ഡൽഹി / 2026 / ഓഗസ്റ്റ് 07
കൃത്രിമബുദ്ധി ഉപയോഗിച്ച് നിർമ്മിക്കുന്ന ഡീപ്ഫേക്ക് ദൃശ്യങ്ങൾ, ശബ്ദം, എഴുത്ത് എന്നിവയുടെ ദുരുപയോഗം തടയാൻ കേന്ദ്ര സർക്കാർ നിയന്ത്രണങ്ങൾ ശക്തമാക്കി. നിയമവിരുദ്ധ ഉള്ളടക്കം നീക്കാനുള്ള സമയപരിധി 36 മണിക്കൂറിൽ നിന്ന് മൂന്ന് മണിക്കൂറാക്കി. അനുവദനീയമായ കൃത്രിമബുദ്ധി നിർമിത ഉള്ളടക്കത്തിന് വ്യക്തമായ അടയാളവും ഉറവിടം കണ്ടെത്താൻ കഴിയുന്ന മെറ്റാഡേറ്റയും നൽകണം. 2026 ഫെബ്രുവരി 10-ന് വിവരസാങ്കേതിക ചട്ടങ്ങളിൽ വരുത്തിയ ഭേദഗതിയുടെ ഭാഗമായാണ് നടപടി.
സാമൂഹികമാധ്യമ കമ്പനികൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഇടനിലക്കാർക്കാണ് പുതിയ ബാധ്യതകൾ. സർക്കാർ ഏജൻസിയിൽ നിന്നുള്ള കാരണസഹിതമായ അറിയിപ്പോ കോടതി ഉത്തരവോ ലഭിച്ചാൽ നിയമവിരുദ്ധ വിവരങ്ങൾ മൂന്ന് മണിക്കൂറിനകം നീക്കണം. നഗ്നത, ആൾമാറാട്ടം തുടങ്ങിയ പരാതികളിലെ പരിഹാര സമയവും കുറച്ചു. ചില അതീവ ഗൗരവമുള്ള പരാതികളിൽ രണ്ട് മണിക്കൂറിനകം നടപടി വേണം.
ഡീപ്ഫേക്ക് വഴി ആൾമാറാട്ടം, കുട്ടികളുടെ ലൈംഗിക ചൂഷണ ഉള്ളടക്കം, സമ്മതമില്ലാത്ത സ്വകാര്യ ദൃശ്യങ്ങൾ, തെറ്റായ വിവരങ്ങൾ എന്നിവ പ്രചരിക്കുന്നത് തടയുകയാണ് ലക്ഷ്യം. നിയമം ലംഘിക്കുന്ന കൃത്രിമ ഉള്ളടക്കം സൃഷ്ടിക്കാനോ മാറ്റം വരുത്താനോ പ്രസിദ്ധീകരിക്കാനോ പങ്കുവയ്ക്കാനോ അനുവദിക്കാതിരിക്കാൻ സാങ്കേതിക സംവിധാനങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കണമെന്നും ഇടനിലക്കാരോട് സർക്കാർ നിർദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്.
കൃത്രിമ ഉള്ളടക്കത്തിന് തിരിച്ചറിയൽ അടയാളം
അനുവദനീയമായ കൃത്രിമബുദ്ധി നിർമിത ഉള്ളടക്കം സാധാരണ ഉള്ളടക്കത്തിൽ നിന്ന് തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയുന്ന വിധം വ്യക്തമായി അടയാളപ്പെടുത്തണം. ഉള്ളടക്കത്തിന്റെ ഉറവിടം കണ്ടെത്താൻ സഹായിക്കുന്ന മെറ്റാഡേറ്റയും നിലനിർത്തണം. വ്യാജ ഉള്ളടക്കം യഥാർഥമാണെന്ന് തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കുന്നത് തടയാനാണ് ഈ വ്യവസ്ഥ.
വലിയ സാമൂഹികമാധ്യമങ്ങൾക്ക് അധിക ഉത്തരവാദിത്തം
ഇന്ത്യയിൽ 50 ലക്ഷമോ അതിലധികമോ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത ഉപയോക്താക്കളുള്ള പ്രധാന സാമൂഹികമാധ്യമ ഇടനിലക്കാർക്ക് കൂടുതൽ ബാധ്യതകളുണ്ട്. നിയമവിരുദ്ധ ഉള്ളടക്കം കണ്ടെത്താനും വ്യാപനം നിയന്ത്രിക്കാനും സ്വയമേവ പ്രവർത്തിക്കുന്ന സാങ്കേതിക സംവിധാനങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കണം. ഗുരുതരമായ സന്ദേശങ്ങളുടെ ഉറവിടം കണ്ടെത്താൻ അന്വേഷണ ഏജൻസികളെ സഹായിക്കണമെന്നും ചട്ടങ്ങൾ പറയുന്നു.
നിയമം പാലിച്ചില്ലെങ്കിൽ സംരക്ഷണം നഷ്ടപ്പെടും
വിവരസാങ്കേതിക ചട്ടങ്ങളിലെ ബാധ്യതകൾ പാലിക്കാത്ത ഇടനിലക്കാർക്ക് മൂന്നാം കക്ഷി ഉള്ളടക്കവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിയമപരമായ സംരക്ഷണം നഷ്ടപ്പെടാം. തുടർന്ന് നിലവിലുള്ള നിയമങ്ങൾ പ്രകാരം നടപടിയോ പ്രോസിക്യൂഷനോ നേരിടേണ്ടിവരും. വിവരസാങ്കേതിക നിയമവും ഭാരതീയ ന്യായ സംഹിതയും പ്രകാരം ആൾമാറാട്ടം, വ്യാജരേഖ, സ്വകാര്യതാ ലംഘനം, തെറ്റായ വിവരപ്രചാരം എന്നിവയ്ക്കെതിരെയും നടപടി സാധ്യമാണ്.
ഡീപ്ഫേക്ക് കണ്ടെത്താൻ ഗവേഷണ പദ്ധതികൾ
ഇന്ത്യ എഐ മിഷന്റെ സുരക്ഷിതവും വിശ്വസനീയവുമായ കൃത്രിമബുദ്ധി പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായി ഉത്തരവാദിത്വമുള്ള കൃത്രിമബുദ്ധിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട 13 പദ്ധതികൾ വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളിൽ അംഗീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഐഐടി ജോധ്പൂരും ഐഐടി മദ്രാസും വികസിപ്പിക്കുന്ന ‘സാക്ഷ്യ’, ശബ്ദ-ദൃശ്യ വ്യാജം കണ്ടെത്താനുള്ള ‘എഐ വിശ്ലേഷക്’, ഐഐടി ഖരഗ്പൂരിന്റെ തത്സമയ ശബ്ദ ഡീപ്ഫേക്ക് കണ്ടെത്തൽ പദ്ധതി എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
പരാതിക്കും അന്വേഷണത്തിനും സംവിധാനങ്ങൾ
ഡീപ്ഫേക്ക് ഉൾപ്പെടെയുള്ള സൈബർ കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ ദേശീയ സൈബർ ക്രൈം റിപ്പോർട്ടിങ് സംവിധാനത്തിലൂടെ അറിയിക്കാം. ഇന്ത്യൻ സൈബർ ക്രൈം കോഓർഡിനേഷൻ സെന്ററിന്റെ ‘സഹയോഗ്’ സംവിധാനം വഴി നിയമവിരുദ്ധ ഉള്ളടക്കം നീക്കാനുള്ള അറിയിപ്പുകൾ ഏകോപിപ്പിക്കുന്നു. ‘സമന്വയ’ സംവിധാനത്തിന്റെ സഹായത്തോടെ ഇതുവരെ 12,987 പ്രതികളെ അറസ്റ്റ് ചെയ്തതായും 1,51,984 കുറ്റബന്ധങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയതായും സർക്കാർ അറിയിച്ചു. ഈ വിവരങ്ങൾ കേന്ദ്ര ഇലക്ട്രോണിക്സ്-വിവരസാങ്കേതിക സഹമന്ത്രി ജിതിൻ പ്രസാദ 2026 ഓഗസ്റ്റ് 5-ന് ലോക്സഭയിൽ നൽകിയതാണ്.
.
