ഉലാൻബാറ്റർ / 2026 / ഓഗസ്റ്റ് 18
ഇന്ത്യയിലെ പുൽമേടുകൾ, സവാനകൾ, മരുഭൂമികൾ, കുറ്റിച്ചെടി പ്രദേശങ്ങൾ അടക്കമുള്ള തുറന്ന പ്രകൃതി ആവാസവ്യവസ്ഥകളെക്കുറിച്ചുള്ള രാജ്യത്തെ ആദ്യ സമഗ്ര മാർഗരേഖ പുറത്തിറക്കി. മംഗോളിയയിലെ ഉലാൻബാറ്ററിൽ നടന്ന മരുഭൂമീകരണം തടയാനുള്ള ഐക്യരാഷ്ട്ര സംഘടനാ കൺവെൻഷന്റെ പതിനേഴാം കക്ഷിസമ്മേളന വേദിയിൽ 2026 ഓഗസ്റ്റ് 17നാണ് പ്രകാശനം നടന്നത്. ഈ ആവാസവ്യവസ്ഥകളുടെ വൈവിധ്യം, പരിസ്ഥിതി പ്രാധാന്യം, ജനജീവിതവുമായി അവയ്ക്കുള്ള ബന്ധം എന്നിവയാണ് മാർഗരേഖയുടെ പ്രധാന ഉള്ളടക്കം.
മരങ്ങളില്ലാത്ത ഭൂമിയും സമ്പന്ന ആവാസവ്യവസ്ഥ
കേന്ദ്ര പരിസ്ഥിതി, വനം, കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാന മന്ത്രി ഭൂപേന്ദർ യാദവ് പ്രത്യേക ദൃശ്യസന്ദേശത്തിലൂടെയാണ് പരിപാടിയെ അഭിസംബോധന ചെയ്തത്. പുൽമേടുകളും കുറ്റിച്ചെടി പ്രദേശങ്ങളും മലയിടുക്കുകളും മരങ്ങളില്ലാത്തതിനാൽ ഏറെക്കാലം വിലകുറച്ച് കാണപ്പെട്ടുവെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. എന്നാൽ ലോകത്ത് മറ്റൊരിടത്തും കാണാനാകാത്ത നിരവധി ജീവിവർഗങ്ങൾക്ക് ഇവ അഭയകേന്ദ്രമാണ്. ഇടയസമൂഹങ്ങളുടെ ജീവിതവും ഈ പ്രദേശങ്ങളെ ആശ്രയിച്ചാണ് മുന്നോട്ട് പോകുന്നത്. ജൈവവൈവിധ്യത്തിനും ഉപജീവനത്തിനും കാലാവസ്ഥാ പ്രതിരോധശേഷിക്കും ആരോഗ്യകരമായ പുൽമേടുകൾ അനിവാര്യമാണെന്നും അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.
രാജസ്ഥാനിലെ അനുഭവം ഓർമ്മിപ്പിച്ച് മന്ത്രി
രാജസ്ഥാനിലെ അജ്മീറിൽ മേയൽപ്രദേശങ്ങളും മരുഭൂമിയിലെ കുറ്റിച്ചെടി ഭൂപ്രദേശങ്ങളും ചുറ്റിപ്പറ്റിയാണ് താൻ വളർന്നതെന്ന് ഭൂപേന്ദർ യാദവ് പറഞ്ഞു. ഇവയെ പലപ്പോഴും പാഴ്ഭൂമിയെന്നാണ് വിശേഷിപ്പിച്ചിരുന്നത്. എന്നാൽ ഗ്രാമങ്ങൾ സംരക്ഷിച്ചിരുന്ന ഓറൻ, ഗൗചർ മേഖലകൾ ഭൂമി, കന്നുകാലികൾ, മനുഷ്യജീവിതം എന്നിവ തമ്മിലുള്ള ബന്ധം നാട്ടുസമൂഹങ്ങൾ നേരത്തെ തന്നെ തിരിച്ചറിഞ്ഞിരുന്നുവെന്നതിന് ഉദാഹരണമാണെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. വനസംരക്ഷണത്തിനൊപ്പം തുറന്ന പ്രകൃതി ആവാസവ്യവസ്ഥകളുടെയും ശാസ്ത്രീയ സംരക്ഷണം ഉറപ്പാക്കണമെന്ന് മന്ത്രി ആവശ്യപ്പെട്ടു.
