ന്യൂഡൽഹി /2026  / ഓഗസ്റ്റ് 08

ഗ്രാമീണ കുടുംബങ്ങളുടെ വരുമാനവും ജീവിതനിലവാരവും ഉയർത്താൻ കേന്ദ്ര ഗ്രാമവികസന മന്ത്രാലയം നടപ്പാക്കുന്ന ദീൻദയാൽ അന്ത്യോദയ യോജന–ദേശീയ ഗ്രാമീണ ഉപജീവന മിഷൻ വഴി രാജ്യത്ത് സ്വയംസഹായ സംഘങ്ങളുടെ ശൃംഖല കൂടുതൽ ശക്തമാകുന്നു. ഡൽഹിയും ചണ്ഡീഗഢും ഒഴികെ രാജ്യത്തുടനീളമാണ് പദ്ധതി നടപ്പാക്കുന്നത്. 2023-24 മുതൽ 2025-26 വരെയുള്ള മൂന്ന് സാമ്പത്തിക വർഷങ്ങളിൽ 1,06,33,882 കുടുംബങ്ങളാണ് സ്വയംസഹായ സംഘങ്ങളുടെ പരിധിയിലെത്തിയത്.

ഗ്രാമീണ കുടുംബങ്ങളെ സ്വയംസഹായ സംഘങ്ങളായി സംഘടിപ്പിച്ച് വരുമാനം ഗണ്യമായി ഉയരുന്നതുവരെ തുടർച്ചയായ പിന്തുണ നൽകുകയാണ് പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യം. സാമൂഹിക ഏകോപനം, സ്വയംഭരണവും സാമ്പത്തിക സ്ഥിരതയുമുള്ള സമൂഹ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ വളർച്ച, സാമ്പത്തിക ഉൾപ്പെടുത്തൽ, സ്ഥിരതയുള്ള ഉപജീവനം, സാമൂഹിക വികസനം എന്നിവയ്ക്കാണ് പ്രധാന ഊന്നൽ. ഇതുസംബന്ധിച്ച വിവരങ്ങൾ കേന്ദ്ര ഗ്രാമവികസന സഹമന്ത്രി ഡോ. ചന്ദ്രശേഖർ പെമ്മസാനി രാജ്യസഭയിൽ എഴുത്തുപരമായ മറുപടിയായി അറിയിച്ചു.

രാജ്യത്ത് ഇതുവരെ ആകെ 10.08 കോടി വനിതകളെ 92 ലക്ഷം സ്വയംസഹായ സംഘങ്ങളിലായി സംഘടിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. 2025-26 സാമ്പത്തിക വർഷത്തിൽ മാത്രം 57.60 ലക്ഷം വനിതാ സ്വയംസഹായ സംഘങ്ങൾക്ക് ബാങ്ക് വായ്പാ ബന്ധം ലഭിച്ചു. സ്വയംസഹായ സംഘങ്ങളുടെ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾക്ക് വിപണി കണ്ടെത്താനും നഗരങ്ങളിലേക്കു വിൽപ്പന വ്യാപിപ്പിക്കാനും പ്രത്യേക ബ്രാൻഡുകൾ, മേളകൾ, കടകൾ, ഓൺലൈൻ വിൽപ്പന സംവിധാനം എന്നിവയും മന്ത്രാലയം ശക്തിപ്പെടുത്തുകയാണ്.

മൂന്ന് വർഷത്തിൽ 7.58 ലക്ഷം പുതിയ സംഘങ്ങൾ

2023-24 മുതൽ 2025-26 വരെ 7,58,243 സ്വയംസഹായ സംഘങ്ങളാണ് രൂപീകരിച്ചത്. ഇതോടൊപ്പം 1,07,677 ഗ്രാമതല സംഘടനകളും 9,324 ക്ലസ്റ്റർതല ഫെഡറേഷനുകളും രൂപീകരിച്ചു. സംഘങ്ങൾക്കും ഗ്രാമതല സംഘടനകൾക്കും ക്ലസ്റ്റർ ഫെഡറേഷനുകൾക്കുമായി 33,335.92 കോടി രൂപയുടെ മൂലധന പിന്തുണയും നൽകി.

