ജയ്പുർ, 2026 ഓഗസ്റ്റ് 4-

സേവനത്തിനിടെ പൂർണ ഭിന്നശേഷി നേടിയ കോൺസ്റ്റബിൾ സഞ്ജയ് ചൗധരിയെ പ്രൊബേഷനിലാണെന്ന കാരണത്താൽ പിരിച്ചുവിട്ട 2018 ജൂൺ 19-ലെ ഉത്തരവ് രാജസ്ഥാൻ ഹൈക്കോടതി 2026 ജൂലൈ 22-ന് റദ്ദാക്കി. ജസ്റ്റിസ് രേഖ ബൊറാനയാണ് വിധി പറഞ്ഞത്. സഞ്ജയ് ചൗധരിയാണ് ഹർജിക്കാരൻ. രാജസ്ഥാൻ സർക്കാർ, സംസ്ഥാന പൊലീസ് മേധാവി, കോട്ട റൂറൽ ജില്ലാ പൊലീസ് മേധാവി എന്നിവരാണ് എതിർകക്ഷികൾ.

ഹർജിക്കാരനുവേണ്ടി തൻവീർ അഹമ്മദ്, എസ്. മുഹമ്മദ് ഉമർ ആലം, പൃഥ്വി സിങ് ദിയോറ, മൊഹ്സിൻ ഖാൻ, ഇലിയാസ് ഖാൻ എന്നിവർ ഹാജരായി. എതിർകക്ഷികൾക്കുവേണ്ടി ഡെപ്യൂട്ടി ഗവൺമെന്റ് കൗൺസൽ സൗമിത്ര ചതുർവേദിയും മുനേന്ദ്ര സിങ് ഫൗജ്ദാറും ഹാജരായി.

കോൺസ്റ്റബിളായി നിയമിതനായത് 2013-ൽ; അപകടം പ്രൊബേഷൻ കാലയളവിൽ

സഞ്ജയ് ചൗധരിയെ 2013 ജൂൺ മൂന്നിനാണ് കോൺസ്റ്റബിളായി നിയമിച്ചത്. പ്രൊബേഷനിലിരിക്കെ 2014 ജൂൺ 29-ന് അപകടത്തിൽപ്പെട്ടു. 2018 ജനുവരി 25-ലെ മെഡിക്കൽ ബോർഡ് സർട്ടിഫിക്കറ്റിൽ നൂറുശതമാനം ഭിന്നശേഷിയുള്ളയാളായി സ്ഥിരീകരിച്ചു. കോൺസ്റ്റബിളിന്റെ ചുമതലകൾ നിർവഹിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന കാരണത്താൽ 2018 ജൂൺ 19-ന് സർവീസിൽനിന്ന് പിരിച്ചുവിടുകയായിരുന്നു. പിരിച്ചുവിടലിന് 2014 ജൂൺ 29 മുതൽ മുൻകാല പ്രാബല്യവും നൽകി.

പ്രൊബേഷണറും നിയമത്തിലെ ജീവനക്കാരനെന്ന് ഹൈക്കോടതി

പതിവ് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടപടിയിലൂടെയാണ് സഞ്ജയ് ചൗധരിയെ നിയമിച്ചതെന്ന് കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. അതിനാൽ അദ്ദേഹം ജീവനക്കാരൻ എന്ന നിർവചനത്തിൽ ഉൾപ്പെടും. ഭിന്നശേഷിക്കാരുടെ അവകാശ നിയമത്തിലെ വകുപ്പ് 20(4) ജീവനക്കാരെ പ്രത്യേക വിഭാഗങ്ങളായി വേർതിരിക്കുന്നില്ല. സ്ഥിരനിയമനം ലഭിക്കുന്നതുവരെ പ്രൊബേഷണർ ജീവനക്കാരനല്ലെന്ന സർക്കാർ വാദം നിയമവിരുദ്ധമാണെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

ഭിന്നശേഷിയുടെ പേരിൽ ജോലി നഷ്ടപ്പെടുത്തുന്നത് വകുപ്പ് 20-ന്റെ ലംഘനം

സേവനത്തിനിടെ ഭിന്നശേഷി നേടിയ സർക്കാർ ജീവനക്കാരനെ പിരിച്ചുവിടാനോ തസ്തിക താഴ്ത്താനോ പാടില്ലെന്ന് വകുപ്പ് 20 വ്യക്തമാക്കുന്നു. നിലവിലെ ജോലി ചെയ്യാൻ കഴിയാത്ത ജീവനക്കാരനെ അതേ ശമ്പളവും സേവനാനുകൂല്യങ്ങളും ലഭിക്കുന്ന മറ്റൊരു തസ്തികയിലേക്ക് മാറ്റണം. അതും സാധ്യമല്ലെങ്കിൽ അനുയോജ്യമായ ഒഴിവുണ്ടാകുന്നതുവരെയോ വിരമിക്കുന്നതുവരെയോ അധിക തസ്തികയിൽ നിലനിർത്തണമെന്നും കോടതി വിശദീകരിച്ചു.

