ഡൽഹി / 2026 / ഓഗസ്റ്റ് 7
ജമ്മു കശ്മീരിൽ കഴിഞ്ഞ അഞ്ചുവർഷത്തിനിടെ ദുരന്തനിവാരണം, കൃഷി, ജലവിഭവം, നഗരാസൂത്രണം, പരിസ്ഥിതി നിരീക്ഷണം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ ഐഎസ്ആർഒ നിരവധി ബഹിരാകാശ സാങ്കേതിക പദ്ധതികൾ നടപ്പാക്കി. കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശത്ത് ടെലികോം, ബ്രോഡ്ബാൻഡ് സേവനങ്ങൾ മെച്ചപ്പെടുത്താൻ നിലവിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന 12 വാർത്താവിനിമയ ഉപഗ്രഹങ്ങളുടെ സേവനം ലഭ്യമാണ്.
കേന്ദ്ര ബഹിരാകാശ വകുപ്പും ഐഎസ്ആർഒയും ചേർന്നാണ് പദ്ധതികൾ നടപ്പാക്കുന്നത്. മണ്ണിടിച്ചിൽ സാധ്യതയുള്ള ഗ്രാമങ്ങൾക്ക് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നത് മുതൽ ഹിമതടാകങ്ങൾ, നീർത്തടങ്ങൾ, ഭൂവിനിയോഗം, ജലാശയങ്ങൾ എന്നിവ നിരീക്ഷിക്കുന്നത് വരെ ഉപഗ്രഹ വിവരങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു. കേന്ദ്രമന്ത്രി ഡോ. ജിതേന്ദ്ര സിങ് 2026 ഓഗസ്റ്റ് 6ന് രാജ്യസഭയിൽ നൽകിയ എഴുത്തുപരമായ മറുപടിയിലാണ് വിവരങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കിയത്.
മണ്ണിടിച്ചിൽ പ്രവചനം കൂടുതൽ കൃത്യമാക്കാനുള്ള പരീക്ഷണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ജമ്മു കശ്മീരിലെ എല്ലാ ജില്ലകളിലും തുടരുകയാണ്. സർവകലാശാലകൾക്കും സംസ്ഥാന സർക്കാർ വകുപ്പുകൾക്കും പദ്ധതികളിൽ പങ്കാളിത്തമുണ്ട്. ബഹിരാകാശ പഠനം, വിദൂരവിദ്യാഭ്യാസം, ടെലിമെഡിസിൻ, അതിവേഗ ഇന്റർനെറ്റ് സൗകര്യം എന്നിവയും വരുംകാലത്ത് കൂടുതൽ വ്യാപിപ്പിക്കാനാണ് ലക്ഷ്യം.
ഗ്രാമങ്ങൾക്കായി മണ്ണിടിച്ചിൽ മുന്നറിയിപ്പ്
സാറ്റലൈറ്റ് ഇന്റഗ്രേറ്റഡ് ലാൻഡ്സ്ലൈഡ് അസസ്മെന്റ് ആൻഡ് അലർട്ട് സിസ്റ്റം പദ്ധതിയിലൂടെ ഉപഗ്രഹ ചിത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് മണ്ണിടിച്ചിലുകൾ രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. ഗ്രാമം തിരിച്ചുള്ള മുന്നറിയിപ്പുകൾ തയ്യാറാക്കുന്നതും പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമാണ്. 2023ലെ മഴക്കാലത്തുണ്ടായ മണ്ണിടിച്ചിലുകളുടെ പട്ടിക ജമ്മു കശ്മീരിലെ എല്ലാ ജില്ലകളെയും ഉൾപ്പെടുത്തി തയ്യാറാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
ഈ പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായി എല്ലാ ജില്ലകളിലും പരീക്ഷണാടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള മണ്ണിടിച്ചിൽ പ്രവചനവും നടക്കുന്നു. ദേശീയ അടിയന്തരനിവാരണ വിവരശേഖരം ഉപയോഗിക്കുന്നതടക്കമുള്ള പരിശീലനങ്ങളിൽ ജമ്മു കശ്മീരിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥരും പങ്കെടുത്തിട്ടുണ്ട്.
ഹിമതടാകം മുതൽ നഗരജലാശയം വരെ നിരീക്ഷണം
ദേശീയ ജലശാസ്ത്ര പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായി ജമ്മു കശ്മീരിലെ ഹിമതടാകങ്ങളുടെ പട്ടിക തയ്യാറാക്കി. സിന്ധു നദീതടത്തിലെ മുണ്ടിക്സർ തടാകം പൊട്ടിയൊഴുകിയാലുണ്ടാകാവുന്ന അപകടവും നാശസാധ്യതയും വ്യക്തമാക്കുന്ന ഭൂപടങ്ങളും നിർമിച്ചു.
അമൃത് 2.0 പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായ നഗര ജലാശയ വിവരസംവിധാനത്തിലൂടെ അനന്ത്നാഗ്, ജമ്മു, ശ്രീനഗർ എന്നിവിടങ്ങളിലെ ജലാശയങ്ങൾ ഭൂപടത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തി. ജമ്മു സർവകലാശാലയുമായി ചേർന്ന് നീർത്തടങ്ങളുടെ ജില്ലാതല പഠനവും നടത്തി.
കൃഷിക്കും ഗ്രാമീണ പദ്ധതികൾക്കും ഉപഗ്രഹസഹായം
സംയോജിത നീർത്തട പരിപാലന പദ്ധതിയുടെയും പ്രധാനമന്ത്രി കൃഷി സിഞ്ചായി യോജനയുടെ നീർത്തട വികസന ഘടകത്തിന്റെയും പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഭൂസ്ഥിതി സാങ്കേതികവിദ്യ ഉപയോഗിച്ച് നിരീക്ഷിക്കുന്നു. അനന്ത്നാഗ്, ബന്ദിപ്പോര, ബാരാമുള്ള, ബഡ്ഗാം, ദോഡ, ഗന്ദർബൽ, ജമ്മു, കഠ്വ, കിഷ്ത്വാർ, കുൽഗാം, കുപ്വാര, പൂഞ്ച്, പുൽവാമ, രജൗരി, റംബാൻ, റിയാസി, സാംബ, ഷോപ്പിയാൻ, ശ്രീനഗർ, ഉധംപുർ ജില്ലകളാണ് ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നത്.
തൊഴിലുറപ്പ് പദ്ധതിയുടെ രണ്ടാംഘട്ട ഭൂസ്ഥിതി പദ്ധതിയും ഇതേ ജില്ലകളിൽ നടപ്പാക്കി. തൊഴിലുറപ്പ് ജോലികളുടെ ആസൂത്രണത്തിനും പുരോഗതി നിരീക്ഷിക്കാനുമാണ് ഉപഗ്രഹ വിവരങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നത്.
ഭൂവിനിയോഗവും പരിസ്ഥിതിയും വിശദമായി പഠിച്ചു
എല്ലാ ജില്ലകളിലും ഭൂവിനിയോഗം, ജനവാസകേന്ദ്രങ്ങൾ, അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങൾ, നീരൊഴുക്ക് എന്നിവയുടെ വിവരങ്ങൾ ഉയർന്ന വ്യക്തതയുള്ള ഉപഗ്രഹ ചിത്രങ്ങളിൽനിന്ന് തയ്യാറാക്കി. 2021–22 മുതൽ 2024–25 വരെ ഓരോ വർഷവും ഭൂവിനിയോഗവും ഭൂആവരണവും വിലയിരുത്തി. 2020–21ൽ കൂടുതൽ വിശദമായ അഞ്ചുവർഷ വിലയിരുത്തലും നടത്തി.
