ എന്നിവയെ ലോകത്തിലെ മൂന്ന് വലിയ ഹരിതഗൃഹ വാതക പുറന്തള്ളൽ രാജ്യങ്ങളായി ഖനാൽ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. നേപ്പാൾ പോലുള്ള കാലാവസ്ഥാ ദുർബല രാജ്യങ്ങൾക്ക് നഷ്ടപരിഹാരം നൽകാൻ ഈ രാജ്യങ്ങൾക്ക് ചരിത്രപരമായ ഉത്തരവാദിത്വമുണ്ടെന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാദം. അന്താരാഷ്ട്ര വേദികളിൽ വിഷയം ശക്തമായി ഉന്നയിക്കുമെന്നും കാലാവസ്ഥാ ദുരന്തങ്ങളിൽ നഷ്ടം നേരിടുന്ന രാജ്യങ്ങൾക്കായി നഷ്ടപരിഹാരം ആവശ്യപ്പെടുമെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ധനമന്ത്രാലയം അന്താരാഷ്ട്ര പങ്കാളികൾക്ക് ഔദ്യോഗിക നഷ്ടപരിഹാര കത്തും അയച്ചിട്ടുണ്ട്.

ഇന്ത്യയുടെ നിലപാട് വ്യത്യസ്തം

അതേസമയം കാലാവസ്ഥാ നീതി ഉറപ്പാക്കണമെന്നാണ് ഇന്ത്യയുടെ നിലപാട്. ഇന്ത്യയിലെ ആളോഹരി കാർബൺ പുറന്തള്ളൽ താരതമ്യേന കുറവാണെന്നും രാജ്യങ്ങളുടെ ചരിത്രപരമായ പുറന്തള്ളൽ, വികസന ആവശ്യങ്ങൾ, സാമ്പത്തിക ശേഷി എന്നിവ കൂടി പരിഗണിച്ചാകണം കാലാവസ്ഥാ ഉത്തരവാദിത്വം നിശ്ചയിക്കേണ്ടതെന്നും ഇന്ത്യ വാദിക്കുന്നു. നേരത്തെ വ്യവസായവത്കരണം നടത്തിയ പാശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങളാണ് ആഗോള കാർബൺ ബജറ്റിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും ഉപയോഗിച്ചതെന്നും ഇന്ത്യ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. കാലാവസ്ഥാ ദുരന്തങ്ങളിലെ നഷ്ടവും നാശവും പരിഹരിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങളെ ഇന്ത്യ പിന്തുണയ്ക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും ആവശ്യമായ ധനസഹായം വികസിത രാജ്യങ്ങൾ നൽകണമെന്നാണ് നിലപാട്.

നഷ്ട-നാശ പരിഹാര നിധിയെ സമീപിച്ചു

ഭോട്ടെകോശി നദീതടത്തിലെ ദുരന്തത്തിന് പിന്നാലെ അടിയന്തര സാമ്പത്തിക സഹായം ആവശ്യപ്പെട്ട് നേപ്പാൾ നഷ്ട-നാശ പരിഹാര നിധിയുടെ ബോർഡിനെയും ഔദ്യോഗികമായി സമീപിച്ചു. ധനമന്ത്രി സ്വർണിം വാഗ്ലെയും വനം-കൃഷി മന്ത്രി ഗീത ചൗധരിയും ഒപ്പിട്ട കത്തിലാണ് ആവശ്യം ഉന്നയിച്ചത്. ദുരന്തത്തിൽ നിരവധി ജീവനുകൾ നഷ്ടപ്പെടുകയും ആളുകൾ കുടിയൊഴിപ്പിക്കപ്പെടുകയും വീടുകളും നിർണായക അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളും തകരുകയും ചെയ്തതായി കത്തിൽ പറയുന്നു. സാമ്പത്തികവും സാമ്പത്തികേതരവുമായ നഷ്ടത്തിന്റെ പൂർണ വ്യാപ്തി ഇനിയും കണക്കാക്കിയിട്ടില്ലെങ്കിലും നേപ്പാളിന്റെ അടിയന്തര പ്രതികരണശേഷിയെ മറികടക്കുന്ന തരത്തിലാണ് പ്രത്യാഘാതങ്ങളെന്നാണ് പ്രാഥമിക വിലയിരുത്തൽ.

ആദ്യമായാണ് നിധിയോട് സഹായം തേടുന്നത്

ഈ സംവിധാനത്തിൽനിന്ന് നേപ്പാൾ സഹായം തേടുന്നത് ആദ്യമായാണെന്ന് വനം മന്ത്രാലയ ജോയിന്റ് സെക്രട്ടറി മഹേശ്വർ ധക്കൽ പറഞ്ഞു. ഡിസംബറിൽ നടക്കുന്ന അടുത്ത ബോർഡ് യോഗം വരെ കാത്തിരിക്കാതെ അടിയന്തരമായി പ്രതികരിക്കണമെന്നാണ് നേപ്പാളിന്റെ ആവശ്യം. 2022ലെ കോപ്-27 കാലാവസ്ഥാ സമ്മേളനത്തിലാണ് കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തിന്റെ ഗുരുതര പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ നേരിടുന്ന വികസ്വര രാജ്യങ്ങളെ സഹായിക്കാനുള്ള നഷ്ട-നാശ പരിഹാര നിധി രൂപീകരിച്ചത്. 2023ലെ കോപ്-28ൽ ഇത് പ്രവർത്തനക്ഷമമായി.

ഹിമാലയത്തിലെ മാറ്റം ദക്ഷിണേഷ്യയ്ക്കും ഭീഷണി

ഹിമാലയൻ ഹിമാനികൾ ഇല്ലാതായാൽ ഗംഗ, ത്രിശൂലി തുടങ്ങിയ നദികളെ ആശ്രയിക്കുന്ന ദക്ഷിണേഷ്യയിലെ 200 കോടിയിലേറെ ജനങ്ങളുടെ ജലസുരക്ഷ അപകടത്തിലാകുമെന്ന് ഖനാൽ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി. ഹിമാലയത്തിലെ അതിവേഗ താപനവും ഹിമാനി-മഞ്ഞുരുകലും ഹിമതടാകങ്ങളുടെ അപകടസാധ്യതയും മണ്ണിടിച്ചിലും ശക്തമായ മഴയും നേപ്പാളിന്റെ ദുരന്തസാധ്യത വർധിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. അതിനാൽ നേപ്പാളിനുവേണ്ടി മാത്രമല്ല, ദക്ഷിണേഷ്യയുടെ നിലനിൽപ്പിനുവേണ്ടിയാണ് കാലാവസ്ഥാ നഷ്ടപരിഹാരം ആവശ്യപ്പെടുന്നതെന്നാണ് ഖനാലിന്റെ നിലപാട്.