മരിച്ച പ്രൊബേഷണർമാർക്കുള്ള വ്യവസ്ഥ സഞ്ജയ് ചൗധരിക്ക് ബാധകമല്ല

2013 മേയ് ഒമ്പതിലെ സർക്കാർ ഉത്തരവിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് പിരിച്ചുവിടലും സർവീസ് ഗ്രാറ്റുവിറ്റിയും അനുവദിച്ചതെന്ന് സർക്കാർ വാദിച്ചു. എന്നാൽ ആ വ്യവസ്ഥ പ്രൊബേഷൻ കാലയളവിൽ മരിച്ച ജീവനക്കാരുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണെന്ന് കോടതി കണ്ടെത്തി. ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന സഞ്ജയ് ചൗധരിയുടെ സേവനം അവസാനിപ്പിക്കാൻ ആ വ്യവസ്ഥ ഉപയോഗിക്കാനാവില്ലെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

ഉടൻ പുനർനിയമനം; തുടർച്ചയായ സേവനമായി കണക്കാക്കണം

സഞ്ജയ് ചൗധരിയെ സർവീസിൽ തുടർന്നതായി കണക്കാക്കി ഉടൻ പുനർനിയമിക്കാൻ കോടതി നിർദേശിച്ചു. ഗ്രേഡ് വർധന, സ്ഥാനക്കയറ്റം തുടങ്ങിയ എല്ലാ തുടർ സേവനാനുകൂല്യങ്ങളും വിരമിക്കുന്നതുവരെ നൽകണം. വിരമിച്ചശേഷം നിയമപ്രകാരമുള്ള എല്ലാ വിരമിക്കൽ ആനുകൂല്യങ്ങൾക്കും അദ്ദേഹം അർഹനാണെന്നും കോടതി ഉത്തരവിട്ടു.

എട്ടുവർഷത്തെ കാലതാമസം കണക്കിലെടുത്ത് പകുതി ശമ്പളക്കുടിശ്ശിക

ഹർജി നൽകുന്നതിൽ എട്ടുവർഷത്തെ കാലതാമസമുണ്ടായതിനാൽ 2014 ജൂൺ 29 മുതൽ 2026 ഫെബ്രുവരി 11 വരെയുള്ള ശമ്പളക്കുടിശ്ശികയുടെ അമ്പതുശതമാനമാണ് കോടതി അനുവദിച്ചത്. നേരത്തേ നൽകിയ സർവീസ് ഗ്രാറ്റുവിറ്റി, എൻ.പി.എസ് തുക തുടങ്ങിയവ കുടിശ്ശികയിൽനിന്ന് കുറയ്ക്കാം. വിധിപ്പകർപ്പ് ലഭിച്ച് ആറാഴ്ചയ്ക്കുള്ളിൽ തുക നൽകണം. വൈകിയാൽ പ്രതിവർഷം ആറുശതമാനം പലിശ നൽകണമെന്നും നിർദേശിച്ചു.

പിരിച്ചുവിടൽ റദ്ദാക്കി ഹർജി തീർപ്പാക്കി

2018 ജൂൺ 19-ലെ പിരിച്ചുവിടൽ ഉത്തരവ് ഭിന്നശേഷിക്കാരുടെ അവകാശ നിയമത്തിലെ വകുപ്പ് 20-ന് വിരുദ്ധമാണെന്ന് കണ്ടെത്തിയാണ് കോടതി റദ്ദാക്കിയത്. ഹർജി അനുവദിച്ച കോടതി സഞ്ജയ് ചൗധരിയുടെ പുനർനിയമനവും ശമ്പളക്കുടിശ്ശികയും സേവനാനുകൂല്യങ്ങളും ഉറപ്പാക്കി. സ്റ്റേ അപേക്ഷയും നിലനിന്നിരുന്ന മറ്റ് അപേക്ഷകളും തീർപ്പാക്കി.

രാജസ്ഥാനിലെ പ്രൊബേഷണർമാർക്കും ഭിന്നശേഷി നിയമസംരക്ഷണം ഉറപ്പാകും

പ്രൊബേഷനിലുള്ള സർക്കാർ ജീവനക്കാരനും വകുപ്പ് 20 പ്രകാരമുള്ള ജീവനക്കാരനാണെന്ന നിയമവ്യാഖ്യാനമാണ് വിധിയുടെ പ്രധാന ഫലം. സേവനത്തിനിടെ ഭിന്നശേഷി നേടിയ പ്രൊബേഷണറെ പിരിച്ചുവിടുന്നതിന് പകരം അനുയോജ്യമായ ജോലി നൽകുകയോ അധിക തസ്തികയിൽ നിലനിർത്തുകയോ വേണം. രാജസ്ഥാനിലെ സർക്കാർ സ്ഥാപനങ്ങൾ സമാന കേസുകളിൽ ഈ സംരക്ഷണം പരിഗണിക്കേണ്ടിവരും. ഇത് ഭിന്നശേഷി നേടിയ ജീവനക്കാരുടെ തൊഴിൽസുരക്ഷയും തുല്യാവകാശവും ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു.