ന്യൂഡൽഹി, 2026 ഓഗസ്റ്റ് 21 –

വ്യവസായ തർക്ക നിയമപ്രകാരം ഇപ്പോഴും കോടതികളിലും ട്രൈബ്യൂണലുകളിലും തുടരുന്ന പഴയ കേസുകളിൽ, ഒരു സ്ഥാപനം ‘വ്യവസായം’ ആണോ എന്ന് തീരുമാനിക്കാൻ 1978-ലെ ബെംഗളൂരു വാട്ടർ സപ്ലൈ കേസിലെ മാനദണ്ഡം തന്നെ തുടരും. എന്നാൽ 2020-ലെ വ്യവസായ ബന്ധ കോഡിലെ ‘വ്യവസായം’ എന്ന നിർവചനം പരിശോധിക്കുമ്പോൾ പഴയ വിധിയെ അടിസ്ഥാനമാക്കേണ്ടതില്ലെന്നും സുപ്രീംകോടതിയുടെ ഒമ്പതംഗ ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി. ഉത്തർപ്രദേശ് സർക്കാർ ജയ്ബീർ സിങ്ങിനെതിരെ നൽകിയ അപ്പീലും ഒപ്പം പരിഗണിച്ച നിരവധി കേസുകളുമാണ് കോടതി തീർപ്പാക്കിയത്.

ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് സൂര്യകാന്ത്, ജസ്റ്റിസുമാരായ ബി.വി. നാഗരത്ന, പി.എസ്. നരസിംഹ, ദീപാങ്കർ ദത്ത, സതീഷ് ചന്ദ്ര ശർമ, ഉജ്ജൽ ഭുയാൻ, അലോക് അരാധെ, വിപുൽ എം. പഞ്ചോളി, ജോയ്മല്യ ബാഗ്ചി എന്നിവരടങ്ങിയ ഒമ്പതംഗ ബെഞ്ചാണ് 2026 ഓഗസ്റ്റ് 20-ന് വിധി പറഞ്ഞത്. ബെഞ്ചിലെ ജഡ്ജിമാർ വ്യത്യസ്ത അഭിപ്രായങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തിയെങ്കിലും പഴയ നിയമപ്രകാരമുള്ള നിലവിലെ കേസുകളിൽ ബെംഗളൂരു വാട്ടർ സപ്ലൈ വിധിയിലെ മാനദണ്ഡം തുടരണമെന്ന പ്രായോഗിക ഫലത്തിൽ വ്യക്തതയുണ്ട്.

സർക്കാർ നടത്തുന്നു എന്നതുകൊണ്ട് മാത്രം സ്ഥാപനം ‘വ്യവസായം’ അല്ലാതാകില്ല

1947-ലെ വ്യവസായ തർക്ക നിയമത്തിലെ രണ്ടാം വകുപ്പ് ജെ പ്രകാരം ‘വ്യവസായം’ എന്നതിന് എന്താണ് അർഥമെന്ന തർക്കമാണ് കേസിന്റെ കേന്ദ്രം. ഉത്തർപ്രദേശ് സർക്കാരിന്റെ സാമൂഹിക വനവൽക്കരണ വകുപ്പ് പോലുള്ള ക്ഷേമപ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തുന്ന സർക്കാർ വകുപ്പുകളെയും വ്യവസായമായി കണക്കാക്കാമോ എന്ന ചോദ്യമാണ് പിന്നീട് വലിയ നിയമപ്രശ്നമായി മാറിയത്.

1978-ലെ ബെംഗളൂരു വാട്ടർ സപ്ലൈ കേസിൽ സുപ്രീംകോടതി ഇതിനായി മൂന്ന് ഘടകങ്ങളുള്ള മാനദണ്ഡം മുന്നോട്ടുവച്ചിരുന്നു. ക്രമബദ്ധമായ പ്രവർത്തനം ഉണ്ടാകണം, തൊഴിലുടമയും തൊഴിലാളിയും ചേർന്നുള്ള സംഘടിത പ്രവർത്തനമായിരിക്കണം, മനുഷ്യരുടെ ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്ന സാധനങ്ങളോ സേവനങ്ങളോ നൽകുന്ന പ്രവർത്തനമായിരിക്കണം എന്നിവയായിരുന്നു പ്രധാന ഘടകങ്ങൾ. ലാഭമുണ്ടാക്കുകയാണ് ലക്ഷ്യമെന്നത് നിർബന്ധമല്ലെന്നും അന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു.

48 വർഷം പഴക്കമുള്ള മാനദണ്ഡം മാറ്റണമോ എന്നതായിരുന്നു ഒമ്പതംഗ ബെഞ്ചിന് മുന്നിലെ ചോദ്യം

സാമൂഹിക വനവൽക്കരണം പോലുള്ള സർക്കാർ ക്ഷേമപദ്ധതികൾ ‘വ്യവസായം’ ആകുമോ എന്ന കാര്യത്തിൽ പിന്നീട് സുപ്രീംകോടതിയുടെ വിവിധ ബെഞ്ചുകളിൽ വ്യത്യസ്ത നിലപാടുകളുണ്ടായി. ഇതോടെയാണ് ബെംഗളൂരു വാട്ടർ സപ്ലൈ വിധി തന്നെ വീണ്ടും പരിശോധിക്കണമെന്ന ആവശ്യം ഉയർന്നത്.

2005-ൽ അഞ്ചംഗ ബെഞ്ച് വിഷയം വലിയ ബെഞ്ചിന് വിട്ടു. 2017-ൽ ഇത് ഒമ്പതംഗ ബെഞ്ചിന്റെ പരിഗണനയ്ക്ക് നൽകാൻ തീരുമാനിച്ചു. ഒടുവിൽ 2026 മാർച്ച് 17, 18, 19 തീയതികളിൽ ഒമ്പതംഗ ബെഞ്ച് വിശദമായ വാദം കേട്ടു.