ജമ്മു സർവകലാശാലയുമായി ചേർന്ന് നീർത്തടങ്ങളുടെ പട്ടികയും ജില്ലാതല വിശകലനവും പൂർത്തിയാക്കി. കശ്മീർ സർവകലാശാലയുമായി ചേർന്ന് കഠ്വ, ബഡ്ഗാം, ഉധംപുർ ജില്ലകളിലെ മരുഭൂവൽക്കരണവും ഭൂനാശസാധ്യതയും പഠിച്ചു. ഒരു ചെറുനീർത്തട മേഖലയ്ക്കായി ഭൂനാശം തടയാനുള്ള പ്രവർത്തനപദ്ധതിയും തയ്യാറാക്കി. 2021 മുതൽ 2025 വരെ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഹിമാലയത്തിലെ കാലാവസ്ഥാ-ആവാസവ്യവസ്ഥാ മാറ്റങ്ങളും നിരീക്ഷിച്ചു.
പദ്ധതികൾക്ക് കോടികളുടെ ധനസഹായം
2025–28ലെ ഭൂആവരണ-ഭൂവിനിയോഗ പദ്ധതിക്ക് 75.78 ലക്ഷം രൂപ അനുവദിച്ചു. ഇതിൽ 30.31 ലക്ഷം രൂപ വിട്ടുനൽകി വിനിയോഗിച്ചു. 2023–28ലെ മണ്ണിടിച്ചിൽ മുന്നറിയിപ്പ് പദ്ധതിക്ക് അനുവദിച്ച 50.16 ലക്ഷം രൂപയിൽ 23.36 ലക്ഷം രൂപ ജമ്മു സർവകലാശാലയ്ക്ക് നൽകി വിനിയോഗിച്ചു.
2023–29ലെ നീർത്തട വികസന നിരീക്ഷണത്തിന് 4.95 ലക്ഷം രൂപ അനുവദിച്ചു. അതിൽ 3.70 ലക്ഷം രൂപ ചെലവഴിച്ചു. വികേന്ദ്രീകൃത ആസൂത്രണത്തിനുള്ള ഉപഗ്രഹ വിവരപദ്ധതിക്ക് 2019–24 കാലയളവിൽ അനുവദിച്ച 2.20 കോടി രൂപ പൂർണമായും വിനിയോഗിച്ചു.
സംയോജിത നീർത്തട നിരീക്ഷണത്തിന് 27.62 ലക്ഷം രൂപയും നീർത്തട പട്ടിക പദ്ധതിക്ക് അനുവദിച്ച 11.43 ലക്ഷം രൂപയിൽ അഞ്ച് ലക്ഷം രൂപയും ഉപയോഗിച്ചു. മരുഭൂവൽക്കരണ-ഭൂനാശ പഠനത്തിന് അനുവദിച്ച 5.91 ലക്ഷം രൂപയും പൂർണമായി വിനിയോഗിച്ചു.
ജമ്മു കേന്ദ്ര സർവകലാശാലയിൽ സതീഷ് ധവാൻ ബഹിരാകാശ ശാസ്ത്രകേന്ദ്രവും ഐഎസ്ആർഒ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. അധ്യാപകർക്കും ഗവേഷക വിദ്യാർഥികൾക്കും ഐഎസ്ആർഒ സൗകര്യങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാൻ ഇവിടെ അവസരമുണ്ട്. പി.എം. ഇ-വിദ്യ പദ്ധതിയിലൂടെ ഉപഗ്രഹാധിഷ്ഠിത വിദൂരവിദ്യാഭ്യാസവും ജമ്മു കശ്മീരിൽ ടെലിമെഡിസിൻ കേന്ദ്രങ്ങളും പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
2024ൽ ജിസാറ്റ്–എൻ2 അതിവേഗ വാർത്താവിനിമയ ഉപഗ്രഹം പ്രവർത്തനക്ഷമമാക്കിയതോടെ ജമ്മു കശ്മീരിലെ ബ്രോഡ്ബാൻഡ് ബന്ധവും ശക്തിപ്പെട്ടതായി കേന്ദ്ര സർക്കാർ അറിയിച്ചു.
.