ഹിമാലയം മുതൽ താർ മരുഭൂമി വരെ
ഇന്ത്യയിലെ പ്രധാന തുറന്ന പ്രകൃതി ആവാസവ്യവസ്ഥകളുടെ ഭൂമിശാസ്ത്ര സ്ഥാനം, പരിസ്ഥിതി സവിശേഷതകൾ, ജൈവവൈവിധ്യം, അവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സമൂഹങ്ങളും ഗോത്രവിഭാഗങ്ങളും മാർഗരേഖയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഹിമാലയൻ, തെരായ് പുൽമേടുകൾ മുതൽ താർ, ബന്നി ഭൂപ്രദേശങ്ങൾ, ഡെക്കാൻ സവാനകൾ, പാറപ്പീഠഭൂമികൾ, മലയിടുക്കുകൾ, കുറ്റിച്ചെടി പ്രദേശങ്ങൾ, തീരദേശ ആവാസവ്യവസ്ഥകൾ, മരുഭൂമികൾ എന്നിവ വരെയാണ് ഇതിന്റെ പരിധി. ഇടയജീവിതം, തീയുടെ പരിസ്ഥിതി പങ്ക്, മണ്ണിലെ കാർബൺ സംഭരണം എന്നിവയെക്കുറിച്ചും പ്രത്യേക ഭാഗങ്ങളുണ്ട്.
ഭൂമിപുനരുദ്ധാരണ ലക്ഷ്യവുമായി ബന്ധം
പുൽമേടുകളും മറ്റ് തുറന്ന ആവാസവ്യവസ്ഥകളും മണ്ണിന്റെയും ജലത്തിന്റെയും സ്വാഭാവിക ചക്രത്തിൽ നിർണായക പങ്ക് വഹിക്കുന്നതായി ചർച്ചകളിൽ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ഇവയുടെ മണ്ണിൽ വലിയ തോതിൽ കാർബൺ സംഭരിക്കപ്പെടുന്നു. കന്നുകാലി വളർത്തൽ, ഇടയജീവിതം, കൃഷി എന്നിവയെയും ഇവ പിന്തുണയ്ക്കുന്നു. ഇന്ത്യയുടെ ഭൂമി ക്ഷയനിരപേക്ഷതാ ലക്ഷ്യങ്ങൾ കൈവരിക്കാൻ ഇത്തരം പ്രദേശങ്ങളുടെ പുനരുദ്ധാരണം നിർണായകമാണെന്നും ശക്തമായ ശാസ്ത്രീയ പഠനം, ഭൂമിക്ഷയ വിലയിരുത്തൽ, ഭൂപ്രദേശതല ആസൂത്രണം എന്നിവ കൂടുതൽ ശക്തമാക്കണമെന്നും വിദഗ്ധർ അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.
നയരൂപീകരണത്തിനും ഗവേഷണത്തിനും പുതിയ സഹായം
കേന്ദ്ര പരിസ്ഥിതി മന്ത്രാലയത്തിന്റെ മാർഗനിർദേശത്തിൽ നടന്ന ഔദ്യോഗിക അനുബന്ധ പരിപാടിയിലാണ് മാർഗരേഖ പുറത്തിറക്കിയത്. അശോക ട്രസ്റ്റ് ഫോർ റിസർച്ച് ഇൻ ഇക്കോളജി ആൻഡ് ദി എൻവയോൺമെന്റ് ആണ് വിവിധ ദേശീയ, അന്താരാഷ്ട്ര സ്ഥാപനങ്ങളുമായി ചേർന്ന് പ്രസിദ്ധീകരണവും പരിപാടിയും ഏകോപിപ്പിച്ചത്. സർക്കാർ പ്രതിനിധികൾ, ശാസ്ത്രജ്ഞർ, ഗവേഷകർ, അന്താരാഷ്ട്ര സംഘടനകൾ, സിവിൽ സമൂഹ പ്രതിനിധികൾ എന്നിവർ പങ്കെടുത്തു. നയരൂപീകരണക്കാർ, ഗവേഷകർ, സംരക്ഷണ പ്രവർത്തകർ, വികസന ഏജൻസികൾ, പ്രാദേശിക സമൂഹങ്ങൾ എന്നിവർക്കുള്ള പ്രായോഗിക സഹായക ഗ്രന്ഥമായി ഇത് ഉപയോഗിക്കാനാകുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷ.
.