പഴയ കേസുകൾക്ക് നടുവിൽ നിയമത്തിന്റെ അർഥം മാറ്റേണ്ടെന്ന് അഞ്ച് ജഡ്ജിമാർ

ജസ്റ്റിസുമാരായ ബി.വി. നാഗരത്ന, പി.എസ്. നരസിംഹ, ദീപാങ്കർ ദത്ത, ഉജ്ജൽ ഭുയാൻ, ജോയ്മല്യ ബാഗ്ചി എന്നിവർ ബെംഗളൂരു വാട്ടർ സപ്ലൈ വിധിയിലെ അടിസ്ഥാന മാനദണ്ഡം മാറ്റേണ്ടതില്ലെന്ന നിലപാടാണ് സ്വീകരിച്ചത്. പതിറ്റാണ്ടുകളായി ഈ മാനദണ്ഡത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ തുടരുന്ന കേസുകളിൽ ഇപ്പോൾ പുതിയൊരു വ്യാഖ്യാനം കൊണ്ടുവരുന്നത് അനാവശ്യമായ പ്രശ്നങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുമെന്നാണ് അവരുടെ അഭിപ്രായങ്ങളുടെ സാരം.

ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് സൂര്യകാന്ത്, ജസ്റ്റിസുമാരായ സതീഷ് ചന്ദ്ര ശർമ, അലോക് അരാധെ, വിപുൽ എം. പഞ്ചോളി എന്നിവർ പഴയ മൂന്ന് ഘടക മാനദണ്ഡത്തിൽ ചില മാറ്റങ്ങൾ വരുത്താമെന്ന അഭിപ്രായം രേഖപ്പെടുത്തി. പ്രത്യേകിച്ച് നൽകുന്ന സാധനത്തിനോ സേവനത്തിനോ വ്യാപാരത്തോട് സാമ്യമുള്ള തിരിച്ചറിയാവുന്ന വാണിജ്യസ്വഭാവം വേണമെന്ന ഘടകം അവർ മുന്നോട്ടുവച്ചു. എന്നാൽ ഈ പുതുക്കിയ വ്യാഖ്യാനം നിലവിലുള്ള പഴയ കേസുകളുടെ തീർപ്പിന് ഉപയോഗിക്കരുതെന്നും അവർ തന്നെ വ്യക്തമാക്കി.

കോടതികളിൽ തുടരുന്ന പഴയ കേസുകളുടെ വഴി ഇനി വ്യക്തം

ഇതാണ് വിധിയുടെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട പ്രായോഗിക ഫലം. 1947-ലെ വ്യവസായ തർക്ക നിയമപ്രകാരം ഇപ്പോഴും കോടതികളിലും ട്രൈബ്യൂണലുകളിലും തൊഴിൽ അധികാരികൾക്കു മുന്നിലുമുള്ള കേസുകൾ ബെംഗളൂരു വാട്ടർ സപ്ലൈ വിധിയിലെ പഴയ മാനദണ്ഡം അനുസരിച്ചുതന്നെ തീർപ്പാക്കാം.

ഇതിനകം അന്തിമമായ വിധികൾ, അവാർഡുകൾ, ഒത്തുതീർപ്പുകൾ തുടങ്ങിയവ വീണ്ടും തുറക്കേണ്ടതില്ല. പഴയ നിയമപ്രകാരം ഉണ്ടായ അവകാശങ്ങളും ബാധ്യതകളും പുതിയ നിയമം വന്നതിന്റെ പേരിൽ ഇല്ലാതാകില്ലെന്നും വിവിധ അഭിപ്രായങ്ങളിൽ ജഡ്ജിമാർ വ്യക്തമാക്കി.

പുതിയ വ്യവസായ ബന്ധ കോഡിന് പഴയ വിധി ചുമത്തരുത്

2020-ലെ വ്യവസായ ബന്ധ കോഡ് 2025 നവംബർ 21 മുതൽ പ്രാബല്യത്തിൽ വന്നതോടെ ‘വ്യവസായം’ എന്നതിന് പുതിയ നിർവചനമാണ് നിലവിലുള്ളത്. 1947-ലെ വ്യവസായ തർക്ക നിയമം പിന്നീട് റദ്ദാക്കുകയും ചെയ്തു.

അതുകൊണ്ട് പുതിയ കോഡിലെ ‘വ്യവസായം’ എന്ന പദത്തിന്റെ അർഥം ഭാവിയിൽ പ്രത്യേകം പരിശോധിക്കണം. ബെംഗളൂരു വാട്ടർ സപ്ലൈ വിധിയോ ഇപ്പോഴത്തെ ഒമ്പതംഗ ബെഞ്ച് മുന്നോട്ടുവച്ച അഭിപ്രായങ്ങളോ പുതിയ കോഡിന്റെ വ്യാഖ്യാനത്തിന് നിർബന്ധമായ അടിസ്ഥാനമാകില്ല. പഴയ നിയമപ്രകാരമുള്ള കേസുകൾ പഴയ മാനദണ്ഡത്തിൽ തീർക്കുക, പുതിയ നിയമത്തിലെ തർക്കങ്ങൾ പുതിയ നിയമത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ സ്വതന്ത്രമായി പരിശോധിക്കുക — ഇതാണ് 2026 ഓഗസ്റ്റ് 20-ലെ സുപ്രീംകോടതി വിധിയിലൂടെ പ്രായോഗികമായി വ്യക്തമായിരിക്കുന്നത്.