അലഹബാദ്, ഓഗസ്റ്റ് 20-
ജാതിയുടെ പേരിൽ അപമാനിക്കണമെന്ന ഉദ്ദേശ്യമോ അത്തരത്തിൽ അപമാനിക്കപ്പെടുമെന്ന് അറിവോ ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്ന തെളിവില്ലെങ്കിൽ ഒരാളെ ജാതിപ്പേര് വിളിച്ചതുകൊണ്ടുമാത്രം പട്ടികജാതി-പട്ടികവർഗ അതിക്രമ നിരോധന നിയമപ്രകാരമുള്ള കുറ്റം പ്രഥമദൃഷ്ട്യാ നിലനിൽക്കില്ലെന്ന് അലഹബാദ് ഹൈക്കോടതി. 2026 ഓഗസ്റ്റ് 13-ന് ജസ്റ്റിസ് സന്തോഷ് റായിയാണ് വിധി പറഞ്ഞത്. വേഗ്‌രാജ് സിങ്ങും ദൗലത്തും നൽകിയ ക്രിമിനൽ അപ്പീൽ അനുവദിച്ച കോടതി, ഇവരെ വിചാരണ നേരിടാൻ വിളിച്ചുവരുത്തിയ ബറേലിയിലെ പ്രത്യേക കോടതിയുടെ 2025 മാർച്ച് 21-ലെ ഉത്തരവ് റദ്ദാക്കി. അപ്പീലുകാർക്കായി ദേവാശിഷ് മിത്രയും സുനിൽ കുമാർ തിവാരിയും രേഖകളിൽ അഭിഭാഷകരായി നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ഉത്തർപ്രദേശ് സംസ്ഥാനത്തിനും മറ്റൊരു എതിർകക്ഷിക്കുമായി അതുൽ കുമാർ ശ്രീവാസ്തവയും സർക്കാർ അഭിഭാഷകനുമാണ് രേഖകളിലുള്ളത്. എന്നാൽ വിധി കേൾക്കുന്ന സമയത്ത് പരാതിക്കാരിയായ രണ്ടാം എതിർകക്ഷിക്കുവേണ്ടി ആരും ഹാജരായിരുന്നില്ല; അപ്പീലുകാർക്കായി ദേവാശിഷ് മിത്രയെയും സംസ്ഥാനത്തിനായി അഡീഷണൽ ഗവൺമെന്റ് അഡ്വക്കേറ്റിനെയുമാണ് കോടതി കേട്ടത്.

ജാതിപ്പേര് ഉപയോഗിച്ചെന്ന് മൊഴി; അപമാനം ജാതിയുടെ പേരിലാണെന്ന് തെളിയിക്കുന്ന വസ്തുത വേണമെന്ന് കോടതി

കേസിലെ ഇര വിചാരണക്കോടതിയിലെ മുഖ്യവിസ്താരത്തിനിടെ വേഗ്‌രാജും ദൗലത്തും തന്നെ അധിക്ഷേപിക്കുകയും “ചമാർ” എന്ന ജാതിപ്പേര് ഉപയോഗിക്കുകയും ചെയ്തതായി മൊഴി നൽകിയിരുന്നു. എന്നാൽ ആ വാക്ക് ഉപയോഗിച്ചതുകൊണ്ടുമാത്രം, പട്ടികജാതി-പട്ടികവർഗ വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ടയാളാണെന്ന കാരണത്താൽ ഇരയെ അപമാനിക്കുകയോ അവഹേളിക്കുകയോ ചെയ്യണമെന്ന ഉദ്ദേശ്യമോ അറിവോ പ്രതികൾക്കുണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് സ്ഥാപിക്കാനാവില്ലെന്ന് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

പട്ടികജാതി-പട്ടികവർഗ അതിക്രമ നിരോധന നിയമത്തിലെ വകുപ്പ് 3(1)(ആർ), 3(1)(എസ്) എന്നിവ ബാധകമാകാൻ മനഃപൂർവമായ അപമാനമോ ഭീഷണിയോ ഉണ്ടായത് ഇര പട്ടികജാതി അല്ലെങ്കിൽ പട്ടികവർഗ വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ടയാളാണെന്ന കാരണത്താലാണെന്ന് വ്യക്തമാകണം. സാധാരണ അധിക്ഷേപമോ വഴക്കോ മാത്രം ഈ നിയമത്തിലെ കുറ്റമായി മാറില്ലെന്ന സുപ്രീംകോടതി നിലപാടുകളും ഹൈക്കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

അന്വേഷണത്തിൽ വേഗ്‌രാജിനെയും ദൗലത്തിനെയും ഒഴിവാക്കി; വിചാരണയിലെ മൊഴിക്ക് പിന്നാലെ വീണ്ടും പ്രതിപ്പട്ടികയിലേക്ക്