ബാങ്ക് വായ്പ 6.38 ലക്ഷം കോടി രൂപ

ഈ മൂന്ന് വർഷത്തിനിടെ സ്വയംസഹായ സംഘങ്ങൾക്ക് ബാങ്കുകൾ വഴി 6,38,339.43 കോടി രൂപ വായ്പയായി വിതരണം ചെയ്തു. നിഷ്ക്രിയ ആസ്തിയുടെ തോത് 1.85 ശതമാനമാണ്. കാർഷിക പരിസ്ഥിതി സൗഹൃദ രീതികളിൽ 248 ലക്ഷം വനിതാ കർഷകരെ ഉൾപ്പെടുത്തിയതായും 53,80,137 സംരംഭങ്ങൾക്ക് പിന്തുണ നൽകിയതായും കണക്കുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു.

സ്വയംസഹായ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾക്ക് സ്വന്തം ബ്രാൻഡുകൾ

സംഘങ്ങളുടെ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾക്ക് മികച്ച വിപണി ലഭ്യമാക്കാൻ സാരസ്, സാരസ് ആജീവിക, ആജീവിക എന്നീ ബ്രാൻഡുകൾ ഗ്രാമവികസന മന്ത്രാലയം രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. 25 സംസ്ഥാനങ്ങൾ സ്വന്തം സംസ്ഥാനതല ബ്രാൻഡുകളും രൂപീകരിച്ചു. മഹാരാഷ്ട്രയിലെ ഉമേദ്, ജാർഖണ്ഡിലെ പലാഷ്, ആദിവ, ഹിമാചൽ പ്രദേശിലെ ഹിമിറ, തമിഴ്നാട്ടിലെ മതി എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.

നഗര വിപണിയിലേക്ക് സാരസ് മേളകൾ

സ്വയംസഹായ സംഘങ്ങളുടെ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ നഗര വിപണിയിലെത്തിക്കാൻ ദേശീയ, മേഖലാ, സംസ്ഥാന, ജില്ലാതലങ്ങളിൽ സാരസ് മേളകൾ സംഘടിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. ഓരോ വർഷവും രണ്ട് ദേശീയതല സാരസ് മേളകളും ഒരു ഭക്ഷ്യമേളയും അമ്പതിലധികം സംസ്ഥാനതല സാരസ് മേളകളും നടത്തുന്നു. തെരഞ്ഞെടുത്ത ഉൽപ്പന്നങ്ങളുടെ വിൽപ്പനയ്ക്കായി മധ്യ ഡൽഹിയിൽ സാരസ് ആജീവിക ഗാലറി എന്ന ചില്ലറ വിൽപ്പനശാലയും പ്രവർത്തിക്കുന്നു. സംസ്ഥാനങ്ങളും സ്വന്തം ബ്രാൻഡുകളിൽ സമാന വിൽപ്പനശാലകൾ നടത്തുന്നുണ്ട്.

ഓൺലൈൻ വിൽപ്പനയ്ക്കും വിപുലമായ ശൃംഖല

സ്വയംസഹായ സംഘങ്ങളുടെ തെരഞ്ഞെടുത്ത ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ ഓൺലൈനായി വിൽക്കാൻ ഗ്രാമവികസന മന്ത്രാലയം ഇ-സാരസ് സംവിധാനം ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്. സർക്കാർ ഇ-മാർക്കറ്റ്, ഓപ്പൺ നെറ്റ്‌വർക്ക് ഫോർ ഡിജിറ്റൽ കൊമേഴ്‌സ്, ആമസോൺ, ഫ്ലിപ്കാർട്ട്, മീഷോ, ജിയോമാർട്ട് തുടങ്ങിയ ഓൺലൈൻ വ്യാപാര സംവിധാനങ്ങളുമായും ഉൽപ്പന്ന പ്രചാരണത്തിനും വിൽപ്പനയ്ക്കുമായി സഹകരണം ഏർപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.

.