ബറേലിയിലെ ഇസ്സത്‌നഗർ പൊലീസ് സ്റ്റേഷനിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത കേസിൽ പ്രധാന പ്രതിയായ ഹിമ്മത് സിങ്ങിനൊപ്പം അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ് വേഗ്‌രാജിനെയും മൂത്ത സഹോദരൻ ദൗലത്തിനെയും എഫ്‌ഐആറിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. ബലാത്സംഗം, അധിക്ഷേപം, ഭീഷണി, പട്ടികജാതി-പട്ടികവർഗ അതിക്രമ നിരോധന നിയമത്തിലെ കുറ്റങ്ങൾ എന്നിവയായിരുന്നു ആരോപണങ്ങൾ. എന്നാൽ അന്വേഷണം പൂർത്തിയാക്കിയപ്പോൾ കുറ്റപത്രം ഹിമ്മത് സിങ്ങിനെതിരെ മാത്രമാണ് സമർപ്പിച്ചത്. വേഗ്‌രാജിനെയും ദൗലത്തിനെയും അന്വേഷണ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ ഒഴിവാക്കി.

പിന്നീട് വിചാരണയ്ക്കിടെ ഇരയുടെ മൊഴിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ വേഗ്‌രാജിനെയും ദൗലത്തിനെയും കൂടി വിചാരണ നേരിടാൻ വിളിച്ചുവരുത്തുകയായിരുന്നു. ഭാരതീയ നാഗരിക് സുരക്ഷാ സംഹിതയിലെ വകുപ്പ് 358, പഴയ ക്രിമിനൽ നടപടിച്ചട്ടത്തിലെ വകുപ്പ് 319-ന് തുല്യമായ അധികാരം ഉപയോഗിച്ചായിരുന്നു പ്രത്യേക കോടതിയുടെ നടപടി. ഇതാണ് ഇരുവരും ഹൈക്കോടതിയിൽ ചോദ്യം ചെയ്തത്.

ആദ്യ മൊഴികളിൽ വ്യക്തമായ പങ്കില്ല; വിചാരണയിലെ ആരോപണം മാത്രം ശക്തമായ തെളിവാകില്ലെന്ന് ഹൈക്കോടതി

ക്രിമിനൽ നടപടിച്ചട്ടത്തിലെ വകുപ്പ് 161 പ്രകാരമുള്ള ഇരയുടെ മൊഴിയിൽ ജാതീയ പരാമർശം നടത്തിയെന്ന പൊതുവായ ആരോപണമുണ്ടെങ്കിലും വേഗ്‌രാജോ ദൗലത്തോ ഉപയോഗിച്ച വ്യക്തമായ ജാതിപ്പദം രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്നില്ലെന്ന് ഹൈക്കോടതി കണ്ടെത്തി. അധിക്ഷേപത്തിലും ഭീഷണിയിലും ഇരുവർക്കും വ്യക്തവും വേറിട്ടതുമായ പങ്കും ആരോപിച്ചിട്ടില്ല. ബലാത്സംഗവും വിവാഹവാഗ്ദാനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രധാന ആരോപണങ്ങൾ ഹിമ്മത് സിങ്ങിനെതിരെയാണെന്നും കോടതി രേഖപ്പെടുത്തി.

അതിനാൽ വേഗ്‌രാജിനെയും ദൗലത്തിനെയും കേസിലേക്ക് പുതുതായി പ്രതികളായി വിളിച്ചുവരുത്താൻ ആവശ്യമായ വ്യക്തവും മതിയായതുമായ പങ്ക് രേഖകളിൽ നിന്ന് കണ്ടെത്താനാവില്ലെന്നായിരുന്നു കോടതിയുടെ നിഗമനം. ജാതിപ്പേര് ഉപയോഗിച്ചതായി വിചാരണയ്ക്കിടെ വന്ന മൊഴി മാത്രം ഈ സാഹചര്യത്തിൽ പട്ടികജാതി-പട്ടികവർഗ നിയമത്തിലെ കുറ്റത്തിന്റെ അനിവാര്യ ഘടകങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കുന്നില്ലെന്നും കോടതി വിലയിരുത്തി.

വിചാരണയ്ക്കിടെ പുതിയ പ്രതിയെ ചേർക്കാൻ സാധാരണ സംശയം പോര; ശക്തവും വിശ്വസനീയവുമായ തെളിവ് വേണം

വിചാരണ ആരംഭിച്ചശേഷം നേരത്തെ പ്രതിയല്ലാത്ത ഒരാളെ കേസിലേക്ക് വിളിച്ചുവരുത്താനുള്ള അധികാരം അസാധാരണമായ അധികാരമാണെന്ന് സുപ്രീംകോടതിയുടെ ഭരണഘടനാ ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ടെന്ന് ഹൈക്കോടതി ഓർമിപ്പിച്ചു. ഹർദീപ് സിങ് കേസിലെ വിധി ആശ്രയിച്ച കോടതി, കുറ്റം ചുമത്തുന്ന ഘട്ടത്തിലെ സാധാരണ പ്രഥമദൃഷ്ട്യാ നിലവാരത്തേക്കാൾ ശക്തമായ തെളിവ് ഇതിനാവശ്യമാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കി.

വേഗ്‌രാജിന്റെയും ദൗലത്തിന്റെയും പങ്കാളിത്തത്തിലേക്ക് സംശയാതീതമായി വിരൽചൂണ്ടുന്ന വിശ്വസനീയവും ശക്തവുമായ തെളിവ് ഇവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. അതിനാൽ ഇവരെ വിളിച്ചുവരുത്തിയ വിചാരണക്കോടതിയുടെ നടപടി ആവശ്യമായ നിയമപരമായ നിലവാരം പാലിച്ചില്ലെന്നും അധികാരം ലാഘവത്തോടെ പ്രയോഗിച്ചെന്നും ഹൈക്കോടതി കണ്ടെത്തി.

വേഗ്‌രാജിനും ദൗലത്തിനുമെതിരായ വിളിച്ചുവരുത്തൽ റദ്ദാക്കി; ഹിമ്മത് സിങ്ങിനെതിരായ പ്രധാന കേസ് ഈ വിധിയിൽ തീർപ്പാക്കിയിട്ടില്ല

ഇതോടെ ബറേലിയിലെ പട്ടികജാതി-പട്ടികവർഗ നിയമ പ്രത്യേക ജഡ്ജി 2025 മാർച്ച് 21-ന് പുറപ്പെടുവിച്ച വേഗ്‌രാജിനെയും ദൗലത്തിനെയും വിളിച്ചുവരുത്താനുള്ള ഉത്തരവ് ഹൈക്കോടതി റദ്ദാക്കി. ഇരുവരുടെയും അപ്പീൽ അനുവദിച്ചു. ഉത്തരവ് 48 മണിക്കൂറിനകം ബന്ധപ്പെട്ട കോടതിയെ അറിയിക്കാനും രജിസ്ട്രാർക്ക് നിർദേശം നൽകി. ഈ അപ്പീലിലെ തീരുമാനം വേഗ്‌രാജിനെയും ദൗലത്തിനെയും പിന്നീട് പ്രതികളായി ചേർത്ത നടപടിയെയാണ് സംബന്ധിക്കുന്നത്; പ്രധാന പ്രതി ഹിമ്മത് സിങ്ങിനെതിരായ വിചാരണയുടെ കുറ്റമോ നിരപരാധിത്വമോ ഹൈക്കോടതി ഈ വിധിയിൽ തീരുമാനിച്ചിട്ടില്ല.

ജാതീയ അധിക്ഷേപ കേസുകളിൽ ഉദ്ദേശ്യം നിർണായകം; പുതിയ പ്രതികളെ ചേർക്കുന്നതിലും തെളിവിന്റെ നിലവാരം ഉയരും

വിധിയുടെ നിയമപരമായ ഫലം രണ്ട് തലത്തിലാണ്. ജാതിപ്പേര് ഉപയോഗിച്ചെന്ന ഒറ്റ വസ്തുത മാത്രം നോക്കാതെ, അത് ഇരയുടെ ജാതിയുടെ പേരിൽ അപമാനിക്കാനുള്ള ഉദ്ദേശ്യത്തോടെയാണോ ഉപയോഗിച്ചതെന്ന് ഉത്തർപ്രദേശിലെ കീഴ്‌ക്കോടതികൾ പരിശോധിക്കേണ്ടിവരും. അതേസമയം ജാതീയ അധിക്ഷേപം യഥാർത്ഥത്തിൽ ജാതിയുടെ പേരിൽ അപമാനിക്കാനുള്ള ഉദ്ദേശ്യത്തോടെ നടത്തിയതാണെങ്കിൽ നിയമം ബാധകമാകാമെന്ന സുപ്രീംകോടതി നിലപാട് ഹൈക്കോടതി ആവർത്തിക്കുകയും ചെയ്തു. വിചാരണയ്ക്കിടെ പുതുതായി ഒരാളെ പ്രതിയാക്കുമ്പോൾ ശക്തവും വിശ്വസനീയവുമായ തെളിവ് വേണമെന്ന മാനദണ്ഡവും വിധി ഉറപ്പിക്കുന്നു. ഇത് സുപ്രീംകോടതിയുടെ നിലവിലുള്ള വിധികൾ പിന്തുടർന്നുള്ള ഹൈക്കോടതി വ്യാഖ്യാനമായതിനാൽ സ്വതന്ത്രമായ രാജ്യവ്യാപക പുതിയ നിയമമാനദണ്ഡമായി കാണാനാവില്ല.